Puckman για Atari STE: ξεπερνώντας τα όρια (απ' την ανάποδη)

Πείτε με γκρινιάρη, πείτε ότι επαναλαμβάνομαι αλλά κι εγώ θα σας πω ότι λέω απλά την αλήθεια. Σε τι αναφέρομαι; Μα φυσικά στις παραγωγές της Atari ST/STE scene της τελευταίας πενταετίας οι οποίες όχι απλά είναι λιγότερες από τα μαλλιά του Κότζακ, αλλά χαρακτηρίζονται συνήθως και από κακή ποιότητα, μηδαμινή εκμετάλλευση του διαθέσιμου hardware ενώ αποπνέουν και μία αύρα ακεφιάς και προχειρότητας. Για να μην παρεξηγηθώ αναφέρομαι στα παιχνίδια, όχι στα demos: στα τελευταία η κατάσταση είναι κάπως καλύτερη χωρίς και εκεί να είναι πάντως ιδανική...

Θυμάμαι στο προτελευταίο Amicamp σε μία παρουσίαση που μας είχε κάνει ο δημιουργός του Worthy, Γιάννης Τσακίρης, όπου μας είχε προβάλλει γραφήματα που έδειχναν ότι η παραγωγή indie games σε όλες τις retro πλατφόρμες τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει αυξητική τάση με προεξάρχουσα αυτή της Amiga, ενώ ταυτόχρονα ο Atari ST είναι το μόνο format στο οποίο οι κυκλοφορίες όχι απλά μειώνονται, αλλά τείνουν να μηδενιστούν! Το γιατί συμβαίνει αυτό είναι ολόκληρη συζήτηση και δεν είναι της παρούσης, αλλά το γεγονός παραμένει: τα νέα παιχνίδια στον ST τα τελευταία χρόνια σπανίζουν και ταυτόχρονα δεν σκίζουν και από ποιότητα. Χάλια μαύρα, δηλαδή.

Θα έλεγε λοιπόν κανείς πως η κυκλοφορία του Puckman - της ιαπωνικής έκδοσης του Pac-Man δηλαδή - πριν από μερικές μέρες και μάλιστα σε arcade perfect επίπεδα αποτελεί ένα χαρμόσυνο νέο. Και έτσι είναι, εάν εξαιρέσουμε 2 πραγματάκια: το πρώτο είναι ότι το Pac-Man, όσο κλασικό και εμβληματικό παιχνίδι και αν είναι, δεν αποτελεί τον τίτλο που περίμεναν με ανοιχτές αγκάλες οι ανά τον κόσμο Atarάδες. Και το δεύτερο - που εμένα προσωπικά με βγάζει από τα ρούχα μου - είναι το γεγονός ότι η νέα δημιουργία του εκ Γαλλίας ορμώμενου Laurent Gaillard απαιτεί για να τρέξει Atari STE με τουλάχιστον 1ΜΒ μνήμης! Ναι, δεν σας κάνω πλάκα! Προσέξτε, το coin-op της Namco είχε έναν 8μπιτο Z80 στα 3MHz, maximum 3 κανάλια ήχου, παλέτα 16 χρωμάτων και 6 chips ROM των 4ΚΒ (σύνολο 24ΚΒ). Ο Atari ST (o απλός, ο κανονικός, ο ορθόδοξος) έχει τον 16μπιτο Motorola 68000, επίσης 3 κανάλια ήχου, παλέτα 512 χρωμάτων εκ των οποίων προβάλλονται ταυτόχρονα 16 ανά πάσα στιγμή και μνήμη RAM για να φορτωθεί το παιχνίδι 512ΚΒ. Και όμως, αυτό το configuration δεν έφτανε στον κύριο Gaillard και προτίμησε τον blitter, τα 4.096 χρώματα, τις ανώτερες ηχητικές δυνατότητες και το 1ΜΒ μνήμης του STE για να φτιάξει το παιχνίδι του. Πάλι καλά που δεν απαίτησε και Falcon, δηλαδή! Εδώ είναι που περνάνε από το (κακεντρεχές) μυαλό μου φράσεις όπως "βγάζει κι από τη μύγα ξύγκι", "στίβει την πέτρα" και άλλα τέτοια ωραία. Ρε τι θα δούμε ακόμα...

Δεν θα γράψω κάτι παραπάνω, γιατί φοβάμαι ότι θα ξεφύγω. Απλά, λιτά και περιεκτικά θυμίζω ότι το Puckman κυκλοφόρησε την 3η ημέρα του Γενάρη του 2026 και "ζητάει" Atari STE με 1ΜΒ μνήμης RAM προκειμένου να τρέξει. Όχι, σε Atari 520 ή 1040ST/STF/STM/STFM δεν τρέχει. Δεν φτάνουνε ρε φίλε, τι να κάνουμε τώρα; Τι δεν καταλαβαίνεις;

FaSTEr: δικαιολογώντας (επιτέλους) την κυκλοφορία του Atari STE

Όταν, κάπου γύρω στο 2010, απέκτησα τον πρώτο μου Atari STE το έκανα με ανάμικτα συναισθήματα. Κι αυτό γιατί ποτέ δεν θεώρησα ότι το μηχάνημα αυτό καλώς κυκλοφόρησε αλλά και ούτε ότι η Atari έπρεπε σώνει και καλά να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει την Amiga στο δικό της γήπεδο, αυτό του gaming. Αλλά, ακόμα και αν αυτό ήταν το σχέδιο, θα έπρεπε να απαντήσουν με ένα μηχάνημα που θα ήταν σαφώς ανώτερο της 500άρας και όχι με μια μεσοβέζικη λύση που θα προσπαθούσε να καλύψει το gap μεταξύ Atari 520ST και Amiga 500 σε animation και ήχο. Και δεν ήταν μόνο τα παραπάνω: σε εκείνη την 20ετία μεταξύ 1990 και 2010 δεν είδαμε σχεδόν τίποτα που να δικαιολογεί το ότι φτιάχτηκε αποκλειστικά για STE πέρα από κάποια demos αν δεν με απατά η μνήμη μου. Έτσι λοιπόν, όταν 2-3 χρόνια αργότερα παρουσιάστηκε οικονομική ανάγκη δεν δυσκολεύτηκα καθόλου να πάρω την απόφαση να αποχωριστώ τον STE. "Ο μεγάλος αδικημένος στη μάχη των 16bit"; "Ο άσος στο μανίκι της Atari"; "Ο άξιος απόγονος του original ST"; Μπα, ο STE δεν ήταν τίποτα από αυτά. "Too little, too late" μάλλον.

Πριν περάσει πολύς καιρός μου ξαναδόθηκε η ευκαιρία να αποκτήσω έναν STE και μάλιστα σε καλή τιμή, από έναν φίλο. Τον αγόρασα, τον πήγα κατευθείαν στα 4ΜΒ RAM (η μόνη εύκολη αναβάθμιση σε μηχάνημα της σειράς ST/STE, εδώ που τα λέμε) και περίμενα. Τι στο καλό, στην Atari scene πλέον ακόμα και μονόχρωμο κλώνο του Pac-Man να κυκλοφορούσαν, τον έβγαζαν αποκλειστικά για STE πλέον. Οπότε, νομοτελειακά, κάποτε θα έβγαινε και κάτι αξιόλογο. Ένα παιχνίδι ρε παιδί μου που να μπορεί να σταθεί απέναντι στην Amiga και να βροντοφωνάξει "να, ούτε κι εδώ δεν με ξεπερνάς πια!". Π@π@ρια. Όσο το είδατε εσείς, τόσο το είδα και εγώ. Αν' αυτού κυκλοφορούσαν... τρίλιζες με 16 χρώματα που απαιτούσαν 2ΜΒ μνήμης, άθλια platformers που χρειαζόντουσαν σώνει και καλά σκληρό δίσκο και πάει λέγοντας. Και, όχι μόνο αυτό, αλλά και η παραγωγή μειωνόταν κιόλας χρόνο με το χρόνο! Είχε άραγε αφήσει την τελευταία την πνοή η Atari scene; Ξεψύχησε μονάχη της στη λησμονιά χωρίς να την πάρει κανείς χαμπάρι; Εμ, "αφού πόνταρε τα ρέστα της στον STE καλά να πάθει" θα υποστήριζε κάποιος κακόψυχος. Όχι εγώ, ένας φίλος.

Μην σας τα πολυλογώ, βλέποντας αυτή την κατάσταση, όταν μου έγινε μία πρόταση "τράμπας" του STE μου πριν από ένα χρόνο η οποία στα ανταλλάγματα περιλάμβανε ένα άριστο 1084, δεν το σκέφτηκα πάνω από 5 δευτερόλεπτα. "Γεια σου και να μας γράφεις" ήταν η επωδός μου στον STE και έμεινα με τον 520STFM και τον 1040STF μου. Και χωρίς βλέψεις για να αποκτήσω ξανά κάτι άλλο (από Atari) στο μέλλον. Πόσες ευκαιρίες να δώσεις σε ένα μηχάνημα που δεν το αγάπησες ποτέ και το οποίο έδειχνε να μην το έχει αγαπήσει πραγματικά και κανένας άλλος;

Όλα αυτά βέβαια, μέχρι χθες το απόγευμα. Που μου προτείνει το YouTube ένα βιντεάκι με ένα νέο racing game για STE, το οποίο παρουσιάστηκε στην Silly Venture και άφησε τους πάντες με το στόμα ανοιχτό. Βρε λες;

Μόνο και μόνο κάποια από τα χαρακτηριστικά του νέου αυτού παιχνιδιού, που ονομάζεται απλά και περιεκτικά FASTER (ή, καλύτερα, faSTEr;) σε προδιαθέτουν για κάτι διαφορετικό από την μέχρι τώρα πεπατημένη:

50 frames per second racing action on an 8MHz Atari STE
15+ large, full-colour sprites on screen drawn by Blitter chip
30+ colours on screen from enhanced STE palette
Full 24 hour day/night cycle
Simultaneous digital engine noise, sound effects and YM soundtrack
Screen shaking effect courtesy of STE hardware scrolling

Μπορείτε να παρατηρήσετε ότι γίνεται εκτενής χρήση του hardware του STE. Και αναφέρομαι σε εκτενή χρήση ακριβώς αυτών των χαρακτηριστικών του STE που τον διαφοροποιούσαν από τον απλό ST. Αυτά βέβαια στα χαρτιά. Γιατί στην πράξη...

Ε, λοιπόν, στην πράξη το FASTER είναι αυτό ακριβώς που υπόσχονται τα χαρακτηριστικά του. Και ίσως και παραπάνω! Μπορεί να μην έχω πια Atari STE για να το τρέξω και να αναγκάζομαι να περιοριστώ σε εξομοίωση και σε θέαση διαφόρων videos, αλλά είναι φανερό ότι ο Jonathan Thomas, ο άνθρωπος που είναι υπεύθυνος για την ανάπτυξη του FASTER, έπεσε διάνα! Το παιχνίδι είναι smooth as butter, έχει πολύ ωραία γραφικά και ήχο, και στυλ και gameplay που θυμίζουν... ύποπτα WEC Le Mans με ολίγη από Lotus. "Ζητάει" μονάχα 1ΜΒ μνήμης και καταλαμβάνει όλη κι όλη μία δισκέτα, δείχνοντας τον δρόμο που προσωπικά θεωρώ ότι άπαντες οι ασχολούμενοι με την ST/STE scene θα έπρεπε να ακολουθήσουν. Κατά την προσωπική μου άποψη το μόνο σημαντικό ελάττωμα που κατάφερα να εντοπίσω είναι ο "παλιακός" τρόπος χειρισμού, με το joystick προς τα πάνω για γκάζι που είχε ήδη ξεπεραστεί από την εποχή του Lotus, όταν και άρχισε να υιοθετείται η χρήση του fire button για τη λειτουργία αυτή.

Αυτά! Δεν ξέρω τι άλλο θα μπορούσα να προσθέσω. Είναι άλλωστε μάλλον η πρώτη φορά που γράφω κάτι καλό αναφορικά με τον STE που είμαι κι εγώ λίγο έξω απ' τα νερά μου. Αν θα μπορούσα να καταλήξω σε κάποιο συμπέρασμα που να προκύπτει από την ευχάριστη έκπληξη της κυκλοφορίας του FASTER, αυτό είναι "φτιάξτε παιχνίδια για τον STE, καλοδεχούμενα είναι. Αρκεί αυτά αξιοποιούν πλήρως το έξτρα hardware". Αλλιώς και ο ST καλός είναι.

Natrium για Atari STE: thank you for the music

Η αλήθεια είναι ότι το έχω γράψει τόσες φορές, που κοντεύουν να... μαλλιάσουν τα δάχτυλά μου. Με τον τρομερό αυτό κίνδυνο να ελλοχεύει, θα το κάνω ακόμα μία φορά. Το λοιπόν, έχοντας συγκλονιστεί σε πολύ μικρή ηλικία από τα υπέροχα/εκπληκτικά/ανεπανάληπτα SID tunes του Commodore 64, δυσκολεύτηκα έκτοτε να δώσω την σημασία που άρμοζε στα γραφικά, στο animation, στο gameplay, στη θεματολογία και άλλα στοιχεία που χαρακτηρίζουν ένα video game ή ένα demo. Με θυμάμαι να παίζω με τις ώρες το Monty on the Run που δεν μου έκανε και μεγάλο κλικ ως παιχνίδι, μόνο και μόνο για να απολαύσω την υπέροχη μουσική επένδυση του (τεράστιου) Rob Hubbard. Λίγο καιρό αργότερα να μην ξεκολλάω από το The Way of the Exploding Fist το οποίο, πέρα από εξαιρετικό - για το είδος του - παιχνίδι, διέθετε επίσης και πανέμορφα γραφικά και ατμοσφαιρικές μουσικές συνθέσεις που το εκτόξευαν στην στρατόσφαιρα του gaming της εποχής. Και πόσα άλλα να αναφέρω; Το Sanxion; Το Crazy Comets; Το Ghosts n' Goblins; Το Loco; Το One Man and his Droid; Το Suicide Express; Τα πάντα ξεκινούσαν από τη μουσική, και ενίοτε τέλειωναν και σε αυτήν, μην έχοντας κάτι άλλο ιδιαίτερο να επιδείξουν.

Αποτέλεσμα των παραπάνω ήταν αυτό που (ξανα)έγραψα στην αρχή: κανένα παιχνίδι και κανένα demo δεν θα με αφήσει ασυγκίνητο αν συνοδεύεται από αξιόλογη μουσική επένδυση ενώ, αντιθέτως, εξαιρετικές - κατά τα άλλα - παραγωγές θα με ξενερώσουν εάν τα tunes που τις "ντύνουν" δεν είναι του ανάλογου επιπέδου. Και εδώ οφείλω να τα κάνω πενηνταράκια εξηγώντας σε όσους από εσάς κάνετε τον κόπο να με διαβάζετε ότι αυτό που με ενδιαφέρει σε ένα computer tune (και όχι μόνο) είναι η ίδια η σύνθεση και τίποτα περισσότερο. Όχι η προγραμματιστική αρτιότητα αυτής. Μπορεί ο coder να έχει κάνει παπάδες με το soundchip αλλά, αν το συνολικό tune δεν σε κάνει να θες να το σιγοσφυρίξεις, τότε δεν...

Βάσει των παραπάνω λοιπόν δεν νομίζω να κάνει σε κανέναν την παραμικρή εντύπωση το ότι επέλεξα να σας παρουσιάσω σήμερα το Natrium, ένα μικρούλι (μονάχα 96KB) demo για Atari STE, το οποίο χαρακτηρίζεται από το εξαίσιο tune που το συνοδεύει. Ναι, το soundchip του Atari δεν είναι SID ή Paula, αλλά, από την άλλη, έχουμε υπάρξει μάρτυρες υπέροχων tunes αυτού στους Amstrad CPC, Spectrum 128, MSX, Oric και, φυσικά στον ίδιο τον ST. Κέφι, ταλέντο και έμπνευση χρειάζεται και το ταπεινό AY μπορεί να χαρίσει στον ακροατή ηχητικές... ονειρώξεις.

Μία τέτοια είναι και το Natrium. Οι RNO ή (Rave Network Overscan για τους φίλους) το παρουσίασαν το 2011 στα πλαίσια του demoparty Outline. Μιλάμε για ένα demo που διαρκεί σκάρτα 3 λεπτά συνολικά, αλλά τα 96ΚΒ του είναι γεμάτα με κώδικα γραμμένο με στοργή, μεράκι και... Προδέρμ. Τεντώστε τα αυτιά σας και απολαύστε!

The Coder's Guide to the Demoscene: μινιμαλιστικό και υπέροχο

Ομολογουμένως, δεν το περίμενα. Με τις παραγωγές για ST/STe να μειώνονται χρόνο με το χρόνο αλλά, το κυριότερο, να στερούνται φαντασίας, το The Coder's Guide to the Demoscene αποτέλεσε ένα καλοδεχούμενο δώρο μέσα στο κατακαλόκαιρο.

Το κυρίαρχο χαρακτηριστικό της φρέσκιας αυτής κυκλοφορίας των Acid Team και Jakub Husak είναι ότι κυλάει ευχάριστα, έχει χιούμορ, βρίθει καλόγουστων και ταυτόχρονα μινιμαλιστικών εφέ, και, το κυριότερο ίσως, διαθέτει ένα υπέροχο soundtrack. Και όταν γράφω "υπέροχο" δεν εννοώ ότι π.χ. σου δίνει την εντύπωση ότι ακούς 8 κανάλια ήχου από 3κάναλο soundchip ή κάτι τέτοιο, αναφέρομαι καθαρά στη σύνθεση, για να μην παρεξηγούμαστε.

Μία πρωτοτυπία του The Coder's Guide to the Demoscene είναι το... cliffhanger με το οποίο μας αφήνει για τη συνέχεια, καθώς το τέλος του είναι κάτι που δεν το περιμένει κανείς! Αυτό το χαρακτηριστικό, πραγματικά, δεν το έχω ξαναδεί ποτέ σε demo και αξίζει να το παρακολουθήσετε μόνο και μόνο για χάρη του!

Πάνω απ' όλα όμως το The Coder's Guide to the Demoscene ξεχωρίζει γιατί απλά είναι πραγματικά αξιόλογο. Χρειάζεται μεν Atari STe με 4ΜΒ μνήμης και σκληρό δίσκο για να τρέξει, αλλά χαλάλι του. Σε αφήνει με ένα χαμόγελο ζωγραφισμένο και αυτό είναι το σημαντικότερο. Μπορείτε να το κατεβάσετε από εδώ ή απλά να το παρακολουθήσετε στο βιντεάκι που ακολουθεί:

Sidecart: το απόλυτο περιφερειακό για τον ST σας

Πριν από κανένα μήνα περίπου, εκεί που εν μέσω διακοπών παρακολουθούσα ράθυμα βιντεάκια που μου πρότεινε ο αλγόριθμος του YouTube, έπεσα πάνω σε ένα που αφορούσε ένα cartridge για τον Atari ST, ο δημιουργός του οποίου (του βίντεο, όχι του cartridge) υποστήριζε ότι είναι το κορυφαίο cartridge για τον - αδικημένο, είναι η αλήθεια - 16μπιτο υπολογιστή της Αμερικάνικης εταιρίας. "Καλά, τα έχουμε ακούσει εκατοντάδες φορές αυτά", σκέφτηκα. Αλλά, στάσου: το κορυφαίο cartridge για τον ST; Γιατί όχι; Σάμπως ξέρω πολλά cartridges για τον ST; Βασικά δεν θυμάμαι ποτέ να συνδέω κάτι στην εν λόγω θύρα επέκτασης και το μόνο αξιόλογο περιφερειακό που μου έρχεται στο μυαλό και μπαίνει εκεί είναι το NetUSBee. Άρα, γιατί όχι; Δεν είναι και τόσο ψηλά ο πήχης. Οπότε τελικά κάθισα να παρακολουθήσω το βίντεο, να δω περί τίνος επρόκειτο. Και, αλήθεια σας λέω, έπαθα την πλάκα μου!

Με την ατάκα "too good to be true" να τριγυρίζει στο μυαλό μου έσπευσα στο website του δημιουργού του cartridge που αποτελούσε το θέμα το video. Το cartridge αυτό ονομάζεται Sidecart (καλό,ε;) και το επίσημο website του είναι το www.sidecartridge.com. Εκεί λοιπόν διαπίστωσα ότι α) το Sidecart μπορούσα να το αποκτήσω έναντι 30€ συν τα έξοδα αποστολής και ότι β) είχε ήδη εξαντληθεί. Μιας και το site υποστήριζε ότι θα ήταν και πάλι διαθέσιμο στις 15 Ιανουαρίου σκέφτηκα να μη χάσω χρόνο και προχώρησα στην αγορά (υπήρχε η δυνατότητα να το αγοράσω και να μου αποσταλεί όταν θα είναι διαθέσιμο). Πράγματι, περί τις 20/1 έλαβα ένα email που με πληροφορούσε ότι το Sidecart είχε αποσταλεί και σε λίγες μέρες θα ήταν στα χέρια μου. Αλλά, μια και φτάσαμε ως εδώ, νομίζω ότι είναι καιρός να σας πω και τι είναι το Sidecart, δε νομίζετε;

Το Sidecart λοιπόν είναι ένα cartridge που - εντελώς χοντρικά - αποσκοπεί να απαλλάξει τους χρήστες των Atari ST/STE/Falcon από τη χρήση δισκετών. Δεν είναι όμως ούτε (μόνο) floppy disk drive emulator αλλά ούτε και (μόνο) mass storage device. Τα κάνει και αυτά, αλλά με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο από ότι είχαμε συνηθίσει μέχρι σήμερα. Προκειμένου να λειτουργήσει το Sidecart πρέπει να έχουμε συνδέσει επάνω του έναν microcontroller Raspberry Pi Pico W με headers (κόστος 9,10€ από το Nettop). Χάρη στο RPi το Sidecart έχει τη δυνατότητα να συνδεθεί με το ασύρματο δίκτυό μας και - το μαντέψατε - να "βγει" στο internet. Όχι όμως για να τρέξουμε κάποιον απαρχαιωμένο browser που δεν θα εμφανίζει σωστά ούτε σελίδες που έχουν να ενημερωθούν από την προηγούμενη χιλιετία, όχι. Για κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: για να κατεβάσουμε - εντελώς αυτόματα, μάλιστα -, software. Αξιοσημείωτο είναι το ότι με τον τρόπο που λειτουργεί το Sidecart αποθαρρύνει τον ιδιοκτήτη του από την - αγαπημένη στους retro users - συλλογή δεκάδων χιλιάδων disk images και αυτό διότι τα πάντα είναι διαθέσιμα ανά πάσα στιγμή χωρίς να έχουμε τίποτα αποθηκευμένο τοπικά. Ακούγεται καταπληκτικό και είναι, αλλά ας το εξετάσουμε λίγο πιο αναλυτικά, shall we?

Με το που παίρνουμε το Sidecart στα χέρια μας το πρώτο που έχουμε να κάνουμε είναι να συνδέσουμε πάνω του το Raspberry Pi Pico W μέσω των headers που τοποθετούνται στις κατάλληλες υποδοχές. Κατόπιν, και χωρίς καν να το βάλουμε σε κάποιον Atari, flashάρουμε μέσω USB καλωδίου το τελευταίο firmware που κατεβάζουμε από το website του Sidecart. Αυτή τη στιγμή η πλέον πρόσφατη έκδοση είναι η 0.14 beta, αλλά προτείνω ανεπιφύλακτα τη χρήση της καθώς με τις παλαιότερες εκδόσεις συνάντησα προβλήματα. Αφού περάσουμε λοιπόν το τελευταίο firmware, έχουμε τη δυνατότητα να συνδέσουμε το Sidecart στο cartridge port του ST μας, ή, εάν το επιθυμούμε, να του τοποθετήσουμε και μία microSD καρτούλα με floppy και ROM images. Αυτό το τελευταίο είναι προαιρετικό αλλά συνιστώ να γίνει προκειμένου να αποκτήσει το Sidecart την πλήρη λειτουργικότητά του. Δεν έχει σημασία το μέγεθος της microSD, ακόμα και μία καρτούλα 4-8GB είναι υπεραρκετή.

Αφού συνδέσουμε για πρώτη φορά το Sidecart στον Atari, ανάβουμε τον υπολογιστή και προχωράμε στο configuration του cartridge, ήτοι βασικά σκανάρουμε τα διαθέσιμα ασύρματα δίκτυα και του δίνουμε τον κωδικό για το δικό μας. Μετά από ελάχιστα δευτερόλεπτα διαπιστώνουμε ότι ο Atari έχει πάρει διεύθυνση IP, οπότε we 're good to go.

Το πρώτο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε είναι να φορτώσουμε κάποια ROM image - υπήρξαν καμιά 50αριά απ' όσο μαθαίνω -, είτε από την microSD είτε κατεβάζοντάς την από το internet. Το Sidecart είναι ρυθμισμένο να "επισκέπτεται" συγκεκριμένους web servers για να βρει και να κατεβάσει images, αλλά όποιος επιθυμεί μπορεί να μεταβάλλει αυτές τις ρυθμίσεις και να το βάλει να συνδέεται σε κάποιον δικό του server - αν και ειλικρινά δε βρίσκω το λόγο για κάτι τέτοιο. Αφού λοιπόν επιλέξουμε την ROM image που επιθυμούμε, το Sidecart την flashάρει στον... εαυτό του και πλέον λειτουργεί σα να ήταν το cartridge που διαλέξαμε. Φυσικά, όταν το θελήσουμε, με ένα πάτημα στο κουμπί SELECT και μία επανεκκίνηση μπαίνουμε πάλι στο menu του Sidecart.

Επειδή όμως καλές οι ROM images αλλά το 99,99% του software του ST ερχόταν σε δισκέτες, το Sidecart μπορεί να λειτουργήσει και ως floppy disk drive emulator. Μπορούμε είτε να... τιγκάρουμε την microSD καρτούλα με .ST αρχεία, είτε, ακόμα καλύτερα, να επιλέγουμε το παιχνίδι την εφαρμογή που επιθυμούμε από τα... άπαντα του ST που βρίσκονται στον web server που έχει preconfigured το Sidecart. Πραγματικά, ο όγκος του software που είναι άμεσα προσβάσιμος στους χρήστες του Sidecart είναι τόσο μεγάλος και η βιβλιοθήκη τόσο πλήρης, που αμφιβάλλω εάν κάποιος θα μπει στη διαδικασία να γράψει αρχεία στην microSD κάρτα. Ίσως κάποια demos ή κάτι καινούριο που θα θέλει να δοκιμάσει. Αλλιώς όλα τα υπόλοιπα βρίσκονται ήδη στον server στον οποίο συνδέεται το Sidecart. Α, και κάτι ακόμα: επειδή ακριβώς το Sidecart λειτουργεί με τον τρόπο που λειτουργεί και εξομοιώνει και floppy disk drive, δεν χρειάζεται καν να έχει λειτουργικό drive ο ST σας! Επίσης, σε αντίθεση με ACSI mass storage λύσεις που τρέχουν hard disk adapted εκδόσεις των παιχνιδιών που ζητούν 1-2-4ΜΒ μνήμης, το Sidecart θα είναι ικανοποιημένο στην πλειονότητα των περιπτώσεων με τα 512ΚΒ του 520ST! Καλό;

Δύο τελευταία πραγματάκια που πρέπει να αναφέρω: το πρώτο είναι ότι το Sidecart λειτουργεί με οποιονδήποτε υπολογιστή της σειράς ST που διαθέτει cartridge port, δηλαδή ουσιαστικά με όλους. Το ίδιο ισχύει και για την έκδοση της ROM που "φοράει" το μηχάνημα: παίζουν όλες. Οπότε μπορεί να δουλέψει σε όλους τους ST, STF, STM, STFM, STE, MegaST και Mega STE. Το δεύτερο θέμα στο οποίο θέλω να αναφερθώ είναι κάποια προβληματάκια που συνάντησα. Καταρχάς, πρέπει να είναι καθαρό, χωρίς σκόνες και σκουριές το cartridge port του ST σας. Στον πρώτο 1040STF που δοκίμασα - αλλά ο οποίος είχε περάσει ένα σεβαστό κομμάτι του βίου του μέσα σε... λάσπες (!) - το Sidecart δεν αναγνωριζόταν καν. Στον δεύτερο 1040STF που έχω και που είναι σαφώς σε καλύτερη κατάσταση, το Sidecart λειτούργησε με τη μία. Επίσης, κάποια (λίγα) floppy disk images δεν λειτουργούσαν σωστά. Αυτό είναι αναμενόμενο αφού στην παρούσα φάση το firmware που χρησιμοποιούμε είναι beta και η λειτουργία εξομοίωσης του floppy disk drive χαρακτηρίζεται ως "preview", γεγονός που σημαίνει ότι θα ολοκληρωθεί σε επόμενες εκδόσεις. Πάντως, ακόμα και όπως είναι σήμερα, ειδικά σε ό,τι έχει να κάνει με floppy images από το internet (μην κοροϊδευόμαστε, πρόκειται για την απλούστερη και ευκολότερη λύση) η συμβατότητα του Sidecart είναι αξιοθαύμαστη και η λειτουργικότητά του υποδειγματική.

Συνολικά, η ετυμηγορία είναι κάτι παραπάνω από θετική. Με κόστος (μαζί με Raspberry και ταχυδρομικά) που δεν ξεπερνάει τα 45€, το Sidecart απογειώνει τον ST και καθιστά λειτουργικά ακόμα και μηχανήματα χωρίς floppy/hard disk drive. Είναι εύκολο στη χρήση του, δίνει άμεση πρόσβαση σε όλη τη βιβλιοθήκη software του ST και, τέλος, μια και συνδέεται στο internet μπορεί μελλοντικά να ενσωματωθούν και νέες δυνατότητες που αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν. Προσωπικά το θεωρώ εξαιρετικό και το συστήνω σε όλους τους Atari users χωρίς την παραμικρή επιφύλαξη.

Grind για Atari ST/STE: απίστευτο, συγκλονιστικό, γκρανγκινιολικό, χιτσκοκικό

Σήμερα το πρωί με περίμενε μια ευχάριστη έκπληξη στον Messenger, καθώς διαπίστωσα ότι ο κορυφαίος αυτός game developer και καλός φίλος που η πλειονότητα γνωρίζει απλά ως Tsak (ναι, ο δημιουργός του Worthy, αυτός) μου έστειλε ένα αρχειάκι με κατάληξη .PRG και μέγεθος 1ΜΒ. Φυσικά, τα αρχεία με αυτή την κατάληξη είναι γνωστά από τους 8μπιτους υπολογιστές της Commodore (PET, VIC-20, σειρά TED, Commodore 64, Commodore 128) αλλά συνήθως - και για αυτονόητους λόγους - είχαν μέγεθος μικρότερο από 64ΚΒ. Άρα λοιπόν, αυτό που μου έστειλε ο Γιάννης ήταν αρχείο για Atari ST ή STE (εντάξει, αν ήταν για Falcon θα τον... σκότωνα!). Και, σύμφωνα με το όνομά του, επρόκειτο για το demo του επιπέδου "library" του Grind. Nice!

Η αλήθεια είναι ότι ίσως να έχετε πληροφορηθεί - είναι κοινό μυστικό, άλλωστε - για την πρόοδο που γίνεται στο Grind με τα διάφορα demos που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, αλλά όλα αυτά αφορούσαν την Amiga. Κι όμως, από τις μέρες του Dread, όταν και ξεκίνησε η δημιουργία της game engine από τον ΚΚ, είχε γίνει γνωστό πως ό,τι βλέπαμε στην Amiga θα μπορούσε να τρέξει σχεδόν ίδιο και απαράλλαχτο και στους Atari ST και STE. Άλλο όμως το να διαβάζεις μία πρόταση - όσο εντυπωσιακά και αν είναι τα όσα αναφέρει - κι άλλο να βρίσκεσαι τελικά μπροστά στην υλοποίηση, έτσι δεν είναι;

Δεν θα σας πω ψέματα, έχοντας δει μέχρι τώρα videos και screenshots από την έκδοση της Amiga κρατούσα μικρό καλάθι. Και αυτό διότι, όσο κι αν εδώ και δεκάδες χρόνια υποστηρίζω με πάθος ότι οι ομοιότητες μεταξύ ST και Amiga είναι συντριπτικά περισσότερες από τις διαφορές τους, ειλικρινά θεωρούσα απίθανο τα όσα θαυμαστά είχα δει να υλοποιούνται στην "Μεγάλη Κυρία" να μπορούσαν να αποτελέσουν πράξη και των αντίστοιχων κυκλωμάτων του ST. Εδώ, στο πέρασμα των χρόνων, είδαμε ακόμα και κάποια από τα λιγότερο απαιτητικά παιχνίδια της Amiga να μεταφέρονται στον 16μπιτο Atari με αισχρά αποτελέσματα, σα να είχε ο κακομοίρης την επεξεργαστική ισχύ ενός ZX Spectrum. Χάρηκα με την καρδιά μου λοιπόν όταν διαπίστωσα ότι είχα πέσει έξω. Και όχι απλώς είχα πέσει έξω, δεν πέτυχα ούτε τον... λήγοντα!

Ό,τι και να λέμε, άλλο να σας τα γράφω και άλλο να τα βλέπετε (και να τα ακούτε). Το demo του Grind στον ST είναι μάλλον ανώτερο ως αποτέλεσμα από οποιοδήποτε FPS του παρελθόντος είχαμε δει ποτέ στην Amiga. Ίσως να στερείται της λεπτομέρειας ενός Genetic Species σε Amiga 4000 με 68060 και κάρτα γραφικών, αλλά μιλάμε για κάτι που τρέχει σε 68000 στα 8MHz! Αν αναλογιστούμε αυτό το τελευταίο, το συνολικό οπτικοακουστικό αποτέλεσμα μάλλον βάζει τα γυαλιά ακόμα και στον big daddy, το Doom το ίδιο, που, προκειμένου να τρέξει ομαλά απαιτούσε 80486 στα 33MHz (προσοχή, προτού αναφωνήσετε "μα τι γράφει ο μαλάκας" ξαναδιαβάστε την πρόταση που προηγήθηκε: δεν λέω ότι το Grind - που άλλωστε είναι ακόμα η alpha version ενός demo - είναι καλύτερο από το διαχρονικό αριστούργημα των Carmack και Romero ως παιχνίδι, απλά ότι δείχνει ανώτερο ως τεχνολογικό επίτευγμα).

Δεν θα σταθώ στο level design του tsak, όχι επειδή δεν είναι καλό (κάθε άλλο), αλλά επειδή θα έχουμε ολοκληρωμένη άποψη όταν θα κυκλοφορήσει τελικά το πλήρες παιχνίδι. Αυτό στο οποίο μπορώ να σταθώ είναι η εκπληκτική δουλειά που έχει γίνει στα γραφικά και, φυσικά, αυτό το θαύμα θαυμάτων, η game engine του παιχνιδιού. Seeing is believing θα γράψω μονάχα. Είναι απίστευτο, συγκλονιστικό, γκρανγκινιολικό, χιτσκοκικό (δεν θα μπορούσα να μην ανασύρω από τη μνήμη μου το εντυπωσιακό ρεπερτόριο επιθέτων που χρησιμοποιεί σε κάθε ευκαιρία ο Δημήτρης Χατζηγεωργίου) το να βλέπει κανείς ένα first person shooter με χαρακτηριστικά που θυμίζουν Doom να τρέχει σε έναν απλό Atari ST (το τονίζω, ST, όχι STE) τον ίδιο καιρό που κάποιοι άλλοι προκειμένου να μεταφέρουν το L' Abbaye des Morts του Locomalito στην πλατφόρμα από τον Spectrum απαιτούν... Falcon! Είναι αλήθεια αυτό το τελευταίο, δεν το έβγαλα από το μυαλό μου να ξέρετε...

Τέλος πάντων, προφανώς και δεν σκοπεύω να σταθώ στην προγραμματιστική... αμπαλοσύνη παραδειγμάτων όπως το παραπάνω ή όπως η πλειονότητα των κυκλοφοριών για STE των τελευταίων χρόνων. Αυτό στο οποίο πραγματικά αξίζει να σταθούμε - και να υποκλιθούμε, θα συμπλήρωνα - με δέος και θαυμασμό είναι το Grind. Και στις δύο εκδόσεις του φυσικά, και για Amiga και για Atari.

Ελπίζοντας ότι θα πάρετε μια ιδέα από τα screenshots για το μεγαλείο του κορυφαίου αυτού δημιουργήματος να σας αναφέρω ότι στην παρούσα φάση "ζητάει" Atari ST ή STE με 2ΜΒ μνήμης. Στον ST κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ακούγεται μόνο μουσική, ενώ στον STE ακούγεται και μουσική και ηχητικά εφέ. Που εδώ που τα λέμε, το οπτικό αποτέλεσμα είναι τέτοιο που και βουβό να ήταν το παιχνίδι κουβέντα δεν θα μπορούσαμε να πούμε, έτσι;

Και Amstrad και Atari και BBC έχουμε λέμε!

Όπως γνωρίζετε όσοι ασχολείστε με το σύμπαν του retro computing ή απλά διαβάζετε το blog μου, μεταξύ 2-5 Απριλίου πραγματοποιήθηκε η Revision Online 2021, ένα demoparty στο οποίο έλαμψαν πολλές νέες δημιουργίες από demogroups από κάθε γωνιά του πλανήτη (ΟΚ, της Ευρώπης, για να είμαστε πιο ακριβείς). Είδαμε πολλά και ενδιαφέροντα λοιπόν - και ακόμα βλέπουμε, εδώ που τα λέμε - όπως τα Calculation και The Martini Effect. Φυσικά, δεν ήταν μονάχα αυτά...

Σήμερα θα σας παρουσιάσω 3 ολόφρεσκα demos που πρωτοείδαμε στην Revision λοιπόν, για 3 διαφορετικές πλατφόρμες. Ξεκινάμε με το Can robots take control? που τρέχει σε vanilla Amstrad CPC 6128 και ξεχωρίζει για τα εντυπωσιακά εφέ του, τον φρενήρη ρυθμό εναλλαγής αυτών και την καλή του μουσική. Το demo είναι μια δουλειά των groups Benediction και Arkos και μπορείτε να το απολαύσετε στη συνέχεια:

Ακολουθεί το SQUARE V2 για Atari STE, μία παραγωγή του group με το ευρηματικό όνομα Hemoroids (!), η οποία χαρακτηρίζεται από περιστρεφόμενους κύβους. Πολλούς περιστρεφόμενους κύβους. Βασικά, πάρα πολλούς περιστρεφόμενους κύβους! Να, δείτε το με τα ίδια τα ματάκια σας αν δεν με πιστεύετε:

Τέλος, έχουμε το Twinhead από τα μέλη των Progen και Desire, το οποίο και προσωπικά με εντυπωσίασε περισσότερο από τα τρία. Το Twinhead τρέχει σε BBC Master 128 με έναν έξτρα 6502 (Master Turbo) (πάντα οι δύο είναι καλύτεροι απ' τον έναν). Όπως καταλαβαίνετε δεν μιλάμε και για τον πλέον δημοφιλή και συνηθισμένο συνδυασμό hardware, αλλά ποιος νοιάζεται όταν το αποτέλεσμα είναι τόσο smooth όσο το Twinhead που νομίζεις ότι προέκυψε από κάποιο coin op των mid 80s; Όσο κι αν το BBC micro ήταν ένας εξαιρετικός υπολογιστής με δυνατότητες που, απλά, δεν συναντούσες πουθενά εκείνα τα χρόνια, το ατού του δεν ήταν η κίνηση, τα γραφικά, τα παιχνίδια και τα demos. Με αυτά κατά νου καταλαβαίνει κανείς ότι το Twinhead είναι κάτι παραπάνω από εντυπωσιακό. Κι ας θέλει και δεύτερο επεξεργαστή!

Half Life: αυτά θελουμε να βλέπουμε στον Atari!

Πάνε χρόνια τώρα πια που η πλειοψηφία των coders στην Atari demoscene ασχολούνται ενδελεχώς με τον Atari STE. Κάποιες φορές μάλιστα καταπιάνονται και με τον Falcon, την ναυαρχίδα της σειράς ST που εγκαταλείφθηκε άδοξα και πολύ σύντομα από την μαμά εταιρία, χωρίς ποτέ να καταφέρει να δώσει τα διαπιστευτήρια που άξιζαν στα... κυβικά της.

Όταν άρχισα να συνειδητοποιώ ότι αυτό δεν είναι τυχαίο, ότι δηλαδή η σχεδόν συστηματική απαξίωση του original ST έτεινε να γίνει ο κανόνας και όχι η εξαίρεση για χάρη ενός μηχανήματος που αργά και αποτυχημένα προσπάθησε να γίνει Amiga 500 στην θέση της Amiga 500 (ναι, στον Atari STE αναφέρομαι) και άρχισα να ενοχλούμαι και να το γράφω σε blogs, fora, περιοδικά, social media κλπ, οι αντιδράσεις που εισέπραττα ανήκαν βασικά σε μία από τις 2 ακόλουθες κατηγορίες: ή υπήρχε ταύτιση με τις απόψεις μου, ή υπήρχε η θέση ότι "τον Atari ST οι προγραμματιστές τον ξεψάχνισαν όλα αυτά τα χρόνια, δεν έχει κάτι άλλο να δώσει, γι' αυτό ασχολούνται με τον STE". Μάλιστα. Ας δεχτούμε για χάρη της κουβέντας ότι ισχύει αυτό το τελευταίο, λοιπόν. Άρα, αφού τα έχουμε δει όλα όσα μπορούσαμε να δούμε στον ST, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι αυτός είναι κατώτερος από τον Amstrad CPC 6128, έτσι; Όχι; Πώς όχι; Έχουμε δει στον Atari ST demo αντίστοιχο του Batman Forever; Έχουμε παίξει κανονικό Bubble Bobble όπως είναι το BB4CPC; Έχουμε μήπως κάποιο φλιπεράκι ισάξιο του Pinball Dreams; Μην παιδεύεστε και μην το ψάχνετε: τίποτα αντίστοιχο δεν υπάρχει στην συμπαθή 16μπιτη πλατφόρμα. Και αυτό, κατά την ταπεινή μου άποψη, δεν συμβαίνει επειδή κάτι τέτοιο είναι αδύνατο να γίνει - είναι μάλλον αφελής όποιος θεωρεί το hardware του Amstrad CPC ανώτερο αυτού του ST - αλλά επειδή, πολύ απλά, (σχεδόν) κάθε φορά που οι coders αντιμετωπίζουν δυσκολίες προτιμούν να επιτύχουν τους προγραμματιστικούς τους στόχους αλλάζοντας πλατφόρμα-στόχο (τον STE δηλαδή, αντί του ST), παρά να κάτσουν να "βρέξουν κώλο" που λέει κι ο (ενίοτε σοφός) λαός. Το αποτέλεσμα όλης αυτής της ιστορίας είναι να συναντάμε το ομαλότερο scrolling στην ιστορία της πλατφόρμας στο Goldrunner του 1987 (!) και να βιώνουμε ονειρώξεις με demos που απλά περιστρέφουν κύβους! Εντάξει, ίσως αυτή η τελευταία πρόταση να αγγίζει ολίγον τι τα όρια της υπερβολής, αλλά νομίζω ότι αφενός καταλαβαίνετε τι εννοώ και αφετέρου η αλήθεια δεν απέχει και πολύ απ' αυτήν που περιέγραψα. Δυστυχώς...

Μέσα λοιπόν σε αυτή την δυστοπία που ονομάζεται Atari scene - δεν αναφέρομαι στα 8μπιτα, προφανώς - έχουμε την τύχη να συναντάμε πού και πού ταλαντούχους coders σαν τον dml των The Pixel Twins (κατά κόσμον Douglas Little) που ξεφεύγουν από την πεπατημένη και προσπαθούν να κάνουν τα αδύνατα-δυνατά προκειμένου να φτάσουν στο στοχευόμενο αποτέλεσμα. Ο εν λόγω κύριος πειραματίζεται εδώ και αρκετά χρόνια με την μεταφορά κλασικών 3D engines στα "μεγάλα" Atari, και δη στον Falcon. Αυτό όπως γίνεται κατανοητό είναι λογικό, αφού και στην Amiga το Doom θέλει τουλάχιστον 68030 για να τρέξει σε fullscreen, οπότε θα ήταν παράλογο να παιδεύεται ο άνθρωπος με κάτι λιγότερο από τον αργό (16MHz) 030 του Falcon.

Ενώ λοιπόν ο dml ξεκίνησε να ασχολείται με την engine του Doom, σε κάποια φάση, και αφού πέρασε από διάφορες άλλες engines, καταπιάστηκε με την id Tech 2, την μηχανή δηλαδή του Quake 2! Χωρίς να υποστηρίζει ο ίδιος ότι είναι εφικτό το να παίξουμε κάποιο παιχνίδι που βασίζεται σε αυτήν την engine στον Falcon, αξίζει να παρακολουθήσει κανείς - εν είδει tech demo - το αποτέλεσμα της δουλειάς του κυρίου Little στον Falcon με την id Tech 2 και τα assets του Half Life (είχε δημιουργηθεί μετά από licensing και πάμπολλες τροποποιήσεις της μηχανής της id software). Το video είναι τουλάχιστον εντυπωσιακό, και, ακόμα και αν η πλατφόρμα των ST/STE/Falcon δεν αξιωθεί ποτέ να αποκτήσει κάποιο αξιοπρεπές Doom clone, θα υπάρχει η ικανοποίηση του ότι "έτρεξε" την id Tech 2, έστω και σε αργή - unplayable για παιχνίδι - ταχύτητα.

Για εμένα προσωπικά η ικανοποίηση είναι ακόμα μεγαλύτερη όταν βλέπω τα αποτελέσματα της δουλειάς ταλαντούχων coders όπως είναι ο Douglas Little που πηγαίνουν την πλατφόρμα ένα βήμα παραπέρα αντί της πεπατημένης που προστάζει πλέον ακόμα και μια μεταφορά του... Space Invaders να "ζητάει" ως απόλυτο ελάχιστο STE με 2ΜΒ RAM! Έλεος πια, όχι, τον ST - δυστυχώς - δεν τον έχουμε ξεψαχνίσει, ούτε καν κοντά δεν έχουμε φτάσει. Ευτυχώς ο dml ξεψαχνίζει τον Falcon την ίδια ώρα, κάτι είναι κι αυτό!

Crownland για τον Atari ST

Πριν από 12 χρόνια, το 2007, 3 Πολωνοί sceners γνωστοί ως LaResistance έφτιαξαν ένα 2D platformer για τα 8μπιτα Atari, για την ακρίβεια για τον Atari 130XE, το Crownland, το οποίο θύμιζε (από αρκετά έως πολύ) το Super Mario Bros. Σε μια εποχή κατά την οποία - σε πλήρη αντίθεση με τις μέρες μας - οι κυκλοφορίες για 8bit Atari ήταν σπανιότερες και από τις τρίχες της κεφαλής του Νικ Καλάθη το Crownland, ορθώς, εκτιμήθηκε ιδιαίτερα και έτυχε θερμής αποδοχής από την Atari community.

Fast forward 11 χρόνια μετά, όταν και το group Cerebral Vortex αποφάσισε να μεταφέρει αυτό το μικρό διαμαντάκι στους μεγάλους αδερφούς του 130XE, δηλαδή την σειρά των Atari ST. Όπως μπορείτε και οι ίδιοι να διαπιστώσετε από το video που ακολουθεί, οι δημιουργοί του conversion έκαναν καλή δουλειά, με το τελικό αποτέλεσμα να κρίνεται ικανοποιητικότατο. Μόνο που...

Μόνο που, κατά την μόδα των καιρών, το παιχνίδι ΔΕΝ τρέχει σε Atari ST! Ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, δεν τρέχει σε Atari ST χωρίς blitter. Και εδώ είναι που αναρωτιέσαι "βρε, είχε blitter ο Atari ST και δεν το ξέραμε;". Φυσικά, οι STE είχαν μαμίσιο blitter, και οι Mega ST και κάποιοι εκ των STF/STM/STFM μπορούσαν να δεχτούν το - θαυματουργό, καταπώς φαίνεται - αυτό τσιπάκι που μετακινεί blocks δεδομένων ταχύτατα από μια θέση της μνήμης του υπολογιστή σε μια άλλη. Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας: το Crownland δεν είναι δα και κανένα Sonic να πεις ότι ναι, χωρίς blitter θα ήταν ανέφικτο να φτιαχτεί. Ή, μήπως, είχε blitter ο 130XE;

Μπα, κατά την προσφιλή συνήθεια των Atari sceners, αν είναι κάτι δύσκολο, το κάνουμε να τρέχει μόνο σε STE. Άντε, και σε ST με blitter, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του Crownland. Προσωπικά θεωρώ καλό νέο οποιαδήποτε νέα κυκλοφορία, αλλά, ρε γαμώτο, δεν είναι δυνατό τον ίδιο καιρό που βλέπεις αυτούς τους Θεούληδες που απαρτίζουν το Batman group να φτιάχνουν το Pinball Dreams σε Amstrad CPC οι Cerebral Vortex να ζητάνε blitter για το Crownland! Δηλαδή, πραγματικά, αν έφτιαχναν κάτι σαν το Pinball Dreams τι θα ζητούσαν για να τρέξει; Falcon;

Σταματάω με τη γκρίνια, την οποία πάντως στο συγκεκριμένο θέμα τη θεωρώ επιβεβλημένη. Έχω γράψει δεκάδες φορές το πόσο με εκνευρίζει ό,τι σχεδόν βγαίνει από το 2005 και μετά να ΜΗΝ τρέχει σε απλό 520STFM, το μηχάνημα δηλαδή της σειράς ST που είχαν όλοι. Και όσο συνεχίζεται το ίδιο βιολί, θα συνεχίζω να γκρινιάζω. Τουλάχιστον όσο οι παραγωγές δεν δικαιολογούν τις παράλογες απαιτήσεις τους σε hardware...

r0x Zero: στο μηδέν ο ST. Ξανά!

4 χρόνια πίσω, Δεκέμβριος του 2014 και γράφω στο Retro Planet το πρώτο μου review για σύγχρονο παιχνίδι για 16μπιτο υπολογιστή: είναι το r0x για τον Atari STE, ένα πολύ απλό αλλά διασκεδαστικό παιχνιδάκι το οποίο, εντελώς αδικαιολόγητα στα μάτια και τα αυτιά του γράφοντος "απαιτεί" κάτι παραπάνω από τον απλό, κλασικό ST με τα 512ΚΒ μνήμης RAM για να τρέξει. Αν κάποιος ενδιαφέρεται, το review αυτό αναδημοσιεύτηκε αργότερα εδώ.

Στα χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι σήμερα από εξαίρεση έγινε κανόνας: ο Atari ST μπορεί στην πραγματικότητα να κυριάρχησε στην αγορά των 16bit home computers μεταξύ 1985-1988, μέχρι δηλαδή να πάρει τα ηνία οριστικά και αμετάκλητα η Amiga, μπορεί να πούλησε εκατομμύρια κομμάτια και μπορεί να γνώρισε διάδοχη κατάσταση στον - too little too late - STE που δεν συγκίνησε και πολύ κόσμο, αλλά οι demosceners δεκάρα δεν δίνουν για όλα αυτά. Λειτουργώντας εδώ και καμιά πενταετία περίπου σαν να μην υπήρξαν ποτέ οι ST/STF/STM/STFM, οι κατά τα άλλα συμπαθέστατοι ερασιτέχνες προγραμματιστές που απαρτίζουν την demoscene παράγουν υλικό σχεδόν αποκλειστικά για τους υπολογιστές της σειράς STE. Και, το έχω πει και γράψει επανειλημμένως: ό,τι καινούριο κυκλοφορεί είτε σε hardware είτε σε software για καλό είναι, αυτό είναι προφανές. Αλλά αυτή η συνεχιζόμενη τάση υποστήριξης ενός μηχανήματος που δεν λέει σχεδόν τίποτα σε κανέναν - γιατί, πείτε μου, ποιον άγγιξε ο STE, δηλαδή; - αντί για τον πρόγονό του που έγραψε ιστορία ε, προσωπικά με ξενίζει. Και πολύ μάλιστα...

Από τη στιγμή πάντως που οι άνθρωποι που έφτιαξαν το r0x το 2009 αποφάσισαν να χαρίσουν το (πολύ πιο απαιτητικό) r0x Zero στην retro community ήταν ηλίου φαεινότερο το ποια πλατφόρμα θα επέλεγαν, έτσι; R0x Zero λοιπόν, κυρίες και κύριοι, ένα top-down vertical shoot 'em up για τον Atari STE με (τουλάχιστον) 1ΜΒ μνήμης.

Το πρώτο προφανές συμπέρασμα από την κυκλοφορία του r0x Zero στα πλαίσια της Silly Venture 2018 είναι ότι ο original Atari ST μένει και πάλι στο μηδέν, για χάρη του STE. Το δεύτερο, και ίσως και σημαντικότερο, είναι ότι έχουμε να κάνουμε με μία από τις ελάχιστες περιπτώσεις που το ίδιο το παιχνίδι δικαιολογεί τις απαιτήσεις του για ανώτερο hardware. Χωρίς πλάκα, τουλάχιστον στον οπτικό τομέα το r0x Zero δείχνει όχι απλά εντυπωσιακό, αλλά ίσως το καλύτερο vertical shooter που εμφανίστηκε ποτέ σε υπολογιστή της σειράς ST/STE (γιατί για τον Falcon υπάρχουν και καλύτερα).

Δεν μπήκα στον κόπο να τρέξω το r0x Zero σε emulator: τον Atari STE τον έχω αποχωριστεί εδώ και καιρό και στο real thing (τον 1040STF) θα δοκιμάσω ευχαρίστως ό,τι κι αν κυκλοφορήσει που να τον υποστηρίζει. Μιας όμως και το r0x Zero είναι φτιαγμένο για STE περιορίστηκα στο να παρακολουθήσω το video που σας παραθέτω στο τέλος (και μερικά ακόμη). Με αυτά ως μόνα αποδεικτικά στοιχεία των πεπραγμένων του r0x Zero μπορεί κανείς να πει ότι έχουμε να κάνουμε με ένα Goldrunner on steroids που δείχνει ολίγον τι σαν... Battle Squadron (η μία ιεροσυλία μετά την άλλη, το ξέρω)!

Όπως έγραψα και παραπάνω, αισθητικά το παιχνίδι είναι απίστευτο/εντυπωσιακό/απερίγραπτο. Σαν gameplay δεν φαίνεται να θέτει νέα standards, αλλά, από την άλλη, και μέτριο απλά να είναι δεν θα μας χαλάσει, έτσι δεν είναι; Για Atari μιλάμε, η πλατφόρμα ένα (ΟΚ, δύο) Wings of Death έχει, ούτε Hybris, ούτε Battle Squadron, ούτε Disposable Hero αλλά ούτε και Banshee, οπότε...

Εν κατακλείδι, δύο πράγματα: πρώτον, ειλικρινά εύχομαι να πάψει πια αυτή η τάση για παραγωγές σχεδόν αποκλειστικά στον STE. Ο ένας και πραγματικός Atari ST όλοι ξέρουμε ποιος ήταν και, let's face it, ένα παιχνίδι ή demo μπορεί να φτιαχτεί για να τρέχει στον ST αλλά και στον STE. Το αντίστροφο δεν γίνεται, οπότε, ας μην μένει στην απέξω το 95% για να ικανοποιηθεί το 5% (ΟΚ, και για να έχουμε και πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα). Και, δεύτερον, το r0x Zero δείχνει, για homebrew shooter, απλά απίστευτο, μία κυκλοφορία από αυτές που πολύ σπάνια χαίρεται κάποια retro πλατφόρμα. Συνεπώς, αν διαθέτετε Atari STE τιμήστε το πάραυτα, κατεβάζοντάς το από εδώ και τρέχοντάς το.

Glokzilla demo για Atari ST

Ναι, το γνωρίζω ότι έχουν περάσει 12 ολόκληρες μέρες από την τελευταία ανάρτηση αλλά η απάντηση στην ερώτηση που ποτέ δεν κάνατε είναι "όχι, δεν το κλείσαμε το μαγαζί". Λίγο η είδηση για την κυκλοφορία του 19ου τεύχους του Retro Planet, λίγο το ότι περίμενα για κάποια συγκεκριμένη νέα κυκλοφορία (δεν έκατσε) και, πολύ περισσότερο, το γεγονός ότι κάποτε όλες οι υπόλοιπες υποχρεώσεις μπορεί να σε πνίγουν τόσο πολύ που να μη βρίσκεις το χρόνο αλλά ούτε και τη διάθεση να κάτσεις να γράψεις 2 αράδες, ε, να, έτσι φτάσαμε τις σχεδόν 2 εβδομάδες χωρίς κάποια ενημέρωση στο blog...

Λογικά, και αν όλα πάνε κατ' ευχήν, το παραπάνω διάστημα θα αποτελέσει αρνητικό ρεκόρ που θα κάνει αρκετό καιρό να καταρριφθεί, καθώς πλέον φαίνεται να υπάρχει κάποιο φως στο βάθος του τούνελ που δημιούργησαν οι ατελείωτες μικρές και μεγάλες υποχρεώσεις της καθημερινότητας τους τελευταίους μήνες. Έτσι, θα προσπαθήσω σιγά-σιγά με τον καιρό να επανέλθω στους παλιότερους ρυθμούς που προβλέπουν (σχεδόν) καθημερινές ενημερώσεις (μην φέρνετε στο μυαλό σας το "τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα", δεν είναι ευγενικό).

Αφήνοντας στην άκρη την απολογητική διάθεση και τις... προεκλογικές υποσχέσεις (!), ας πάμε σε μια αρκετά πρόσφατη κυκλοφορία (μισός χρόνος, να τ' αφήσω;), ένα ολόφρεσκο demo του group MJJ Prod για τον Atari ST. Και να τονίσω στο σημείο αυτό ότι όταν αναφέρομαι σε Atari ST εννοώ τον original Jackintosh και τους άνευ blitter chip διαδόχους του (STF/STM/STFM) και όχι τον θέλω-να-γίνω-Amiga μεταγενέστερο Atari STE. Ευτυχώς λοιπόν τα καλά αυτά τυπάκια που απαρτίζουν τους MJJ Prod δεν έχουν παρασυρθεί από τις τάσεις των ημερών που πρεσβεύουν ανυπόστατες ισότητες του τύπου Atari ST=Atari STE και κυκλοφορούν που και που δημιουργίες απευθυνόμενες στον υπολογιστή ο οποίος κάπου εκεί, στο μακρινό 1985-86, φάνταζε ως η μόνη δυνατότητα για να μπει η 16bit αρχιτεκτονική στο σπίτι του μέσου computer addict (μετά εμφανίστηκε η Amiga 500 και... oh well, την ξέρετε την ιστορία).

MJJ Prod λοιπόν και Glokzilla, από τον (κοντινό) Νοέμβριο του 2017 και το demoparty Alchimie, εκεί όπου η νεότερη δημιουργία του group κατέλαβε την 3η θέση.

Το Glokzilla, χωρίς να αφήνει κάτω σιαγόνες να κρέμονται και μάτια γουρλωμένα, αποτελεί μια κομψή αισθητικά και ισορροπημένη παραγωγή η οποία ξεχωρίζει για την ωραία μουσική της (πράγμα μάλλον σπάνιο στα σύγχρονα demos και πολύ περισσότερο σε αυτά του Atari), τα καθαρά και λεπτομερή γραφικά της και τα... ατέλειωτα sinwaves! Στα περίπου 5μησι λεπτά που διαρκεί να είστε βέβαιοι ότι όχι μόνο δεν θα βαρεθείτε, αλλά θα αισθανθείτε και ολίγον τι υπερήφανοι για τον αειθαλή Atari σας και θα εκτιμήσετε τους MJJ Prod (που κάθε άλλο παρά "χτεσινοί" είναι στον χώρο).

Μπορείτε να κατεβάσετε το Glokzilla από εδώ και να το χαρείτε σε οποιονδήποτε υπολογιστή της σειράς ST με τουλάχιστον 1ΜΒ μνήμης RAM και έγχρωμη οθόνη (ναι, παρόλο που το demo φτιάχτηκε για "απλό" ST τρέχει απροβλημάτιστα μέχρι και σε... Falcon!). Have fun!

Review: r0x για Atari STE

Το r0x δεν είναι ακριβώς αυτό που λέμε "φρέσκα ψάρια": κυκλοφόρησε το 2009, σε μια εποχή που ο Ronnie James Dio ήταν ακόμη μαζί μας και ο Παναθηναϊκόςστο μπάσκετ ακόμα κυνηγούσε το 5^ο αστέρι του. Δεν παύει όμως να είναι μια "νέα" παραγωγή αλλά και ένας από τους ελάχιστους τίτλους που προορίζονται αποκλειστικά για τον Atari STE (σ.σ. αυτό ίσχυε την εποχή που γράφτηκε το review. Πλέον τα πράγματα έχουν αλλάξει ριζικά).

Αν και κυκλοφόρησε μετά το 2000, το r0x είναι ένα απλό, καθαρόαιμο arcade παιχνίδι που το μόνο που ζητάει από τον παίκτη είναι γρήγορα - από ένα σημείο και μετά αστραπιαία - αντανακλαστικά. Στο "μονό" παιχνίδι ο παίκτης ελέγχει ένα διαστημόπλοιο που προσπαθεί να διασχίσει μια συγκεκριμένη απόσταση, αποφεύγοντας μετεωρίτες που "πέφτουν" όλο και πιο γρήγορα. Υπάρχει η δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε μία από τις τρεις βόμβες που έχουμε στη διάθεσή μας ως έσχατη λύση (καταστρέφει τα πάντα στην οθόνη) για να μη χάσουμε το ένα από τα τρία "κανονάκια" μας. Υπάρχουν τα απαραίτητα power-ups και bonuses - όλα πέφτουν μαζί με τους μετεωρίτες - καθώς και γράμματα για να συμπληρώσουμε "extra", κατά το στυλ του "extend" στο Bubble Bobble. Όταν - και αν - καταφέρουμε να διανύσουμε όλη την απόσταση, απλά προχωράμε στην επόμενη πίστα, όπου οι μετεωρίτες είναι κάπως περισσότεροι και η ταχύτητά τους κάπως μεγαλύτερη και πάει λέγοντας...

Στο "διπλό" παιχνίδι, ο στόχος είναι κάπως διαφορετικός: ο καθένας από τους δύο παίκτες προσπαθεί να μαζέψει αστροναύτες που περιπλανώνται στο διάστημα (ΟΚ, απλά "πέφτουν" μαζί με τους μετεωρίτες!) και, όποιος κατορθώσει να μαζέψει πρώτος είκοσι απ' αυτούς κερδίζει το παιχνίδι. Να σημειώσουμε ότι και σε αυτό το mode πρέπει να αποφεύγουμε τους μετεωρίτες καθώς και ότι, από ένα σημείο και μετά, εμφανίζονται αστροναύτες για περισυλλογή και στο "μονό". Είπαμε, το r0x είναι ένα απλό arcade παιχνίδι το οποίο, όπως συνηθιζόταν στα 80s, απλά δυσκολεύει όσο περνάει η ώρα.

Στον τομέα των γραφικών τα πράγματα είναι ικανοποιητικά, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Πραγματικά, αδυνατώ να καταλάβω γιατί το παιχνίδι δεν τρέχει και σε "απλό" Atari ST - αν γίνεται κάποια "τρελή" χρήση του blitter στο παρασκήνιο δεν το γνωρίζω, πάντως δεν υπάρχει κάτι το ιδιαίτερα εντυπωσιακό. Σε όλα τα σημεία του παιχνιδιού ακούγεται ωραία, μη επαναλαμβανόμενη μουσική, η κίνηση είναι πάντα ομαλή, τα controls άμεσα και το sprite collision ακριβέστατο.

Συνολικά το r0x είναι ένα απλό arcade παιχνίδι, ιδανικό για να περάσει κάποιος ευχάριστα ένα τέταρτο με μισάωρο που μπορεί να έχει ελεύθερο (αυτό ακριβώς στο οποίο χωλαίνουν τα σύγχρονα παιχνίδια).

Βαθμολογία: 7/10

Το review που διαβάσατε δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στο 6ο τεύχος του περιοδικού Retro Planet, που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 2014.