Πέφτει λοιπόν στην αντίληψή μου ένα ολοκαίνουριο demo για Atari STE. Μίας-δύο ημερών τώρα μιλάμε, φρέσκο πράμα, να γυαλίζει το μάτι του ακόμα. "Για να δούμε, μπας και..." λέω μέσα μου. Όπου το "μπας και" ακολουθείται από διάφορες πιθανές προτάσεις που όλες καταλήγουν στο ίδιο πάνω-κάτω. "Μπας και αυτή τη φορά δεν θα χάσω απλά την ώρα μου παρακολουθώντας το;". "Μπας και θα δούμε κάτι που θα δικαιολογεί το ότι τρέχει μονάχα σε STE;". "Μπας και κατάφεραν στην ST scene να φτιάξουν κάτι αξιόλογο με αρχή, μέση και τέλος που αξίζει ρε παιδάκι μου μόνο και μόνο αισθητικά και στυλιστικά;". Καλά, ποιον κοροϊδεύουμε τώρα; Η απάντηση σε όλα τα παραπάνω είναι ένα "ΟΧΙ" πιο μεγάλο κι απ' τη διάρκεια του καύσωνα που μας έχει γονατίσει τον τελευταίο καιρό.
Το εν λόγω demo που λέτε, που θα προτιμούσα να μην το κατονομάσω, όχι για να μην του κάνω δυσφήμιση αλλά γιατί είναι απλά another brick in the wall, παίζει από την αρχή μέχρι το τέλος κακή μουσική χωρίς πολλά-πολλά σε κανάλια, μπάσα ή οτιδήποτε τέλος πάντων, έχει πάμπολλα sequences με εφέ με τελίτσες και wireframes, και - πώς να το πω ρε παιδάκι μου - δεν μπορείς να φανταστείς έναν γαμημένο λόγο που το συγκεκριμένο (και πάρα πολλά ακόμη, δυστυχώς) δεν τρέχει σε "απλό" ST. Ένα χάλι, ένα δράμα, μία παράνοια που συνεχίζεται εδώ και χρόνια με παραγωγές ανέμπνευστες να προσπαθούν να μας πείσουν ότι εκμεταλλεύονται τις έξτρα δυνατότητες του STE. Όσο ελάχιστες κι αν είναι αυτές. Κι από την άλλη...
Από την άλλη το απόλυτο contrast. Το ταλέντο, η έμπνευση, η δημιουργικότητα, η στοχοπροσήλωση. Και φυσικά, το άρτιο αποτέλεσμα. Τα μέλη των demogroups New Generation, Zylax και Radiance μας χάρισαν πριν από περίπου μία εβδομάδα και στα πλαίσια του demoparty Lost Party 2024 ένα υπέροχο demo για τα 8μπιτα Atari, δείχνοντας το δρόμο στους ST/STE coders. Αν φυσικά αυτοί καταλάβουν ποτέ τι τους γίνεται και θελήσουν να τον ακολουθήσουν...
Το demo στο οποίο αναφέρομαι ονομάζεται Rewind 2 και είναι μία καταιγίδα από εντυπωσιακά sequences που σε κάνουν να αναρωτιέσαι πώς είναι δυνατόν όλα αυτά να τα φέρνει εις πέρας hardware του 1979. Ένα απόλυτο showcase του μηχανήματος, δηλαδή. Αυτό που υποτίθεται ότι είναι ο σκοπός του κάθε demo εκεί έξω. Αυτό που πολλοί το προσπαθούν, αλλά λίγοι το πετυχαίνουν. Το Rewind 2 είναι, θεωρώ, ένα εξαιρετικό δείγμα όλων των παραπάνω αλλά και ταυτόχρονα μία παραγωγή που σε βάζει σε σκέψεις για το τι είχε φτιάξει ο Jay Miner για λογαριασμό της Atari πίσω στα 70s.
Συγχαρητήρια λοιπόν στους coders, graphic artists και musicians των New Generation, Zylax και Radiance γιατί με τη δουλειά τους δείχνουν πώς μπορεί να είναι υγιής η Atari 8bit scene την ίδια ώρα που με έντονα σημάδια δημοσιοϋπαλληλικής νοοτροπίας η ST scene αργοπεθαίνει. Αν όσοι ασχολούνται με την τελευταία επιθυμούν, έστω και τώρα, την ύστατη στιγμή, να μην χαθεί κάθε ενδιαφέρον για την (κάποτε) φοβερή και τρομερή πλατφόρμα της Atari, ας το κάνουν απλά όπως οι 8μπιτοι Ataris και ας αφήσουν τις προσπάθειες για δήθεν εκμετάλλευση των έξτρα δυνατοτήτων του STE. Ο original ST έχει hardware που μπορεί να κάνει παπάδες, αρκεί να το προγραμματίσεις σωστά. Όπως το έκαναν κάποτε οι δημιουργοί των megademos μεταξύ 1986-1989. Ο τρόπος υπάρχει, αρκεί να ξεκολλήσουν κάποια (χρόνια τώρα) κολλημένα μυαλά...
Ας αφήσουμε όμως την ST scene στη μιζέρια της και ας επιστρέψουμε στην υγιέστατη αντίστοιχη των Atari 8bits. Να παίξει το Rewind 2, παρακαλώ:
Αν και πρόκειται για μία από τις πλέον διαχρονικές πλατφόρμες στην ιστορία των 8μπιτων μικροϋπολογιστών, τα 8bit μηχανήματα της Atari δεν έτυχαν ποτέ ιδιαίτερης προσοχής, αναγνώρισης ή έστω αξιόλογης εμπορικής πορείας στην Ευρώπη. Αποτέλεσμα του γεγονότος αυτού να είναι σχετικά άγνωστα στο ευρύ κοινό στη δική μας πλευρά του Ατλαντικού, ενώ, αντίθετα, στις Η.Π.Α. αποτέλεσαν - για κάποια χρόνια, τουλάχιστον - το αντίπαλο δέος του "πολύ" Commodore 64. Και γιατί όχι; Με τον ίδιο (ουσιαστικά επεξεργαστή), ένα κάρο χρώματα, ποιοτική κατασκευή, αξιοσημείωτα καλό ήχο και σχεδιασμό των υποκυκλωμάτων από τον ένα και μοναδικό Jay Miner σίγουρα είχαν τα φόντα να αντιπαρατεθούν απέναντι στο 64άρη. Και, άσχετα αν γνωρίζουμε ποιος κέρδισε τελικά, αυτό ελάχιστα αφαιρεί από την αξία των 8μπιτων υπολογιστών της Atari, με κάποιους από αυτούς πραγματικά να ξεχωρίζουν (800, 800XL, 130XE) έστω και για διαφορετικούς λόγους ο καθένας.
Με την ευκαιρία της αναμενόμενης κυκλοφορίας του The400 Mini από την Retro Games Ltd. στις 28 Μαρτίου που θα δώσει τη δυνατότητα με αρκετά χαμηλό κόστος στο ευρύ κοινό να εξερευνήσει τον κόσμο των 8μπιτων Atari έστω και ετεροχρονισμένα, σκέφτηκα να σας δώσω μια γεύση από την πλατφόρμα - μετά από πολύ καιρό, είναι η αλήθεια - με ένα αρκετά παλιό, αλλά αρκούντως αντιπροσωπευτικό των δυνατοτήτων της demo, το c-Drug από το 2011.
Το c-Drug είναι μία παραγωγή των groups Agenda, Mad Team και laresistance και παρουσιάστηκε στο demoparty Silly Venture, το Νοέμβριο του 2011. Βασικά του χαρακτηριστικά είναι αυτά ακριβώς που εξιτάρουν κι εμένα προσωπικά: γρήγορος ρυθμός, καλό showcase των δυνατοτήτων του υπολογιστή, ταχεία εναλλαγή μεταξύ των διαφόρων parts και, το σημαντικότερο ίσως (και σίγουρα το πλέον σπάνιο, sorry κιόλας): καλό soundtrack. Το POKEY δίνει ρέστα και μπορεί οι δυνατότητές του να μη φτάνουν αυτές του SID, αλλά σίγουρα δεν υπολείπονται αυτών του AY-3-8912.
Χωρίς περαιτέρω σάλτσες και μπλα μπλα απολαύστε το c-Drug και πάρτε μια γεύση από τα 8μπιτα της Atari. Πού ξέρετε, μπορεί να σας "φτιάξει" και να τσεκάρετε κι εσείς στο ημερολόγιό σας την 28η του Μάρτη!
Έπρεπε να περάσουμε τα μισά του Σεπτέμβρη μέχρι να μπορέσω να βρω τα πατήματά μου (sic), το χρόνο και, κυρίως, τη διάθεση για να ξαναγράψω κάτι, οτιδήποτε. Η επιστροφή στην Αθήνα και στους ρυθμούς της κάποιες φορές μοιάζει με βουνό, ειδικά αν έχεις καταφέρει να αποστασιοποιηθείς για αρκετό χρονικό διάστημα. Τουλάχιστον τόσο, που να έχεις αρχίσει να λειτουργείς αλλιώς, πιο αργά, πιο ξένοιαστα και με λιγότερο άγχος. Δυστυχώς, όλα τα καλά σύντομα τελειώνουν. Επιστροφή λοιπόν στην τσιμεντένια μεγαλούπολη, τα κεφάλια κάτω, και υπομονή για τους επόμενους... 11 μήνες!
Αστειεύομαι φυσικά (εν μέρει): καλό είναι όποια κι αν είναι η κατάσταση, οι ρυθμοί κλπ να προσπαθούμε να ευχαριστιόμαστε την κάθε μέρα και να αποκομίζουμε κάτι θετικό από αυτήν. Γιατί αν είναι να δυσανασχετούμε και να δυστυχούμε 11 μήνες για να περάσουμε καλά έναν, μάλλον κάπως λάθος την έχουμε δει, isn't it?
Στα "δικά μας" τώρα, είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια η εκτίμησή μου (και όχι μονάδα η δική μου) για την οικογένεια των 8μπιτων υπολογιστών της Atari έχει αυξηθεί κατά πολύ. Όχι ότι δεν γνώριζα από παλιά ότι οι υπολογιστές αυτοί ήταν πάνω-κάτω πολύ κοντά σε δυνατότητες με τον (ένα και μοναδικό) Commodore 64, αλλά να, καλό είναι να επιβεβαιώνονται που και που αυτά που πιστεύεις εφ' όσον αυτό είναι εφικτό, και να μην λειτουργούν μονάχα αξιωματικά. Έτσι λοιπόν, από τη μία κάποια νέα παιχνίδια κι από την άλλη οι δημιουργίες της demoscene έρχονται να αποδείξουν τρόπον τινά τα παραπάνω: οι 8μπιτοι Atari είναι μηχανήματα τα οποία στα κατάλληλα χέρια μπορούν να αποδειχτούν θαυματουργά.
Τέτοια χέρια είναι προφανώς και αυτά των μελών του demogroup Lamers, οι οποίοι, αν κρίνουμε από τις παραγωγές τους, κάθε άλλο παρά lamers είναι. Να, πάρτε για παράδειγμα το Cyberpunk: πρόκειται για ένα υπέροχο demo το οποίο πρωτοεμφανίστηκε πριν από 8 ολόκληρα χρόνια, στα πλαίσια της Silly Venture του 2014. Για όσους τυχόν δεν γνωρίζουν, το συγκεκριμένο demoparty είναι αυτό στο οποίο παρουσιάζεται κάθε χρόνο περί το 80% των κορυφαίων παραγωγών για Atari.
Το Cyberpunk δεν αρκείται στα 64ΚΒ μνήμης RAM που πλέον θεωρούνται ως δεδομένα στην Atari scene, αλλά "ζητάει" και επέκταση 256KB. Θα του το συγχωρήσουμε, καθώς είναι όχι απλά εντυπωσιακό, αλλά και διατηρεί μία εξαιρετική και απολύτως ισορροπημένη ποιοτικά και θεματολογικά αισθητική από την αρχή μέχρι το τέλος του, κάτι που δεν θεωρείται ως δεδομένο ακόμα και σε κορυφαίες παραγωγές του είδους.
Δεν θα σας κουράσω άλλο, κατεβάστε το από εδώ αν διαθέτετε τον κατάλληλο εξοπλισμό ή απλά παρακολουθείστε το βίντεο που ακολουθεί.
Μάλιστα. Καιρό είχαμε να τα πούμε αλλά να 'μαστε και πάλι. Όταν υπάρχει αφορμή δεν λέω όχι, και αυτή τη φορά το έναυσμα για την ανάρτηση που διαβάζετε μου το έδωσε ένα ολόφρεσκο - ημερών, μιλάμε! - demo, για μια όχι και τόσο συνηθισμένη στην demoscene πλατφόρμα, τα 8μπιτα μηχανήματα της Atari. Με τα παραπάνω δεν εννοώ ότι δεν υπάρχουν εκεί έξω δεκάδες (εκατοντάδες;) demos για τους υπολογιστές αυτούς, απλά ότι δεν είναι και τόσο δημοφιλείς όπως π.χ. ο Commodore 64.
To ReWind παρουσιάστηκε στις 10 Ιουλίου στην Πολωνία, στα πλαίσια του demoparty Lost Party 2022, όπου και κατέλαβε την πρώτη θέση. Διόλου παράξενο, όχι τόσο λόγω έλλειψης ανταγωνισμού όσο λόγω της αυτής καθαυτής δικής του ποιότητας. Πέρα από το γεγονός πως οι άνθρωποι των Zelax και New Generation "έριξαν" στο ReWind ό,τι κλασικό εφέ υπάρχει και δεν υπάρχει, πέρα από το ότι προγραμματιστικά έδωσαν τα ρέστα τους, πέρα από το ότι διέπρεψαν παραπάνω από μία φορές στον αισθητικό τομέα, κατάφεραν και βρήκαν και κάποιες φρέσκες ιδέες τις οποίες και υλοποίησαν με ιδανικό τρόπο.
Το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι μία υπέρ του δέοντος χορταστική παραγωγή που έχει διάρκεια πάνω από 12 λεπτά - και μάλιστα χωρίς να επαναλαμβάνεται ή να κουράζει. Αυτό που εντυπωσιάζει αν κάτσει κάποιος να το σκεφτεί είναι το ότι τα 8μπιτα Atari είναι μία υπολογιστικά πλατφόρμα που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στην αγορά πριν το τέλος της δεκαετίας του '70, τότε που τα 4ΚΒ μνήμης RAM ήταν αποδεκτό νούμερο και η έγχρωμη απεικόνιση κάθε άλλο παρά δεδομένη. Το ReWind όμως είναι ακριβώς το αντίθετο, αφού εκμεταλλεύεται πλήρως την - τεράστια, για 8bit micros - χρωματική παλέτα των "μικρών" υπολογιστών της Atari, προσφέροντας πανέμορφα γραφικά με μεγάλο χρωματικό εύρος.
Το ReWind μπορείτε να το κατεβάσετε από εδώ αν διαθέτετε τον κατάλληλο εξοπλισμό για να το τρέξετε (ή απλά έναν εξομοιωτή). Αν σας έχει πάρει από κάτω με αυτή την ανυπόφορη ζέστη προσωπικά σας νιώθω: καθίστε και δείτε το demo στο βίντεο που ακολουθεί απλά...
Εντάξει, τι να λέμε τώρα: ο άνθρωπος είναι για την μουσική του Commodore 64 ό,τι οι Beatles, οι Rolling Stones και οι Led Zeppelin μαζί για τη μουσική γενικότερα. Γιατί εδώ δεν έχουμε να κάνουμε μονάχα με ποιότητα, αλλά και με ποσότητα. Πολλοί υπέροχοι μουσικοί μας χάρισαν θεσπέσια chiptunes στον 64άρη ξεζουμίζοντας το SID (Martin Galway, Ben Daglish, Tony Crowther κ.ά.) αλλά αυτό το πράγμα που συμβαίνει με τον Rob Hubbard είναι ασύλληπτο: να ξέρεις ότι είναι ο καλύτερος, ο The Man, ο God amongst humans, και να συνεχίζει να σε εκπλήσσει ακόμα και σήμερα, όταν ανακαλύπτεις μία ακόμα δουλειά του που δεν γνώριζες ή που δεν της είχες δώσει την πρέπουσα σημασία.
Αυτό ακριβώς μου συνέβη με το tune του Warhawk στον Commodore 64, αλλά και στα 8μπιτα μηχανήματα της Atari. Το παιχνίδι της Firebird ήταν επιεικώς μέτριο, ένα shoot 'em up με κάποια καλά στοιχεία και πολύ περισσότερα κουσούρια, όπως άλλωστε ήταν (σχεδόν) ο κανόνας στα παιχνίδια του είδους στον 64άρη μέχρι που εμφανίστηκε η Sarah Jane Avory και... μας πήρε και μας σήκωσε!
Αλλά το θέμα μας εδώ δεν είναι το παιχνίδι αυτό καθαυτό, αλλά η μουσική του. Το tune του Warhawk είναι ένα ακόμα χαρακτηριστικό δείγμα του αστείρευτου ταλέντου του Rob Hubbard, συνεπικουρούμενου από τις... εξωφρενικές δυνατότητες του SID. Καθαρότητα, μελωδία, ρυθμός, πολυφωνίες, όλα είναι εδώ στις κατάλληλες δόσεις για να δώσουν μαθήματα σε όσους μπορούν να κατανοήσουν (ίσως να θυμάστε την γκρίνια μου τις προάλλες για τα soundtracks των σύγχρονων demos). Θα μπορούσα λοιπόν να σταματήσω εδώ, και να σας αφήσω να απολαύσετε αυτό:
Όμως όχι, έχουμε κι άλλο. Βλέπετε, σα να μην έφτανε το γεγονός ότι ο Rob έπαιζε το SID στα... δάχτυλα, ο άνθρωπος, ως μέγιστος composer/coder είχε την ικανότητα να κάνει παπάδες και με άλλα soundchips. Έτσι λοιπόν επιμελήθηκε την μουσική του Warhawk και στην έκδοση για τα 8μπιτα μηχανάκια της Atari, δίνοντας ένα αποτέλεσμα που όχι μονάχα κάνει το περίφημο POKEY να δείχνει τα δόντια του στο SID, αλλά και το οποίο σε κάποια σημεία θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι είναι ανώτερο αυτού του Commodore 64! Τι, δεν με πιστεύετε; Ιδού:
Αυτά προς το παρόν. Δεν ξέρω ποια έκδοση από τις 2 εκδόσεις προτιμάτε εσείς, αλλά το σίγουρο είναι πως όποια κι αν επιλέξετε αποκλείεται να κάνετε λάθος! Εν τω μεταξύ εγώ μάλλον θα αρχίσω να μελετάω ενδελεχώς τις δουλειές του Rob, γιατί κάτι μου λέει ότι τα αριστουργηματικά chiptunes του ξεχωριστού αυτού καλλιτέχνη είναι πολλά περισσότερα από αυτά που (ορθώς) ανέδειξα μέσα από τη σειρά αναρτήσεων για τα καλύτερα tunes του Commodore 64...
Miner Willy & Monty: πως οι δύο πιο αναγνωρίσιμοι ήρωες των παιχνιδιών των ZX Spectrum και Commodore 64 συναντιόνται στο εύφορο έδαφος των 8bit υπολογιστών της Atari
Μάλιστα, αυτά είναι. Τίτλος-σιδηρόδρομος. Σαν κάτι αναρτήσεις σε websites "γενικού ενδιαφέροντος" που είναι τόσο πολύ ψαγμένες, που ο (clickbait) τίτλος είναι μεγαλύτερος από το θέμα του ανεπτυγμένο. Μην φοβάστε, εδώ δεν θα συμβεί αυτό, καθώς, αν μη τι άλλο, φημίζομαι για την (γραπτή) πολυλογία μου!
Πριν από 2-3 εβδομάδες περίπου απέκτησα για πρώτη φορά στη ζωή μου έναν κλασικό εκπρόσωπο του 8bit computing των 80s, ένα από τα πολλά μηχανήματα που "χτίστηκαν" πάνω στον 6502 της MOS Technology, και, τέλος, έναν υπολογιστή που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια "μικρή Amiga", καθώς κουβαλάει την κληρονομιά - και το chipset - του (μεγάλου) Jay Miner.
Αναφέρομαι στον Atari 800XL που πήρα από τον καλό φίλο Δημήτρη (dimfil). Ένα μηχάνημα σε άριστη κατάσταση - όπως και οτιδήποτε έχει περάσει από τα τακτικά χέρια και την στοργική αγκαλιά του dimfil, εδώ που τα λέμε - εξοπλισμένο με ένα Ultimate cartridge, ώστε να μπορέσω να χαρώ την πλούσια software library της πλατφόρμας χωρίς να μπλέξω με κασέτες, δισκέτες, και όλα αυτά τα οποία λατρέψαμε στα 80s και μας έγιναν δεύτερη φύση, αλλά πλέον χρησιμεύουν μονάχα στο να μας ξοδεύουν άνευ ουσίας τον πολύτιμο - και μάλλον λιγοστό - χρόνο που μας έχει απομείνει.
Χαμένος λοιπόν μέσα σε μια συλλογή από εκατοντάδες (ή, και χιλιάδες ίσως) τίτλους που εμπεριείχε η SD καρτούλα που βρισκόταν μέσα στο Ultimate cartridge, δεν ήξερα τι να πρωτοφορτώσω προκειμένου να βιώσω από πρώτο χέρι - έστω και με 40ετή καθυστέρηση - τι σημαίνει "8μπιτο Atari". Έτσι, έπεσε το βλέμμα μου σε τίτλους που γνώριζα κυρίως. Θα σας γράψω λοιπόν για 2 εξ' αυτών, που μου έκαναν - ο καθένας για τους δικούς του λόγους - ιδιαίτερη εντύπωση.
Θα ξεκινήσω από το Monty on the Run, που πρωτοκυκλοφόρησε από την Gremlin Graphics, το 1985. Το παιχνίδι αυτό είναι ένας από τους πλέον γνωστούς και κλασικούς τίτλους που εμφανίστηκαν ποτέ στον Commodore 64, και ο οποίος, αν και αξιόλογος ως gameplay, μάλλον έγινε περισσότερο γνωστός για το soundtrack του, την συλλογή αυτή από υπέροχα, μοναδικά και αξεπέραστα tunes του ανεπανάληπτου Rob Hubbard, στον οποίο έχω αναφερθεί επανειλημμένα στο παρελθόν. Εδώ, θα πρέπει να τονίσω το εξής: αν έπρεπε να επιλέξω μονάχα μία, την καλύτερη κατά τη γνώμη μου μουσική επένδυση παιχνιδιού από τις αρχές των 80s μέχρι και την εποχή των τελευταίων "μεγάλων" midi tunes των PCs (1993, Doom), θα διάλεγα το κυρίως θέμα του Monty on the Run. Θεωρώ ότι το λεξιλόγιό μου είναι πολύ φτωχό to do justice σε αυτό το μουσικό θέμα, το κορυφαίο των κορυφαίων, την μελωδία που, αν ήταν στο χέρι μου, θα επέλεγα ως την πλέον αντιπροσωπευτική της χρυσής εποχής του home computing.
Το Monty on the Run λοιπόν κυκλοφόρησε και σε άλλες δημοφιλείς πλατφόρμες της εποχής (όχι σε όλες, πάντως), αλλά σε αυτές δεν συμπεριλαμβάνονταν τα 8μπιτα μηχανήματα της Atari (400/800/600XL/800XL/1200XL, 65XE & 130XE) καθώς, πέραν ορισμένων εξαιρέσεων, ποτέ δεν δικαιολόγησε η εμπορική τους πορεία στην Γηραιά Ήπειρο το βαρύ όνομα που κουβαλούσαν, με αποτέλεσμα να μην αποτελούν δημοφιλή πλατφόρμα για την ανάπτυξη software στην "από δω" πλευρά του Ατλαντικού. Όπου πάντως και αν μεταφέρθηκε το Monty on the Run, δεν μεταφέρθηκε η μουσική του: ο 64άρης παρέμεινε ο μοναδικός home computer που, μέσω του SID, μπορούσε να χαρίσει στους κατόχους του την δυνατότητα της απόλαυσης του μουσικού αριστουργήματος του Rob Hubbard. Ποιος θα περίμενε λοιπόν, εν έτει 2019, 34 ολόκληρα χρόνια αργότερα δηλαδή, ένα group Πολωνών coders να αποφασίσει να μεταφέρει το παιχνίδι της Gremlin Graphics στα 8bit μηχανήματα της Atari και, μάλιστα, για πρώτη και μοναδική φορά, μαζί με το πλήρες soundtrack του Commodore 64; Κανείς, είναι η αλήθεια.
Αυτό ευτυχώς δεν πτόησε ποσώς τους Marek Konopka (κώδικας), Krzysztof Wróbel (γραφικά) και Michał Szpilowski (ήχος), οι οποίοι παρουσίασαν το διαχρονικό platformer του Jason Perkins στα - κάθε άλλο παρά υποψιασμένα - μάτια αλλά και (κυρίως) αυτιά των Atari lovers. Και, για να μην ξεφεύγω από την ουσία του θέματος, αυτό που παρουσίασαν, είναι καθόλα αξιόλογο από κάθε άποψη, αλλά ηχητικά - εδώ δηλαδή που θέλω να σταθώ - είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Δεν θα σας πω ότι το POKEY ξεπερνάει το SID, αλλά βρίσκεται εντυπωσιακά κοντά του, χάρη στην απίστευτη δουλειά που έκανε ο Michał Szpilowski. Φυσικά, όλα αυτά που σας γράφω δεν θα είχαν την παραμικρή σημασία αν δεν μπορούσατε να ακούσετε και οι ίδιοι την δημιουργία του Πολωνού μουσικού, οπότε ορίστε και το video για του λόγου το αληθές:
Για σκοπούς σύγκρισης μάλιστα, σας παραθέτω και μια μεταφορά του tune στον Atari ST, ο οποίος, αν και 16μπιτος, έχει χειρότερο soundchip (το tune μονάχα είχε μεταφερθεί στο μηχάνημα, όχι το παιχνίδι):
Και, εννοείται, δεν θα μπορούσα να μην βάλω και το κομμάτι από την original εκτέλεσή του, την κορυφαία όλων δηλαδή, αυτήν του Commodore 64 από τα ίδια τα χεράκια του Rob Hubbard:
Όμως, το Monty on the Run αποτελεί ένα μονάχα κομμάτι της 8bit platforming ιστορίας: αν θέλουμε να μιλήσουμε για τον πλέον εμβληματικό τίτλο του είδους, για το παιχνίδι που έβαλε τα θεμέλια για όλα τα υπόλοιπα που θα ακολουθούσαν, για τον Big Daddy, ρε παιδάκι μου, αυτός δεν είναι άλλος από το κορυφαίο δημιούργημα του πάλαι ποτέ ιδιοφυούς Matthew Smith, το πιο διάσημο προϊόν του bedroom coding, το Manic Miner (Bug Byte, 1983). Ό,τι και να γράψω θεωρώ ότι αδυνατώ να περιγράψω με λέξεις το πόσο καλό παιχνίδι είναι το Manic Miner, το πόσο άρτιο προγραμματιστικά ήταν αλλά και το πόσο εθιστικό ως gameplay. Για κάποια χρόνια μάλιστα απετέλεσε και το απόλυτο showcase για το τι μπορεί να κάνει ο ZX Spectrum, και για το τι αποτελέσματα μπορεί να δώσει η υποδειγματική αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων πόρων μίας υπολογιστικής πλατφόρμας.
Το Manic Miner, σε αντίθεση με το Monty on the Run για το οποίο έγραψα παραπάνω, μεταφέρθηκε πρακτικά... παντού! Σε αυτό το "παντού" πάντως (sic) δεν συμπεριλαμβάνονται οι 8bit υπολογιστές της Atari, που απετέλεσαν την εξαίρεση στον κανόνα σε ό,τι είχε να κάνει με το παιχνίδι του Matthew Smith (μαζί με τον VIC-20). Εδώ όμως, έχουμε να κάνουμε με μια ιδιαίτερη περίπτωση, καθώς, όπου κι αν παίξει κάποιος το Manic Miner, το gameplay του δεν είναι ίδιο με αυτό του Spectrum! Μπορεί στο ένα μηχάνημα να είχε καλύτερο ήχο, στο άλλο καλύτερα γραφικά, στο τρίτο διαφορετικές αναλογίες στην οθόνη, στο τέταρτο να μπορούσε κανείς να χρησιμοποιήσει και joystick, η ουσία όμως είναι ότι όταν σε ένα παιχνίδι του οποίου το ασύλληπτο playability βασίζεται σε pixel-perfect άλματα πας και πειράξεις το οτιδήποτε, όσο ελάχιστο και αμελητέο και αν φαίνεται αυτό, η... μανέστρα χαλάει. Έτσι λοιπόν, το Manic Miner κυκλοφόρησε (σχεδόν) παντού, αλλά πουθενά δεν ήταν τόσο καλό όσο στον ZX Spectrum (και φυσικά κανένα άλλο port δεν είχε αναλάβει εξ' ολοκλήρου και ο ίδιος ο Matthew Smith, αν αυτό λέει κάτι...).
Fast forward 37 χρόνια και φτάνουμε στο 2020, όταν και ο γράφων δοκιμάζει το Manic Miner στον Atari 800XL, το οποίο μετέφερε στην πλατφόρμα ο Terrence Derby το 2016, συνεπικουρούμενος, στον ηχητικό τομέα, από τον Michał Szpilowski (ναι, πάλι αυτός!). Το πρώτο πράγμα που πρόσεξα, ήταν τα γραφικά και τα χρώματα: είχαν μεταφερθεί αυτούσια από την έκδοση του Spectrum. Ούτε στα fonts είχαν γίνει "εκπτώσεις", ούτε πουθενά. Όλα ίδια. Το δεύτερο θετικό, ήταν η μουσική: τα Blue Danube και In the Hall of the Mountain King από την original έκδοση έχουν μεταφερθεί στον Atari, αλλά ο κύριος Szpilowski έχει κάνει και πάλι τα μικρά του θαύματα, εκμεταλλευόμενος τις δυνατότητες του POKEY, και αποδίδοντας σε πολύ καλύτερες εκτελέσεις τα μουσικά θέματα του πρωτότυπου. Το τρίτο που προσέχει κανείς, είναι ο χειρισμός: μονάχα joystick; Τι σκατά; Πώς γίνεται να επιτευχθούν τα pixel-perfect jumps με την ασάφεια ενός joystick; Κι όμως, από την πρώτη κιόλας οθόνη κατάλαβα ότι γίνεται. Δεν ξέρω τι έκανε ο Terrence Derby, αλλά ο τύπος αποδείχτηκε πολύ μάγκας: ο χειρισμός μέσω (καλού) joystick είναι εξίσου ακριβής με τον χειρισμό μέσω keyboard. Θαύμα!
Το θαύμα όμως αυτό καθαυτό, έχει να κάνει με το ίδιο το παιχνίδι: το Manic Miner του Atari είναι το Manic Miner του Spectrum. Δεν ξέρω πόσο πιο απλά μπορώ να το γράψω. Το πώς πήρε όλα τα assets ενός παιχνιδιού για ένα μηχάνημα με Z80A και τα μετέφερε... αυτούσια (!) σε ένα μηχάνημα παρομοίων δυνατοτήτων με 6502 ο κύριος Derby, απλά με ξεπερνάει. Το μοναδικό, υπερ-εθιστικό, οργασμικό playability που μας χάρισε το 1983 ο Matt Smith από το υπνοδωμάτιό του, έφτασε, 33 χρόνια μετά, ίδιο και απαράλλαχτο, καθαρό και ανόθευτο, στους Atari. Respect και chapeau (που λένε και οι φίλοι μας (;) οι Γάλλοι) στους δημιουργούς.
Με αυτά και μ' αυτά λοιπόν, ολοκληρώθηκε μπροστά στα μάτια μου (και στ' αυτιά μου, να μην το ξεχνάμε αυτό), μια συνάντηση platforming γιγάντων μιας άλλης εποχής, από δύο άλλα μηχανήματα, στον Atari 800XL (και γενικότερα στα 8bit Atari). Οι εμβληματικοί Miner Willy και Monty αντάμωσαν στα φιλόξενα κυκλώματα του home computer της Atari, για να απαντήσουν στο ερώτημα που με βασάνιζε: "τι λέει αυτό το μηχάνημα; Πόσο καλό είναι, άραγε;". Τι να σας πω, κατά την ταπεινή μου άποψη αν μπορεί να παίζει το Manic Miner όπως ο ZX Spectrum και να κάνει το Monty on the Run να ακούγεται (σχεδόν) όπως στον Commodore 64, εμένα μου φαίνεται πολύ καλό! Ανυπομονώ να το ψάξω περισσότερο, να δω τι άλλες εκπλήξεις κρύβει. Μέχρι τώρα πάντως, τα έχει πάει αναπάντεχα καλά!
Ενημέρωση: λοιπόν, φίλες και φίλοι, έκανα ένα λάθος παραπάνω, όταν έγραψα ότι το Monty on the Run μεταφέρθηκε άνευ μουσικής στον Amstrad CPC. Το διαπίστωσα βλέποντας - και ακούγοντας - videos από το συγκεκριμένο παιχνίδι στο YouTube πρόσφατα. Τώρα, το πώς μου ξέφυγε κάτι τέτοιο όλα αυτά τα χρόνια, θα σας γελάσω. Μάλιστα, παρά το "αδύναμο" soundchip, το μουσικό θέμα είναι καθόλα αξιόλογο, όπως μπορείτε να διαπιστώσετε στο παρακάτω video:
Φανταστείτε μία οικογένεια home computers που βρισκόταν στα ράφια των καταστημάτων επί 13 ολόκληρα συναπτά έτη. Φανταστείτε συνολικές πωλήσεις 4 εκατομμυρίων υπολογιστών παγκοσμίως. Φανταστείτε ένα chip ήχου που όσοι γνωρίζουν λένε ότι μπορούσε να κοιτάξει το ένα και μοναδικό SID στα μάτια. Φανταστείτε ένα chipset γραφικών υψηλής ανάλυσης με hardware sprites και παλέτα 256 χρωμάτων, δημιουργημένο από τον μέγιστο Jay Miner, τον "πατέρα" της Amiga. Φανταστείτε ένα όνομα βαρύ σαν ιστορία, συνώνυμο του video gaming από την πρώτη φορά που η καμπίνα του Pong εμφανίστηκε στο ανυποψίαστο κοινό. Φανταστείτε όλα τα παραπάνω να συνδυάζονται σε ένα και μόνο προϊόν, για την ακρίβεια μια οικογένεια 8μπιτων προσωπικών υπολογιστών τα πρώτα μέλη της οποίας κυκλοφόρησαν στα 70s, με όλα τα παραπάνω θαυμαστά χαρακτηριστικά. Ναι, φίλες και φίλοι, όσοι γνωρίζετε θα έχετε ήδη καταλάβει ότι αναφέρομαι στην σειρά των 8bit υπολογιστών που κυκλοφόρησε η Atari, από το 1979 μέχρι και το 1992.
Πραγματικά, πρέπει να αποτελέσει κάποια στιγμή αντικείμενο σοβαρής έρευνας και μελέτης το πώς είναι δυνατόν αυτή η σειρά home computers με όλα τα ιδιαίτερα γνωρίσματα που σας αράδιασα να μην είναι οικία στην συντριπτική πλειοψηφία των retro addicts. Κι όμως δεν είναι. Και όχι μονάχα αυτό, αλλά ρίχνοντας μια ματιά στα δημοφιλέστερα έντυπα του χώρου στην Ευρώπη την δεκαετία του '80, οι αναφορές και η ύλη που σχετίζονται με τα 8bit Atari είναι από λιγοστές έως ανύπαρκτες. Τι στο καλό συνέβη;
Με μια πρώτη ματιά, κάποιος μπορεί να εστιάσει στην τιμολογιακή πολιτική της εταιρίας: όντως, στα πρώτα χρόνια της κυκλοφορίας τους οι Atari 400 και 800 ήταν πανάκριβοι, άφθαστοι για το βαλάντιο του μέσου χομπίστα. Πόσο μάλιστα όταν ο 400άρης με το απαράδεκτο πληκτρολόγιο αφής οδηγούσε αναγκαστικά στον μεγάλο αδερφό του, που κόστιζε, είτε λίγο είτε πολύ, 1.000 δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί πάνω-κάτω σε... 3.500€! Συνυπολογίστε και την μέτρια σε δυνατότητες και πάναργη σε ταχύτητα διάλεκτο της γλώσσας BASIC που δινόταν μαζί με τους υπολογιστές αυτούς σε μία εποχή που η παρεχόμενη γλώσσα προγραμματισμού αποτελούσε ένα σοβαρό κριτήριο για την επιλογή ενός υπολογιστή και ήδη έχουμε 2 σημαντικότατους λόγους που οδήγησαν στην - αναλογικά - μικρή δημοφιλία των μηχανημάτων αυτών...
Ευτυχώς, τώρα πια, 41 ολόκληρα χρόνια μετά την εμφάνιση των πρώτων μοντέλων της σειράς, τα 8μπιτα Atari υπάρχουν σε σχετική αφθονία εκεί έξω και κυκλοφορούν σε τιμές που δεν είναι απαγορευτικές, δίνοντας την δυνατότητα σε όλο και περισσότερους retro addicts να δοκιμάσουν την θαυμαστή αυτήν πλατφόρμα. Σε συνδυασμό μάλιστα με την ολοένα αυξανόμενη παραγωγή software (παιχνίδια και demos) που παρατηρούμε την τελευταία 5ετία, θα μπορούσε κανείς να πει ότι - όσο και αν ακούγεται αυτό οξύμωρο για ένα retro μηχάνημα τον καιρό του Covid-19 - το μέλλον προδιαγράφεται λαμπρό!
Προσωπικά είχα την τύχη πριν από λίγες μέρες να αποκτήσω τον πρώτο μου 8bit Atari, έναν πανέμορφο 800XL, χάρη στον φίλο μου Δημήτρη (dimfil) τον οποίο και ευχαριστώ ολόψυχα, και ο οποίος κατά καιρούς με εφοδιάζει με καταπληκτικά μηχανήματα σε (ακόμα πιο) καταπληκτικές τιμές!
Δεν θα σας πω ψέματα, δεν έχω προλάβει φυσικά στις λιγοστές αυτές μέρες να σχηματίσω ολοκληρωμένη άποψη για την πλατφόρμα. Επειδή όμως όλα αυτά τα χρόνια έχω δει σε βίντεο διάφορες από τις καλύτερες παραγωγές για τα μηχανήματα αυτά, δεν θα μπορούσα παρά να σταθώ σε μία που μου κέντρισε το ενδιαφέρον: πρόκειται για ένα demo, που ονομάζεται Far Away, και αποτελεί προϊόν της δουλειάς του group Agenda.
Το Far Away δείχνει και ακούγεται όμορφα, έχει μεγάλη ποικιλία από εφέ και θεωρώ ότι αποτελεί ένα αξιόλογο showcase των δυνατοτήτων της πλατφόρμας. Εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Silly Venture του 2019, εντυπωσίασε, χειροκροτήθηκε, αγαπήθηκε, κέρδισε και την πρωτιά στην κατηγορία του και εσείς μπορείτε είτε να το κατεβάσετε από εδώ είτε να το απολαύσετε παρακάτω. Παρακολουθήστε, ακούστε το και ίσως να κεντρίσει και το δικό σας ενδιαφέρον για να ασχοληθείτε με τα 8bit μηχανήματα της Atari. Εγώ πάντως σκοπεύω να το κάνω!
Τον τελευταίο καιρό όποιος ασχολείται έστω και επιδερμικά με το retro computing αποκλείεται να μην έχει πάρει χαμπάρι το πόσο ζεστά έχει αγκαλιάσει η παγκόσμια retro community τα 8μπιτα Atari. Ίσως επειδή σχεδόν άπαντες νιώθουν ότι έχουν δει όσα είχαν να τους δείξουν οι "κλασικοί" Commodore 64, Sinclair ZX Spectrum και Amstrad CPC (μέγα λάθος, αλλά αυτή είναι μια άλλη κουβέντα) και αποφάσισαν να καταπιαστούν με μια "νέα", σχετικά ανεξερεύνητη πλατφόρμα. Και, μεταξύ μας, ποια είναι πιο κατάλληλη από τον πρόγονο της Amiga, την οικογένεια των υπολογιστών που χτίστηκε πάνω σε ένα άλλο, παλαιότερο custom chipset του μοναδικού Jay Miner;
Έτσι λοιπόν, θα παρακολουθώντας τα τεκταινόμενα της retro σκηνής διεθνώς θα διαπιστώσετε άκοπα ότι όλο και περισσότερα παλιά παιχνίδια μεταφέρονται στα 8μπιτα Atari, όλο και περισσότερο νέο hardware κυκλοφορεί και όλο και περισσότερες φρέσκες ιδέες υλοποιούνται στην πλατφόρμα υπό τη μορφή λογισμικού και υλισμικού.
Ψάχνοντας κι εγώ να βρω τι επιτέλους μπορούν να κάνουν αυτά τα "μικρά" Atari, έπεσα πάνω σε ένα αρκετά παλιό demo, από το 2002, το Numen. Το περί ου ο λόγος demo διαπίστωσα ότι θεωρείται από τα καλύτερα και πλέον κλασικά για τα 8bit Atari και, πράγματι, είναι αρκετά εντυπωσιακό. Και αυτό διότι αποτελεί στην ουσία μια συλλογή από όλα σχεδόν τα εφέ που θεωρούνται εκ των ουκ άνευ στα demos - ειδικά στα 8μπιτα μηχανήματα - και τα οποία δείχνουν πόσο καλά μπορούν να υλοποιηθούν στην πρώτη οικογένεια home computers που οφείλει την ύπαρξή της στον Jay Miner.
Το Numen είναι αρκετά απαιτητικό σε πόρους ("ζητάει" τουλάχιστον 320ΚΒ μνήμης - διορθώστε με αν κατάλαβα λάθος -, PAL ANTIC και floppy disk drive ή σκληρό δίσκο ή κάποιο "υποκατάστατο" αυτών), οφείλει την ύπαρξή του στην έμπνευση, το ταλέντο και τη σκληρή δουλειά των μελών του group taQuart και μπορείτε να το κατεβάσετε από εδώ. Ή, ακόμα πιο απλά, να το δείτε παρακάτω!
Πριν από 12 χρόνια, το 2007, 3 Πολωνοί sceners γνωστοί ως LaResistance έφτιαξαν ένα 2D platformer για τα 8μπιτα Atari, για την ακρίβεια για τον Atari 130XE, το Crownland, το οποίο θύμιζε (από αρκετά έως πολύ) το Super Mario Bros. Σε μια εποχή κατά την οποία - σε πλήρη αντίθεση με τις μέρες μας - οι κυκλοφορίες για 8bit Atari ήταν σπανιότερες και από τις τρίχες της κεφαλής του Νικ Καλάθη το Crownland, ορθώς, εκτιμήθηκε ιδιαίτερα και έτυχε θερμής αποδοχής από την Atari community.
Fast forward 11 χρόνια μετά, όταν και το group Cerebral Vortex αποφάσισε να μεταφέρει αυτό το μικρό διαμαντάκι στους μεγάλους αδερφούς του 130XE, δηλαδή την σειρά των Atari ST. Όπως μπορείτε και οι ίδιοι να διαπιστώσετε από το video που ακολουθεί, οι δημιουργοί του conversion έκαναν καλή δουλειά, με το τελικό αποτέλεσμα να κρίνεται ικανοποιητικότατο. Μόνο που...
Μόνο που, κατά την μόδα των καιρών, το παιχνίδι ΔΕΝ τρέχει σε Atari ST! Ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, δεν τρέχει σε Atari ST χωρίς blitter. Και εδώ είναι που αναρωτιέσαι "βρε, είχε blitter ο Atari ST και δεν το ξέραμε;". Φυσικά, οι STE είχαν μαμίσιο blitter, και οι Mega ST και κάποιοι εκ των STF/STM/STFM μπορούσαν να δεχτούν το - θαυματουργό, καταπώς φαίνεται - αυτό τσιπάκι που μετακινεί blocks δεδομένων ταχύτατα από μια θέση της μνήμης του υπολογιστή σε μια άλλη. Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας: το Crownland δεν είναι δα και κανένα Sonic να πεις ότι ναι, χωρίς blitter θα ήταν ανέφικτο να φτιαχτεί. Ή, μήπως, είχε blitter ο 130XE;
Μπα, κατά την προσφιλή συνήθεια των Atari sceners, αν είναι κάτι δύσκολο, το κάνουμε να τρέχει μόνο σε STE. Άντε, και σε ST με blitter, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του Crownland. Προσωπικά θεωρώ καλό νέο οποιαδήποτε νέα κυκλοφορία, αλλά, ρε γαμώτο, δεν είναι δυνατό τον ίδιο καιρό που βλέπεις αυτούς τους Θεούληδες που απαρτίζουν το Batman group να φτιάχνουν το Pinball Dreams σε Amstrad CPC οι Cerebral Vortex να ζητάνε blitter για το Crownland! Δηλαδή, πραγματικά, αν έφτιαχναν κάτι σαν το Pinball Dreams τι θα ζητούσαν για να τρέξει; Falcon;
Σταματάω με τη γκρίνια, την οποία πάντως στο συγκεκριμένο θέμα τη θεωρώ επιβεβλημένη. Έχω γράψει δεκάδες φορές το πόσο με εκνευρίζει ό,τι σχεδόν βγαίνει από το 2005 και μετά να ΜΗΝ τρέχει σε απλό 520STFM, το μηχάνημα δηλαδή της σειράς ST που είχαν όλοι. Και όσο συνεχίζεται το ίδιο βιολί, θα συνεχίζω να γκρινιάζω. Τουλάχιστον όσο οι παραγωγές δεν δικαιολογούν τις παράλογες απαιτήσεις τους σε hardware...
Κάποτε, πριν από πολλά-πολλά χρόνια, όταν όλοι εμείς που συχνάζαμε στα arcades ψάχναμε εναγωνίως για κάποιον κλώνο του Karate Champ που να τρέχει στους υπολογιστές μας, ήρθε στα χέρια μας ως μάννα εξ ουρανού το απίστευτο (για τα δεδομένα της εποχής) Way of the Exploding Fist της Melbourne House για τον Commodore 64 με το εθιστικότατο gameplay, τα υπέροχα γραφικά και τα υπέροχα tunes του Neil Brennan. Το παιχνίδι αυτό αποτέλεσε έναν εκ των πλέον εμβληματικών τίτλων στην ιστορία του Commodore 64 και μεταφέρθηκε σχεδόν σε κάθε άλλο επιτυχημένο 8μπιτο μηχάνημα της εποχής, με τις εκδόσεις για ZX Spectrum, Amstrad CPC και BBC micro/Acorn Electron να είναι πολύ καλές αλλά σε κάθε περίπτωση υποδεέστερες του original.
Η χειρότερη μεταφορά όλων ήταν αυτή που κυκλοφόρησε για τους Commodore 16 και Plus/4 καθώς έπρεπε να "στριμωχτεί" ολόκληρο το παιχνίδι στα μόλις 16ΚΒ μνήμης RAM του 16άρη. Αναλογικά το αποτέλεσμα ήταν πολύ καλό αλλά σε κάθε περίπτωση ξένιζε το μέγεθος των sprites των 2 πολεμιστών που ήταν κατά πολύ μικρότερο αυτού των υπολοίπων εκδόσεων...
Η μόνη (σχετικά) δημοφιλής 8μπιτη πλατφόρμα που είχε μείνει τότε έξω απ' το χορό του Exploding Fist ήταν αυτή των Atari. Αν και ως hardware τα μηχανήματα που φορούσαν το chipset που δημιούργησε ο μεγάλος Jay Miner ήταν επαρκέστατα, οι ιθύνοντες της Melbourne House έκριναν ότι οικονομικά δεν άξιζαν τον κόπο καθώς η διάδοσή τους στην Γηραιά Ήπειρο δεν ήταν ανάλογη αυτής που είχαν στην αγορά των ΗΠΑ...
32 χρόνια αργότερα (να τ' αφήσω;) οι Fandal και Miker αποφάσισαν να πράξουν αυτό που όφειλε η Melbourne House ώστε οι ιδιοκτήτες των 8bit Ataris (των μοντέλων των σειρών XL και ΧΕ συγκεκριμένα) να μπορέσουν επιτέλους να χαρούν το The Way of the Exploding Fist στα μηχανήματά τους. Μετέφεραν λοιπόν με απόλυτη επιτυχία σε αυτά την έκδοση του Commodore 16!
Τώρα, αν κάποιος αναρωτηθεί "γιατί αυτήν απ' όλες τις εκδόσεις;" κι εγώ μαζί του είμαι: η μόνη εξήγηση που μπορώ να δώσω είναι "για να τρέχει και στον 600XL", καθώς αυτός ήταν ο μοναδικός υπολογιστής των σειρών XL/XE που διέθετε μονάχα 16ΚΒ μνήμης!
Φυσικά, καλό είναι να επικροτούμε αντί να γκρινιάζουμε και να προσπαθούμε, όσο τουλάχιστον μας το επιτρέπει η διάθεσή μας, να βλέπουμε το ποτήρι μισογεμάτο. Συνεπώς ας χειροκροτήσουμε τη μεταφορά του The Way of the Exploding Fist στα Atari XL/XE και τους Fandal και Miker που την υλοποίησαν, ακόμα και αν μετέφεραν την έκδοση του Commodore 16.
Αν είστε κάποιος από τους τυχερούς που έχουν στην συλλογή τους έναν Atari της σειράς XL/XE μπορείτε να κατεβάσετε και να χαρείτε (επιτέλους!) το The Way of the Exploding Fist από εδώ. (Πηγή: Indie Retro News).
Η Ultimate Play The Game ήταν όπως ίσως γνωρίζετε το πλέον εμβληματικό software house στην Αγγλία, την εποχή που μεσουρανούσαν οι 8bit home computers (μπορείτε να διαβάσετε ένα αναλυτικό και μακροσκελές αφιέρωμα εδώ). Ήταν, ας πούμε, η Psygnosis πριν την Psygnosis, καθώς οι παραγωγές της χαρακτηρίζονταν από εξαιρετική ποιότητα, εντυπωσιακές συσκευασίες και... αλμυρές τιμές!
Αν και κυκλοφόρησαν κάποιοι τίτλοι της Ultimate για υπολογιστές βασισμένους στον MOS 6502 (Commodore 64, BBC Micro) ήταν ηλίου φαεινότερο ότι οι Tim και Chris Stamper είχαν επιλέξει τους υπολογιστές με τον Z80 της Zilog ως προτιμώμενο format και, πιο συγκεκριμένα, το αγαπημένο home micro της Γηραιάς Αλβιώνας, τον ZX Spectrum της Sinclair. Και, σε αυτόν μεγαλούργησαν με τίτλους που έμειναν στην ιστορία όπως τα Jetpac, Atic Atac, Sabre Wulf και Knight Lore. Αναμφισβήτητα, το μεγαλύτερο επίτευγμα της Ultimate από τεχνολογική άποψη ήταν η δημιουργία της περίφημης Filmation Engine, της (πρώτης στην ιστορία) μηχανής που επέτρεπε τη δημιουργία 3D, ισομετρικών παιχνιδιών. Κανένας όμως από τους τίτλους που δημιουργήθηκαν με την Filmation Engine δεν έγινε port για τους υπολογιστές με τον MOS 6502, τουλάχιστον όχι από την Ultimate. Και αυτό γιατί, 30 ολόκληρα χρόνια μετά την κυκλοφορία του, το Pentagram, ένα από τα πιο όμορφα παιχνίδια που φτιάχτηκαν με την Filmation Engine, έγινε port στους Commodore 64, Commodore Plus/4 και Atari 8bit. Κοινό γνώρισμα των μηχανημάτων αυτών; Τι άλλο, ο κεντρικός επεξεργαστής τους, που δεν είναι άλλος από τον MOS 6502!
Ένα σχεδόν έτος μετά το Pentagram, έχουμε και άλλα καλά νέα (τουλάχιστον σε ό,τι έχει να κάνει με τους λάτρεις των ισομετρικών παιχνιδιών): ένα ακόμα παιχνίδι φτιαγμένο με την Filmation Engine και, μάλιστα, με την 2η, "ενισχυμένη" έκδοση αυτής, που επέτρεπε και scrolling της οθόνης. Πρόκειται για το "καουμπόικο" Gunfright, έναν από τους τελευταίους τίτλους της Ultimate, που έκαναν port στα 8bit μηχανήματα της Atari οι Mariusz, Jose Pereira και Saul Cross.
Η ίδια ομάδα όμως δεν σταμάτησε εκεί, καθώς παρουσίασε εκδόσεις του παιχνιδιού για τους Commodore 64, Commodore Plus/4 και - κρατηθείτε - Commodore 128! Ναι, αναφέρομαι στον υπολογιστή-ναυαρχίδα των 8μπιτων μηχανημάτων της Commodore, τα παιχνίδια του οποίου μετρώνται στα δάχτυλα του ενός χεριού! Έτσι λοιπόν, όλοι οι μεγάλοι εκπρόσωποι της Αμερικάνικης σχολής του home computing έχουν πλέον στο οπλοστάσιό τους μία ιδιαίτερα ποιοτική παραγωγή η οποία, ειδικά σε υπολογιστές όπως ο Plus/4 και ο Commodore 128 ξεχωρίζει σαν τη μύγα μες στο γάλα ελλείψει πληθώρας σημαντικών τίτλων...
Όσοι το επιθυμείτε, μπορείτε να κατεβάσετε το Gunfright για Atari 8bit από εδώ και εδώ. Τις εκδόσεις για τα μηχανήματα της Commodore μπορείτε να τις βρείτε σε αυτό το αρχείο. (Πηγή: Indie Retro News).
Το Pang (ή Buster Bros ή Pomping World - ανάλογα με την ήπειρο οι ονομασίες ποικίλουν!) νομίζω ότι το ξέρετε όλοι, καθώς αποτελεί έναν από τους πλέον γνωστούς αλλά και playable arcade τίτλους. Το παιχνίδι εμφανίστηκε το 1989 στα "ουφάδικα" και το μετέφερε - και με μεγάλη επιτυχία, μάλιστα - ένα χρόνο αργότερα η Ocean στους home υπολογιστές. Και ενώ οι Spectrum και Commodore 64 έτυχαν πολύ καλών - σε σχέση με τις δυνατότητές τους, πάντα - ports, αλγεινές εντυπώσεις προκάλεσε η μη μεταφορά του παιχνιδιού σε Amstrad CPC! Η Ocean, αγνοώντας επιδεικτικά την τεράστια user base των χρηστών Amstrad CPC 464/664/6128 αποφάσισε να κυκλοφορήσει το παιχνίδι μόνο σε Amstrad CPC 464 Plus/6128 Plus/GX 4000 (προφανώς είχε πέσει μαρούλι κάτω από το τραπέζι από την πλευρά της Amstrad ώστε να "σπρωχτούν" με ποιοτικό software τα νέα μηχανήματα, δε μου το βγάζετε απ' το μυαλό!). Το καλό βέβαια είναι ότι η έκδοση που τελικά κυκλοφόρησε για τους "αναβαθμισμένους" CPC ήταν μάλλον το καλύτερο port του Pang που έγινε ποτέ για 8bit πλατφόρμα, πλησιάζοντας κατά πολύ τις 16bit εκδόσεις αλλά και αυτήν του "ηλεκτρονικού". Τον καιρό εκείνο λοιπόν, αν και κυκλοφορούσαν ακόμα στην αγορά, τα 8bit μοντέλα υπολογιστών της Atari αποτελούσαν μάλλον παρελθόν και δεν θα μπορούσαν με τίποτα να χαρακτηρισθούν ως "βιώσιμη πλατφόρμα" με τεχνολογία που είχε τις ρίζες της στους Atari 400/800 του 1979! Στο σημείο αυτό δεν θα πρέπει να παραλείψω να αναφέρω ότι η πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία της 8μπιτης πλατφόρμας της Atari ξετυλίγεται στο κύριο θέμα του 12ου τεύχους του περιοδικού Retro Planet, σε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον αφιέρωμα που επιμελήθηκε ο Δημήτρης Μπούρας και το οποίο συνιστώ να διαβάσετε!
Όπως λοιπόν καταλαβαίνει εύκολα κανείς έχοντας διαβάσει τα παραπάνω, η Ocean (και καμία άλλη εταιρία for that matter) δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ να μεταφέρει το Pang στα 8bit μοντέλα της Atari. Τίποτα δεν έχει τελειώσει όμως μέχρι να τραγουδήσει η χοντρή κυρία, όπως συνηθίζουν να λένε οι Αμερικάνοι. Έτσι λοιπόν, και στα πλαίσια της Silly Venture 2016, οι tebe, ooz, Vidol και stRing παρουσίασαν τη νέα δημιουργία τους, που δεν είναι άλλη από τη μεταφορά του Pang στα Atari XL/XE (δεν γνωρίζω εάν τρέχει στα παλαιότερα Atari 400 και 800).
Το παιχνίδι λοιπόν είναι μεν το Pang που όλοι γνωρίζουμε, σε μία μάλιστα πολύ αξιόλογη μεταφορά, αλλά ο σχεδιασμός των επιπέδων είναι διαφορετικός, ενώ το ίδιο ισχύει και με τις εικόνες του φόντου αλλά και το sountrack. Και όχι μόνο όλα αυτά διαφέρουν από τα πρωτότυπα, αλλά είναι και πολύ χειρότερα αυτών!
Τώρα, το γιατί συνέβη αυτό είμαι μάλλον εντελώς αναρμόδιος να σας το απαντήσω, το γεγονός όμως είναι ότι είναι κρίμα, καθώς έχουμε κλασική περίπτωση του τύπου "έφαγε τον γάιδαρο και κόλλησε στην ουρά" (!), καθώς οι tebe, ooz, Vidol και stRing έκαναν το δύσκολο κομμάτι της μεταφοράς και παραμέλησαν το εύκολο!
Όπως και να 'χει τους αξίζουν προφανώς συγχαρητήρια για τη δουλειά τους - άλλωστε η υλοποίηση του Pang στα Atari XL/XE είναι ό,τι πλησιέστερο στο Pang κυκλοφορεί στην πλατφόρμα, έτσι δεν είναι; Μπορείτε να κατεβάσετε το παιχνίδι από εδώ. (Πηγή: Indie Retro News).
Όταν, πίσω στο μακρινό 1983, ο Matthew Smith έφτιαχνε το μοναδικό αυτό αριστούργημα των platform games που ονομάζεται Manic Miner εμπνεόμενος από το Miner 2049er που είχε παίξει στα 8μπιτα computers της Atari (Atari 400/800) προφανώς δεν περνούσε απ' το μυαλό του ότι κάποια μέρα, 33 ολόκληρα χρόνια αργότερα, κάποιος θα έκανε σχεδόν το αντίστροφο!
Ναι, ο - εκ Manchester ορμώμενος - χρήστης Tezz από το forum του Atariage δημιούργησε ένα port του Manic Miner του ZX Spectrum για τα 8bit μηχανήματα της Atari - για την ακρίβεια, για τα Atari XL και XE, καθώς το παιχνίδι "ζητάει" 64ΚΒ μνήμης RAM και οι "παλιοσειρές" Atari 400 και 800 μπορούσαν να ανέβουν το πολύ μέχρι τα 48KB...
Το port του Manic Miner είναι ακριβής, pixel perfect μεταφορά της έκδοσης του ZX Spectrum, μόνο που, λόγω της σωστής εκμετάλλευσης των custom chips των Atari, "βγήκε" πολύ πιο γρήγορο! Έτσι, ο Tezz κατέβασε την ταχύτητά του στο 140% αυτής του ZX Spectrum, που θεωρεί ότι κάνει το παιχνίδι πολύ πιο άμεσο, ομαλό και... fluid!
Αν είστε κάποιος τυχερός κάτοχος Atari XL/XE μπορείτε να κατεβάσετε και να χαρείτε το Manic Miner στον υπολογιστή σας από εδώ και εδώ. Έστω και αν άργησε 33 χρόνια! Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο thread του παιχνιδιού στο Atariage. (Πηγή: Indie Retro News)
