The speed of BASIC: η παράξενη περίπτωση του Commodore 128 και η τελική κατάταξη (μέρος 5ο)

Να 'μαστε και πάλι με το τελευταίο μέρος του θέματος για την ταχύτητα της γλώσσας BASIC στα δημοφιλέστερα 8/16bit μηχανήματα (τα προηγούμενα μέρη μπορεί να τα βρείτε εδώ: 1ο, 2ο, 3ο και 4ο).

Τα όσα θα διαβάσετε στη συνέχεια δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να αλλάξουν ριζικά ό,τι αποκομίσατε από την ανάγνωση των προηγούμενων μερών και, για να λέμε και την αλήθεια, έχουν περισσότερο εγκυκλοπαιδική σημασία παρά ουσιαστική. Θα ασχοληθούμε λοιπόν κάπως εκτενέστερα με την περίπτωση του Commodore 128, ενός υπολογιστή που είχε πάμπολλες ιδιαιτερότητες, μία εκ των οποίων θα μας απασχολήσει και στη συνέχεια.

Αν θυμάστε τα αποτελέσματα των benchmarks στα 3 πρώτα μέρη, ο Commodore 128, αν και εφοδιασμένος ουσιαστικά με τον ίδιο επεξεργαστή με τα υπόλοιπα 8bit μοντέλα της Commodore, ήταν ο πιο αργός μεταξύ των ομόσταυλών του. Προφανώς έπαιζε ρόλο η πολυπλοκότητα (;) της Commodore BASIC 7.0, αλλά τι συνέβαινε με την ταχύτητα του 8502; Αυτή δεν γινόταν πουθενά αντιληπτή;

Ο Commodore 128 διέθετε 2 chip γραφικών: το VIC-II, το ίδιο δηλαδή με αυτό του Commodore 64 για συμβατότητα με τον πρόγονό του, αλλά και το VDC, που του παρείχε 80στηλο text mode και γραφικά υψηλής ανάλυσης. Όταν ο 128άρης λειτουργούσε σε C64 mode τότε επιστρατευόταν το VIC-II, το οποίο λειτουργούσε στο 1MHz όπως και ο 8502. Θα περίμενε κανείς όταν λειτουργούσε σε C128 mode λοιπόν να επιστρατεύεται το VDC, έτσι δεν είναι; Ε, και ναι, και όχι. Βλέπετε, το VDC είχε άλλη έξοδο από το VIC-II - μιλάμε για chips στον ίδιο υπολογιστή, μην ξεχνιόμαστε - οπότε, για να μπορούν να χρησιμοποιούσουν το μηχάνημα όσοι δεν διέθεταν RGB monitor, όταν ο 128άρης "έπαιζε" σε 40στηλο mode απεικόνισης χρησιμοποιούσε το VIC-II. Έλα όμως που το τελευταίο δεν είχε τη δυνατότητα να λειτουργήσει στα 2MHz! Το αποτέλεσμα των αλλοπρόσαλλων αυτών επιλογών ήταν το εξής: όταν ο υπολογιστής λειτουργούσε σαν Commodore 128 αλλά με composite monitor ή τηλεόραση να απεικονίζει 40 στήλες κειμένου και ο επεξεργαστής του να τρέχει στο 1MHz και όταν κάποιος χρησιμοποιούσε RGB οθόνη με 80στηλη απεικόνιση ο επεξεργαστής (και το VDC) να τρέχει στα 2MHz! Αλλά - και εδώ είναι το καλύτερο - υπήρχε η δυνατότητα, ακόμα και στο 40στηλο να "γυρίσουμε" τον επεξεργαστή στα 2MHz. Πώς; Μα, απλούστατα, χρησιμοποιώντας τις εντολές FAST και SLOW και κόβοντας την απεικόνιση στην οθόνη, ακριβώς όπως συνέβαινε δηλαδή και με τον ZX81 μερικά χρόνια νωρίτερα! Και, αν με τον ZX81 αυτό μπορούσε να γίνει εν μέρει αποδεκτό λόγω της πολύ χαμηλής τιμής του και της εποχής που κυκλοφόρησε, τι μπορεί κανείς να πει για τον Commodore 128; Αστεία και απαράδεκτα πράγματα θα έλεγα αν με ρωτούσατε για ένα μηχάνημα που ούτε φτηνό ήταν και αποτελούσε και τον διάδοχο του πλέον επιτυχημένου home computer παγκοσμίως...

Με όλα τα παραπάνω ως δεδομένα, θα επαναλάβουμε λοιπόν τα benchmarks 1-8 σε FAST mode λειτουργίας, κλείνοντας την απεικόνιση στην οθόνη μέχρι την ολοκλήρωση των υπολογισμών. Τα αποτελέσματα, όπως μπορείτε να διαπιστώσετε, διαφοροποιούνται αρκετά:

Benchmark #1

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 1,2 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 2,2 sec

Benchmark #2

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 5,7 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 11,7 sec

Benchmark #3

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 10,7 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 22,2 sec

Benchmark #4

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 11,2 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 23,7 sec

Benchmark #5

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 12,5 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 26,4 sec

Benchmark #6

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 20 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 42,75 sec

Benchmark #7

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 32,50 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 68 sec

Benchmark #8

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 61 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 128,5 sec

Βλέπουμε από τα παραπάνω ότι στα 2MHz ο υπολογιστής λειτουργεί στην διπλάσια ταχύτητα (ποιος θα το περίμενε;) και κάνει πάνω-κάτω τον μισό χρόνο σε όλες τις δοκιμές. Τον κατατάσσει όμως αυτό στην κορυφή των 8μπιτων; Όχι, όπως θα δούμε αν συγκρίνουμε τους χρόνους του με αυτούς των Acorn BBC model B & Electron και Amstrad CPC 464:

Benchmark #1

Acorn BBC Micro model B (6502/2MHz) --> 0,8 sec

Acorn Electron (6502/2MHz) --> 1,11 sec
Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 1,13 sec

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 1,2 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 2,2 sec

Benchmark #2

Acorn BBC Micro model B (6502/2MHz) --> 3,1 sec

Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 3,4 sec

Acorn Electron (6502/2MHz) --> 4,01 sec

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 5,7 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 11,7 sec

Benchmark #3

Acorn BBC Micro model B (6502/2MHz) --> 8,1 sec

Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 9,4 sec  

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 10,7 sec

Acorn Electron (6502/2MHz) --> 11,12 sec 

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 22,2 sec

Benchmark #4

Acorn BBC Micro model B (6502/2MHz) --> 8,7 sec

Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 9,8 sec

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 11,2 sec

Acorn Electron (6502/2MHz) --> 11,76 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 23,7 sec

Benchmark #5

Acorn BBC Micro model B (6502/2MHz) --> 9,0 sec

Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 10,39 sec

Acorn Electron (6502/2MHz) --> 12,4 sec

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 12,5 sec
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 26,4 sec 

Benchmark #6

Acorn BBC Micro model B (6502/2MHz) --> 13,9 sec

Acorn Electron (6502/2MHz) --> 18,72 sec

Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 19,33 sec 
Commodore 128 (8502/2MHz) --> 20 sec
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 42,75 sec

Benchmark #7

Acorn BBC Micro model B (6502/2MHz) --> 21,2 sec

Acorn Electron (6502/2MHz) --> 28,71 sec

Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 30,81 sec 
Commodore 128 (8502/2MHz) --> 32,50 sec
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 68 sec  

Benchmark #8

Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 34,48 sec 

Acorn BBC Micro model B (6502/2MHz) --> 49,9 sec
Commodore 128 (8502/2MHz) --> 61 sec

Acorn Electron (6502/2MHz) --> 72,53 sec
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 128,5 sec 

Όσοι περίμεναν θριάμβους, προφανώς θα απογοητεύτηκαν: ο Commodore 128 μόλις 3 στις 8 φορές κατόρθωσε να "χωθεί" μέσα στην πρώτη τριάδα των 8μπιτων, και αυτό στην 3η θέση και χωρίς απεικόνιση στον οθόνη! Δεν το λες και μεγαλειώδες όπως και να το κάνουμε...

Στο σημείο αυτό, και μετά την - απολύτως λογική - παραίνεση του φίλου μου Δημήτρη Φ. (dimfil) δοκιμάσαμε και κάποιες πιο εξελιγμένες διαλέκτους της BASIC στους Atari XL και Commodore 64, ήτοι τις Turbo BASIC XL και Simon's BASIC. Όπως θα δούμε στη συνέχεια, η Turbo BASIC XL λίγο-πολύ επιβεβαιώνει το πρώτο συνθετικό της ονομασίας της, ενώ, από την άλλη, η Simon's BASIC, η οποία ποτέ δεν διαφήμισε την ταχύτητά της, αποδείχτηκε ότι... καλώς έπραξε! Για να δούμε τι αποτελέσματα μας έδωσαν λοιπόν οι δύο εξ' Αμερικής 8μπιτοι:


Benchmark #1

Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 0,85 sec

Commodore 64 (6510/1MHz) --> 1,2 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 1,5 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 2,2 sec

Benchmark #2

Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 3,27 sec

Atari 800XL (6502/2MHz) --> 7,3 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) --> 9,3 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 10,5 sec

Benchmark #3

Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 7,94 sec

Commodore 64 (6510/1MHz) --> 17,6 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 19,5 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 19,7 sec

Benchmark #4

Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 8,74 sec

Commodore 64 (6510/1MHz) --> 18,8 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 21 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 24,1 sec

Benchmark #5

Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 9,58 sec

Commodore 64 (6510/1MHz) --> 21 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 22,3 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 26,3 sec

Benchmark #6

Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 14,74 sec

Commodore 64 (6510/1MHz) --> 29,5 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 34 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 40,3 sec

Benchmark #7

Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 24,71 sec

Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 54 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) --> 55,4 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 60,1 sec

Benchmark #8

Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 56,53 sec

Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 118 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) --> 119,3 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) --> - sec

Μάλιστα. Αφού λοιπόν διαπιστώσαμε ότι με την κατάλληλη γλώσσα οι 8μπιτοι Atari είναι, speed-wise, άλλα μηχανήματα, και πριν πάμε στην συνολική κατάταξη, θα εξετάσουμε και μια νέα, ολόφρεσκια προσθήκη: αναφέρομαι στον ZX Spectrum Next, ο οποίος θα μας δείξει πόσα απίδια πιάνει ένας Z80A (σε FPGA) στα 28MHz απέναντι στον παλιό, καλό ZX Spectrum.

Benchmark #1

ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 0,8 sec
ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 4,4 sec


Benchmark #2

ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 1,45 sec
ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 8,2 sec


Benchmark #3

ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 3,2 sec
ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 20 sec


Benchmark #4

ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 3,1 sec
ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 19,2 sec


Benchmark #5

ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 3,55 sec
ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 23,1 sec


Benchmark #6

ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 8,45 sec
ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 53,4 sec


Benchmark #7

ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 12,32 sec
ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 77,6 sec


Benchmark #8

ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 36,8 sec
ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 239 sec


Όπως αναμενόταν, ο ZX Spectrum Next, παρά το γεγονός ότι η Next BASIC είναι υπερσύνολο της Sinclair BASIC που βασίζεται στην τελευταία (με ό,τι κακό αυτό συνεπάγεται από άποψη ταχύτητας) είναι κατά πολύ πιο σβέλτος από τον original 48άρη Spectrum και, συνολικά, όπως θα δούμε και στη συνέχεια, βρίσκεται στην κορυφή των 8μπιτων, χωρίς όμως να μπορεί να πλησιάσει τις κορυφαίες επιδόσεις των 16μπιτων με πολύ πιο χαμηλά χρονισμένους επεξεργαστές...

Τώρα λοιπόν που έχουμε ολοκληρωμένη εικόνα από όλα τα μηχανήματα, θα σας αραδιάσω όλα τα αποτελέσματα με οτιδήποτε  ήταν δυνατόν να δοκιμαστεί συν μερικά μηχανήματα-έκπληξη, των οποίων τα αποτελέσματα συνέλεξα από το internet. Πάρτε βαθειά ανάσα και πάμε λοιπόν!

Benchmark #1

PC (Celeron/2400MHz) (QBASIC) --> 0,007 sec

Acorn Archimedes A3010 (ARM250/12MHz) --> 0,04 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (AMOS) --> 0,40 sec
ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 0,8 sec
Atari ST (68000/8MHz) (STOS) --> 0,40 sec
Acorn Atom (6502/1MHz) --> 0,5 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (ABasic) --> 0,60 sec
Acorn BBC micro model B (6502/2MHz) --> 0,85 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 0,85 sec 
Atari ST (68000/8MHz) (Atari BASIC) --> 1,10 sec

Acorn Electron (6502/2MHz) --> 1,11 sec
Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 1,13 sec

Commodore VIC-20 (6502/1MHz) --> 1,2 sec

Commodore 64 (6510/1MHz) --> 1,2 sec

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 1,2 sec
Apple II (6502/1,022MHz) --> 1,3 sec
IBM PC (8088/4,77MHz) --> 1,5 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 1,5 sec 
Dragon 32 (6809/0,89MHz) --> 1,6 sec
Oric Atmos (6502/1MHz) --> 1,6 sec
Spectravideo SVI-328 (Z80A/3,6MHz) --> 1,6 sec
Oric-1 (6502/1MHz) --> 1,8 sec
Commodore Plus/4 (8501/1,76MHz) --> 1,9 sec

Commodore 128 (8502/1MHz) --> 2,2 sec

Atari 800XL (6502/2MHz) --> 2,2 sec

Texas Instruments TI-99/4A (TMS9900/3MHz) --> 2,9 sec
Sinclair ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 4,4 sec

Sinclair ZX81 (Z80A/3,5MHz) (Fast mode) --> 4,5 sec

Benchmark #2

PC (Celeron/2400MHz) (QBASIC) --> 0,011 sec

Acorn Archimedes A3010 (ARM250/12MHz) --> 0,15 sec
Atari ST (68000/8MHz) (STOS) --> 0,80 sec 
Amiga (68000/7,14MHz) (AMOS) --> 0,95 sec
ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 1,45 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (ABasic) --> 2,10 sec
Acorn BBC micro model B (6502/2MHz) --> 3,1 sec
Atari ST (68000/8MHz) (Atari BASIC) --> 3,2 sec

Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 3,27 sec 
Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 3,4 sec 
Acorn Electron (6502/2MHz) --> 4,01 sec
Acorn Atom (6502/1MHz) --> 5,1 sec 
IBM PC (8088/4,77MHz) --> 5,2 sec 
Spectravideo SVI-328 (Z80A/3,6MHz) --> 5,4 sec
Commodore 128 (8502/2MHz) --> 5,7 sec

Sinclair ZX81 (Z80A/3,5MHz) (Fast mode) --> 6,9 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 7,2 sec
Commodore VIC-20 (6502/1MHz) --> 8,3 sec

Apple II (6502/1,022MHz) --> 8,5 sec 
Sinclair ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 8,7 sec
Texas Instruments TI-99/4A (TMS9900/3MHz) --> 8,8 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) --> 9,3 sec

Commodore Plus/4 (8501/1,76MHz) --> 9,3 sec
Dragon 32 (6809/0,89MHz) --> 10,2 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 10,5 sec
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 11,7 sec
Oric Atmos (6502/1MHz) --> 15,2 sec
Oric-1 (6502/1MHz) --> 17,1 sec

Benchmark #3

PC (Celeron/2400MHz) (QBASIC) --> 0,024 sec

Acorn Archimedes A3010 (ARM250/12MHz) --> 0,37 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (AMOS) --> 1,2 sec
Atari ST (68000/8MHz) (STOS) --> 1,45 sec  
ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 3,2 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (ABasic) --> 4,1 sec
Atari ST (68000/8MHz) (Atari BASIC) --> 6,1 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 7,94 sec 
Acorn BBC micro model B (6502/2MHz) --> 8,1 sec
Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 9,2 sec 

Acorn Atom (6502/1MHz) --> 9,5 sec  
Commodore 128 (8502/2MHz) --> 10,7 sec 
Acorn Electron (6502/2MHz) --> 11,12 sec
IBM PC (8088/4,77MHz) --> 12,1 sec 
Commodore VIC-20 (6502/1MHz) --> 15,5 sec

Apple II (6502/1,022MHz) --> 16 sec  
Sinclair ZX81 (Z80A/3,5MHz) (Fast mode) --> 16,4 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) --> 17,6 sec
Spectravideo SVI-328 (Z80A/3,6MHz) --> 17,9 sec 
Commodore Plus/4 (8501/1,76MHz) --> 18,1 sec 
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 19,1 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 19,5 sec 
Dragon 32 (6809/0,89MHz) --> 19,7 sec

Sinclair ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 21,1 sec
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 22,2 sec 
Texas Instruments TI-99/4A (TMS9900/3MHz) --> 22,8 sec 
Oric Atmos (6502/1MHz) --> 25,4 sec

Oric-1 (6502/1MHz) --> 29 sec

Benchmark #4

PC (Celeron/2400MHz) (QBASIC) --> 0,024 sec

Acorn Archimedes A3010 (ARM250/12MHz) --> 0,33 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (AMOS) --> 1,25 sec
Atari ST (68000/8MHz) (STOS) --> 1,35 sec  
ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 3,1 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (ABasic) --> 5,1 sec
Atari ST (68000/8MHz) (Atari BASIC) --> 6,8 sec
Acorn BBC micro model B (6502/2MHz) --> 8,7 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 8,74 sec 
Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 9,7 sec 

Acorn Atom (6502/1MHz) --> 10,8 sec  
Commodore 128 (8502/2MHz) --> 11,2 sec 
Acorn Electron (6502/2MHz) --> 11,76 sec
IBM PC (8088/4,77MHz) --> 12,6 sec 
Sinclair ZX81 (Z80A/3,5MHz) (Fast mode) --> 15,8 sec 
Commodore VIC-20 (6502/1MHz) --> 17,1 sec

Apple II (6502/1,022MHz) --> 17,8 sec  
Commodore Plus/4 (8501/1,76MHz) --> 18,8 sec 
Commodore 64 (6510/1MHz) --> 19,5 sec
Spectravideo SVI-328 (Z80A/3,6MHz) --> 19,6 sec
Sinclair ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 20,4 sec 
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 21 sec 
Dragon 32 (6809/0,89MHz) --> 21,6 sec 
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 22,8 sec
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 23,7 sec 

Texas Instruments TI-99/4A (TMS9900/3MHz) --> 24,5 sec 
Oric Atmos (6502/1MHz) --> 27,4 sec

Oric-1 (6502/1MHz) --> 31,4 sec

Benchmark #5

PC (Celeron/2400MHz) (QBASIC) --> 0,025 sec

Acorn Archimedes A3010 (ARM250/12MHz) --> 0,35 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (AMOS) --> 1,35 sec
Atari ST (68000/8MHz) (STOS) --> 1,5 sec  
ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 3,55 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (ABasic) --> 5,75 sec
Atari ST (68000/8MHz) (Atari BASIC) --> 7,6 sec
Acorn BBC micro model B (6502/2MHz) --> 9 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 9,58 sec 
Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 10,3 sec 

Acorn Electron (6502/2MHz) --> 12,4 sec 
Commodore 128 (8502/2MHz) --> 12,5 sec  
IBM PC (8088/4,77MHz) --> 13,6 sec  
Acorn Atom (6502/1MHz) --> 13,9 sec  
Commodore VIC-20 (6502/1MHz) --> 18,3 sec
Sinclair ZX81 (Z80A/3,5MHz) (Fast mode) --> 18,6 sec 
Apple II (6502/1,022MHz) --> 19,1 sec  

Spectravideo SVI-328 (Z80A/3,6MHz) --> 20,6 sec 
Commodore Plus/4 (8501/1,76MHz) --> 20,8 sec 
Commodore 64 (6510/1MHz) --> 21 sec
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 22,3 sec 
Dragon 32 (6809/0,89MHz) --> 23,3 sec 
Sinclair ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 24 sec 
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 25,8 sec
Texas Instruments TI-99/4A (TMS9900/3MHz) --> 26,1 sec  
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 26,4 sec 

Oric Atmos (6502/1MHz) --> 33 sec

Oric-1 (6502/1MHz) --> 38 sec

Benchmark #6

PC (Celeron/2400MHz) (QBASIC) --> 0,072 sec

Acorn Archimedes A3010 (ARM250/12MHz) --> 0,66 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (AMOS) --> 1,30 sec
Atari ST (68000/8MHz) (STOS) --> 2,2 sec  
ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 8,45 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (ABasic) --> 9,7 sec
Acorn BBC micro model B (6502/2MHz) --> 13,9 sec
Atari ST (68000/8MHz) (Atari BASIC) --> 14 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 14,74 sec 
Acorn Electron (6502/2MHz) --> 18,72 sec 
Acorn Atom (6502/1MHz) --> 19,1 sec   
Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 19,2 sec 

Commodore 128 (8502/2MHz) --> 20 sec  
IBM PC (8088/4,77MHz) --> 23,5 sec  
Commodore VIC-20 (6502/1MHz) --> 27,2 sec
Apple II (6502/1,022MHz) --> 28,6 sec   
Commodore 64 (6510/1MHz) --> 29,5 sec 
Spectravideo SVI-328 (Z80A/3,6MHz) --> 30,7 sec  
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 34 sec 
Dragon 32 (6809/0,89MHz) --> 34,3 sec  
Commodore Plus/4 (8501/1,76MHz) --> 34,4 sec  
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 37,6 sec 
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 42,75 sec  
Oric Atmos (6502/1MHz) --> 45,6 sec
Sinclair ZX81 (Z80A/3,5MHz) (Fast mode) --> 49,7 sec 
Oric-1 (6502/1MHz) --> 51,8 sec

Sinclair ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 55,3 sec 
Texas Instruments TI-99/4A (TMS9900/3MHz) --> 61,6 sec  

Benchmark #7

PC (Celeron/2400MHz) (QBASIC) --> 0,096 sec

Acorn Archimedes A3010 (ARM250/12MHz) --> 1,04 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (AMOS) --> 1,76 sec
Atari ST (68000/8MHz) (STOS) --> 3,85 sec  
ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 12,32 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (ABasic) --> 13,2 sec
Atari ST (68000/8MHz) (Atari BASIC) --> 20,65 sec
Acorn BBC micro model B (6502/2MHz) --> 21,2 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 24,71 sec 
Acorn Electron (6502/2MHz) --> 28,71 sec  
Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 29 sec 

Acorn Atom (6502/1MHz) --> 31,1 sec  
Commodore 128 (8502/2MHz) --> 32,5 sec  
IBM PC (8088/4,77MHz) --> 37,4 sec  
Spectravideo SVI-328 (Z80A/3,6MHz) --> 42,2 sec  
Commodore VIC-20 (6502/1MHz) --> 42,7 sec 
Apple II (6502/1,022MHz) --> 44,8 sec  
Commodore 64 (6510/1MHz) --> 47,5 sec
Dragon 32 (6809/0,89MHz) --> 50 sec  
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 54 sec
Commodore Plus/4 (8501/1,76MHz) --> 55,4 sec  
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 58,3 sec 
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 68 sec  
Sinclair ZX81 (Z80A/3,5MHz) (Fast mode) --> 68,5 sec 
Oric Atmos (6502/1MHz) --> 68,5 sec

Oric-1 (6502/1MHz) --> 77,8 sec 
Sinclair ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 80,7 sec 
Texas Instruments TI-99/4A (TMS9900/3MHz) --> 84,4 sec  

Benchmark #8

PC (Celeron/2400MHz) (QBASIC) --> 0,12 sec

Acorn Archimedes A3010 (ARM250/12MHz) --> 0,85 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (AMOS) --> 1,4 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (ABasic) --> 9,4 sec
Atari ST (68000/8MHz) (Atari BASIC) --> 9,65 sec
Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 34 sec  
IBM PC (8088/4,77MHz) --> 35 sec   
ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 36,8 sec
Acorn BBC micro model B (6502/2MHz) --> 49,9 sec
Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 56,53 sec 
Commodore 128 (8502/2MHz) --> 61 sec   
Acorn Electron (6502/2MHz) --> 72,53 sec  
Atari ST (68000/8MHz) (STOS) --> 78,85 sec   

Acorn Atom (6502/1MHz) --> 92 sec  
Commodore VIC-20 (6502/1MHz) --> 99 sec 
Commodore Plus/4 (8501/1,76MHz) --> 106,3 sec   
Apple II (6502/1,022MHz) --> 107 sec  
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 118 sec 
Commodore 64 (6510/1MHz) --> 119,3 sec
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 128,5 sec  
Dragon 32 (6809/0,89MHz) --> 129 sec  
Oric Atmos (6502/1MHz) --> 136 sec

Sinclair ZX81 (Z80A/3,5MHz) (Fast mode) --> 229 sec  
Oric-1 (6502/1MHz) --> 230 sec 
Spectravideo SVI-328 (Z80A/3,6MHz) --> 236 sec   
Sinclair ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 253 sec 
Texas Instruments TI-99/4A (TMS9900/3MHz) --> 382 sec   

Atari 800XL (6502/2MHz) --> 412 sec   

Και επειδή με όλα τα μηχανήματα μαζεμένα και όλα τα benchmarks να... χάσατε τη μπάλα (δεν σας αδικώ καθόλου, πιστέψτε με), αν σας κούρασαν όλα τα υπόλοιπα δώστε βάση στην παρακάτω και τελευταία κατάταξη, που βασίζεται στους μέσους χρόνους του κάθε μηχανήματος:

Μέσος χρόνος-Τελική κατάταξη

PC (Celeron/2400MHz) (QBASIC) --> 0,047 sec

Acorn Archimedes A3010 (ARM250/12MHz) --> 0,117 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (AMOS) --> 1,2 sec
Amiga (68000/7,14MHz) (ABasic) --> 6,24 sec
Atari ST (68000/8MHz) (Atari BASIC) --> 8,64 sec
ZX Spectrum Next (Z80A/28MHz) (Next BASIC) --> 8,71 sec
Atari ST (68000/8MHz) (STOS) --> 11,3 sec    
Acorn BBC micro model B (6502/2MHz) --> 14,3 sec
Amstrad CPC 464 (Z80A/4MHz) --> 14,5 sec  
Atari 800XL (6502/2MHz) (Turbo BASIC XL) --> 15,85 sec  
IBM PC (8088/4,77MHz) --> 17,6 sec   
Commodore 128 (8502/2MHz) --> 19,35 sec   
Acorn Electron (6502/2MHz) --> 20,05 sec  
Acorn Atom (6502/1MHz) --> 22,8 sec  

Commodore VIC-20 (6502/1MHz) --> 28,7 sec 
Apple II (6502/1,022MHz) --> 30,4 sec   
Commodore 64 (6510/1MHz) --> 33,1 sec
Commodore Plus/4 (8501/1,76MHz) --> 33,13 sec   
Commodore 64 (6510/1MHz) (Simon's BASIC) --> 35,1 sec 
Dragon 32 (6809/0,89MHz) --> 36,2 sec  
Commodore 128 (8502/1MHz) --> 40,68 sec  
Oric Atmos (6502/1MHz) --> 44,1 sec

Spectravideo SVI-328 (Z80A/3,6MHz) --> 46,7 sec    
Sinclair ZX81 (Z80A/3,5MHz) (Fast mode) --> 51,2 sec  
Sinclair ZX Spectrum (Z80A/3,5MHz) --> 58,5 sec  
Oric-1 (6502/1MHz) --> 59,6 sec 
Atari 800XL (6502/2MHz) --> 73,1 sec  
Texas Instruments TI-99/4A (TMS9900/3MHz) --> 76,6 sec

Ουφ, τέλος. Επιτέλους!

Τι συμπεράσματα μπορούμε να εξάγουμε από την παραπάνω (τελική) κατάταξη; Λοιπόν, το πρώτο και προφανέστερο όλων είναι ότι το πού βρέθηκε τελικά το κάθε μηχάνημα στην παραπάνω λίστα οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στο 8ο benchmark: αν την "πάλεψε" σε αυτό θα τα πήγε γενικώς καλά. Αν όχι, θα την έπαθε σαν τον Atari ST (STOS) που ενώ κανονικά θα τερμάτιζε στην 3η θέση, το 8ο benchmark τον... καταβαράθρωσε στην 6η! Επίσης συμπεραίνουμε ότι όλα τα μηχανήματα της Acorn, ανεξαρτήτως εποχής και αρχιτεκτονικής ήταν εξαιρετικά γρήγορα (στην BASIC, πάντα). Ότι υπάρχει χάσμα μεταξύ 8bit και 16bit μηχανημάτων. Ότι ο IBM PC μάλλον τελικά δεν επικράτησε για την ταχύτητά του (λες και δεν το ξέραμε!). Ότι ο VIC-20 ήταν ο πλέον "τίμιος" 8μπιτος Commodore σε ό,τι είχε να κάνει με την σβελτάδα της BASIC. Ότι ο Apple II, παρά τα χρονάκια του (μιλάμε για υπολογιστή του 1977, αν θυμάστε) τα πήγαινε γενικώς καλά. Ότι αν είχαμε μετρήσει τον ZX81 σε SLOW mode ακόμα θα χρονομετρούσαμε! Ότι ο Oric Atmos με τον Oric-1 είχαν αρκετά μεγάλη διαφορά στην ταχύτητα μόνο και μόνο χάρη στην επιδιόρθωση κάποιων bugs στην ROM (κατά τα άλλα σαν hardware ήταν ίδιοι). Ότι τα μηχανάκια της Sinclair καθώς και οι 8bit Atari γενικώς... σερνόντουσαν. Ότι η Turbo BASIC XL έδινε πραγματικά φτερά στα 8μπιτα Atari, μετατρέποντάς τα από ουραγούς σε ισάξιους ανταγωνιστές των κορυφαίων 8bit micros. Ότι ο ZX Spectrum Next, όπως ήταν αναμενόμενο για ένα τόσο σύγχρονο μηχάνημα, παίζει σε μια δική του κατηγορία, μεταξύ 8μπιτων και 16μπιτων. Και, τέλος, ότι το πλέον αργό μηχάνημα του συγκριτικού είχε 16μπιτο επεξεργαστή (TI-99/4A)!

 Φυσικά, το ένα και απόλυτο συμπέρασμα ως απόρροια όλων των παραπάνω αλλά και όλων των προηγούμενων είναι ότι, τελικά, για την ταχύτητα που μπορεί να πετύχει η BASIC κάποιου υπολογιστή παίζει πολύ μεγαλύτερο ρόλο η ίδια η διάλεκτος της γλώσσας, παρά τα MHz, ο επεξεργαστής, τα custom chipsets και οτιδήποτε άλλο...

Αυτά. Ελπίζω να το χαρήκατε κι εσείς όσο και εγώ (λάθος κατακλείδα, έτσι; Κάτι κατάλαβα...).

Το Gunfright της Ultimate έγινε port για τους... Αμερικάνους!

Η Ultimate Play The Game ήταν όπως ίσως γνωρίζετε το πλέον εμβληματικό software house στην Αγγλία, την εποχή που μεσουρανούσαν οι 8bit home computers (μπορείτε να διαβάσετε ένα αναλυτικό και μακροσκελές αφιέρωμα εδώ). Ήταν, ας πούμε, η Psygnosis πριν την Psygnosis, καθώς οι παραγωγές της χαρακτηρίζονταν από εξαιρετική ποιότητα, εντυπωσιακές συσκευασίες και... αλμυρές τιμές!

Αν και κυκλοφόρησαν κάποιοι τίτλοι της Ultimate για υπολογιστές βασισμένους στον MOS 6502 (Commodore 64, BBC Micro) ήταν ηλίου φαεινότερο ότι οι Tim και Chris Stamper είχαν επιλέξει τους υπολογιστές με τον Z80 της Zilog ως προτιμώμενο format και, πιο συγκεκριμένα, το αγαπημένο home micro της Γηραιάς Αλβιώνας, τον ZX Spectrum της Sinclair. Και, σε αυτόν μεγαλούργησαν με τίτλους που έμειναν στην ιστορία όπως τα Jetpac, Atic Atac, Sabre Wulf και Knight Lore. Αναμφισβήτητα, το μεγαλύτερο επίτευγμα της Ultimate από τεχνολογική άποψη ήταν η δημιουργία της περίφημης Filmation Engine, της (πρώτης στην ιστορία) μηχανής που επέτρεπε τη δημιουργία 3D, ισομετρικών παιχνιδιών. Κανένας όμως από τους τίτλους που δημιουργήθηκαν με την Filmation Engine δεν έγινε port για τους υπολογιστές με τον MOS 6502, τουλάχιστον όχι από την Ultimate. Και αυτό γιατί, 30 ολόκληρα χρόνια μετά την κυκλοφορία του, το Pentagram, ένα από τα πιο όμορφα παιχνίδια που φτιάχτηκαν με την Filmation Engine, έγινε port στους Commodore 64, Commodore Plus/4 και Atari 8bit. Κοινό γνώρισμα των μηχανημάτων αυτών; Τι άλλο, ο κεντρικός επεξεργαστής τους, που δεν είναι άλλος από τον MOS 6502!

Ένα σχεδόν έτος μετά το Pentagram, έχουμε και άλλα καλά νέα (τουλάχιστον σε ό,τι έχει να κάνει με τους λάτρεις των ισομετρικών παιχνιδιών): ένα ακόμα παιχνίδι φτιαγμένο με την Filmation Engine και, μάλιστα, με την 2η, "ενισχυμένη" έκδοση αυτής, που επέτρεπε και scrolling της οθόνης. Πρόκειται για το "καουμπόικο" Gunfright, έναν από τους τελευταίους τίτλους της Ultimate, που έκαναν port στα 8bit μηχανήματα της Atari οι Mariusz, Jose Pereira και Saul Cross.

Η ίδια ομάδα όμως δεν σταμάτησε εκεί, καθώς παρουσίασε εκδόσεις του παιχνιδιού για τους Commodore 64, Commodore Plus/4 και - κρατηθείτε - Commodore 128! Ναι, αναφέρομαι στον υπολογιστή-ναυαρχίδα των 8μπιτων μηχανημάτων της Commodore, τα παιχνίδια του οποίου μετρώνται στα δάχτυλα του ενός χεριού! Έτσι λοιπόν, όλοι οι μεγάλοι εκπρόσωποι της Αμερικάνικης σχολής του home computing έχουν πλέον στο οπλοστάσιό τους μία ιδιαίτερα ποιοτική παραγωγή η οποία, ειδικά σε υπολογιστές όπως ο Plus/4 και ο Commodore 128 ξεχωρίζει σαν τη μύγα μες  στο γάλα ελλείψει πληθώρας σημαντικών τίτλων...

Όσοι το επιθυμείτε, μπορείτε να κατεβάσετε το Gunfright για Atari 8bit από εδώ και εδώ. Τις εκδόσεις για τα μηχανήματα της Commodore μπορείτε να τις βρείτε σε αυτό το αρχείο. (Πηγή: Indie Retro News).

Commodore Free #96

Εδώ και μερικές μέρες κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του (ηλεκτρονικού) περιοδικού Commodore Free. Όπως παραδοσιακά συμβαίνει με την αξιόλογη αυτή έκδοση, το καινούριο τεύχος μας μεταφέρει νέα και κυκλοφορίες σε επίπεδο hardware και software που αφορούν όλα τα μοντέλα μικροϋπολογιστών της Commodore, με τη μερίδα του λέοντος βέβαια να έχει να κάνει με τον 64άρη χωρίς σε καμία περίπτωση να μένουν παραπονεμένοι οι Commodore 16, Plus/4, VIC-20 κλπ...

Πέρα από την κάλυψη των νέων κυκλοφοριών και των ειδήσεων, στο 96ο τεύχος του Commodore Free μπορείτε επίσης να διαβάσετε συνεντεύξεις των Steve Morrow, SMILA, Slartibardfast και Martin Piper, ένα άρθρο για τη δημιουργία και το "κάψιμο" μιας SuperΒoot ROM για την SuperCPU (πραγματικά αναρωτιέμαι πόσοι και ποιοι είναι αυτοί που έχουν αυτό το σπάνιο περιφερειακό στην κατοχή τους), μία στήλη για προγραμματισμό σε BASIC (Happy Programming) και, τέλος, ένα άρθρο για προγραμματισμό σε assembly (C64 Code Hacking).

Μπορείτε να κατεβάσετε το Commodore Free από εδώ. Αν σας αρέσει είστε τυχεροί, καθώς υπάρχουν και τα υπόλοιπα... 95 τεύχη για να διαβάσετε, οπότε θα είστε απασχολημένοι για αρκετό καιρό!

Κυκλοφόρησε το 6ο τεύχος του K & A Plus!

Εντάξει, μπορεί να κυκλοφόρησε σε ψηφιακή μορφή, γεγονός το οποίο εμάς τους χμμμ, κάποιας ηλικίας ανθρώπους μάλλον μας ξενίζει, αλλά όπως και να 'χει αποτελεί δείγμα εξαιρετικής δουλειάς και έρχεται ανανεωμένο στην εμφάνιση, με πλούσια ύλη και... 91 (!) σελίδες! Ναι, είναι αυτά τα "διαβολικά" αποτελέσματα που συνεπάγονται οι ηλεκτρονικές εκδόσεις: πού ακούστηκε ένα περιοδικό να έχει μονό αριθμό σελίδων;

Πέραν της πλάκας, το νέο - 6ο, παρακαλώ! - τεύχος του K & A Plus έχει πλούσια θεματολογία για όλα τα μηχανήματα της Commodore, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για κάποιους όπως ο γράφων που θα επιθυμούσαν να διαβάσουν και κάτι για Commodore 16 και VIC-20 πέρα από την πλούσια ύλη που έτσι κι αλλιώς υπάρχει για Commodore 64 και Amiga...

Στο καινούριο τεύχος του K & A Plus λοιπόν θα βρούμε σύντομες παρουσιάσεις από νέες παραγωγές, ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο/εισαγωγή στο GEOS (το παραθυρικό περιβάλλον του 64άρη, για όποιον θυμάται), ρεπορτάζ από διάφορες εκθέσεις/ρετρομαζώξεις/demoparties που έλαβαν χώρα, ένα μεγάλο αφιέρωμα στο Moonstone και στη δημιουργία του, reviews των Reshoot (το οποίο βάζω στοίχημα ότι ο reviewer έπαιζε με immortality αν κρίνω από τα scores που είδα στα screenshots!), Giana Sisters SE και Sensible World Of Soccer 2016/2017 για Amiga, αφιέρωμα στις compact flash κάρτες για την προαναφερθείσα κυρία, μία ενδιαφέρουσα συνέντευξη του συμπαθούς (not!) κυρίου Jens Schonfeld, ένα άρθρο για το Superfrog και τα remakes αυτού, μία χορταστική συνέντευξη του c0zmo από τον γνωστό σε όλους μας κύριο GeoAna, συνέντευξη με τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από την Retronics, ένα hardware άρθρο που εξηγεί πώς μπορούμε να "τσιμπήσουμε" διάφορα σήματα/εξόδους από το motherboard του 64άρη, GeoAna v2 με άρθρο για replacement τροφοδοτικό για Commodore 64/128, μια σύντομη αναφορά στον διαγωνισμό του Reset για παιχνίδια 4Κ, αφιέρωμα σε video games με πρωταγωνιστές υπερήρωες, μια "διαφορετική" παρουσίαση του Project Firestart, reviews των Fort Django, Punkiller, Quadrillion, Pac-Pac, Frutty Man, Athanor, Icicle Race, Pickle's Pod Patrol, έναν οδηγό για εξομοίωση Commodore 64 μέσω Android TV box (!), ένα άρθρο για το "ιδιαίτερο" RPG Undertale, και, τέλος (ουφ!) ένα άρθρο/συζήτηση για τα platform games. Το νέο τεύχος ολοκληρώνει η παρουσίαση των δημιουργών του.

Ε, μετά απ' όλα αυτά θα είστε απλά ασυγχώρητοι εάν δεν το κατεβάσετε από εδώ να του ρίξετε (τουλάχιστον!) μια ματιά! (Πηγή: iamretro forum).

Περιοδικό RESET, τεύχος 9

Κυκλοφόρησε το 9ο τεύχος του (εξαιρετικά ενδιαφέροντος και καλογραμμένου) fanzine για τον Commodore 64 που ακούει στο όνομα RESET.

Το τρέχον τεύχος είναι αφιερωμένο σε μεγάλο βαθμό στο ιστορικό software house της Αγγλίας Hewson Consultants, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει εύκολα από μια γρήγορη ματιά στο εξώφυλλο του περιοδικού, που απεικονίζει τον (γνωστό) βάτραχο του Ranarama.

Το νέο τεύχος του τριμηνιαίου περιοδικού έχει πολλά νέα, νέες κυκλοφορίες και δοκιμές και θα αποτελέσει έναν εξαιρετικό σύντροφο για τις ώρες της καλοκαιρινής ραστώνης για τους κατόχους Commodore 64/128 (και όχι μόνο!). Κατεβάστε το από εδώ.

Κυκλοφόρησε το 93ο τεύχος του Commodore Free

Το - ιδιαίτερα αξιόλογο και ενδιαφέρον - ψηφιακό περιοδικό Commodore Free έφτασε αισίως στο 93ο τεύχος του. Στις 42 σελίδες του μπορείτε να βρείτε δεκάδες ενδιαφέροντα θέματα, ειδήσεις, παρουσιάσεις, δοκιμές και άρθρα για όλους τους υπολογιστές της Commodore στα 8 και 16bits. Στο τρέχον τεύχος μπορείτε να διαβάσετε επίσης ένα μεγάλο αφιέρωμα στις κασέτες και το special review του παιχνιδιού Jam It. Όπως και όλα τα προηγούμενα τεύχη είναι δωρεάν, οπότε... μην το χάσετε!

Κατεβάστε το από εδώ.

SD-MGR

Έγω γράψει επανειλλημένως σε αυτό εδώ το blog για τον αξιοθαύμαστο αυτόν Έλληνα δημιουργό hardware και software που εγώ γνωρίζω ως Δημήτρη αλλά είναι ευρύτερα γνωστός με το nickname MasterGR.

O MasterGR λοιπόν έχει στο ρεπερτόριό του πολλά hardware projects που ξεκινάνε από backplates για towerized Amiga 1200 και φτάνουν μέχρι καμπίνες για bartop arcade machines, cartridges για τον Commodore 64 και 9πινα joysticks. Δεν είναι σκόπιμο να παραθέσω αναλυτικά όλα τα projects του Δημήτρη γιατί θα μας φάει ώρες (!), όσοι όμως ενδιαφέρονται να μάθουν παραπάνω για τον MasterGR και τις δημιουργίες του μπορούν να το κάνουν μέσα από τις σελίδες του 11ου τεύχους του περιοδικού Retro Planet, όπου και φιλοξενείται μεγάλη συνέντευξη του Δημήτρη στον γράφοντα. Μιας και το τεύχος έχει εξαντληθεί, καλό θα είναι να το δανιστείτε από κάποιον φίλο σας...

Ας επιστρέψουμε όμως στον MasterGR και το τελευταίο του έργο που ακούει στο όνομα "SD-MGR". Όπως ίσως κάποιοι θα υποψιαστήκατε, πρόκειται για την υλοποίηση του Δημήτρη επάνω στο γνωστό και διαδεδομένο project του SD2IEC. Για όσους τυχόν δεν γνωρίζουν το SD2IEC είναι ένα project εξομοίωσης του disk drive (1541) του Commodore 64, αλλά δεν περιορίζεται εκεί, καθώς στην ουσία εξομοιώνει τη λειτουργία του disk drive για όλα τα δημοφιλή 8μπιτα μηχανήματα της Commodore (C64, C16, Plus/4, VIC-20). Να πω εδώ για είμαι και λίγο περισσότερο συγκεκριμένος ότι το SD2IEC επιτρέπει να γεμίσουμε μια κάρτα SD με κάθε λογής images .D64 (κυρίως) και να κάνουμε όποιο(α) θέλουμε mount στον Commodore 64, χρησιμοποιώντας το ουσιαστικά ως μια virtual δισκέτα. Το SD2IEC είναι open source project, πράγμα που σημαίνει ότι οποιοσδήποτε μπορεί να φτιάξει τη δικιά του παραλλαγή/υλοποίηση. Έτσι, ανάλογα με το κόστος παραγωγής, την ποιότητα κατασκευής, τα διαθέσιμα "αξεσουάρ" (κουμπιά εναλλαγής πλευράς δισκέτας, switches για επιλογή device number, κουμπί reset, ενδεικτικά LEDs, κουτί) μπορούν να βρεθούν αρκετά διαφορετικά SD2IEC interfaces "εκεί έξω" σε ένα φάσμα τιμών που κυμαίνεται από τα 45€-65€ στην παρούσα χρονική περίοδο.

Το SD-MGR είναι από τις φθηνότερες υλοποιήσεις του SD2IEC, καθώς τιμάται με τον ακόλουθο τρόπο:

- SD-MGR σε μορφή κιτ --> 37€

- SD-MGR συναρμολογημένο χωρίς κουτί --> 43€

- SD-MGR συναρμολογημένο, με κουτί --> 56€

- SD-MGR συναρμολογημένο, με κουτί και SD κάρτα γεμάτη με .D64 images --> 60€

Όπως μπορείτε και μόνοι σας να δείτε οι τιμές είναι πολύ καλές και απευθύνονται σε χρήστες με όλα τα πιθανά βαλάντια. Εγώ προσωπικά δοκίμασα την 2η και την 4η έκδοση και έχω να πω ότι, παρόλο που η έκδοση των 43€ κάνει μια χαρά τη δουλειά της, οι εκδόσεις των 56€ και 60€ αξίζουν και με το παραπάνω τη χρηματική διαφορά, καθώς έρχονται "πακέτο" στο πανέμορφο κουτί που σχεδίασε και κατασκευάζει ο Δημήτρης.

Παραπάνω ανέφερα ότι το SD2IEC κάνει εξομοίωση του disk drive του Commodore 64. Αυτό είναι γεγονός, αλλά δεν συμβαίνει στο 100%, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχει ενδεχόμενο κάποια disk images, ενώ μεν γίνονται κανονικά mount, παρόλα αυτά να μην παίζουν. Αυτό συμβαίνει κυρίως με τα demos, που χρησιμοποιούν custom turboloaders και, απλά, δεν παίζουν με το SD2IEC. Όχι όλα, αλλά τα περισσότερα. Δυστυχώς. Στα παιχνίδια τωρα η κατάσταση είναι πολύ καλύτερη, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία αυτών, παλαιών και νέων, λειτουργεί απροβλημάτιστα. Γενικά, τα περισσότερα προβλήματα θα σας δημιουργήσει το software που καταλαμβάνει πάνω από μία πλευρά δισκέτας. Να τονίσω ότι τα παραπάνω δεν αφορούν μόνο το SD-MGR, αλλά ΟΛΕΣ τις υλοποιήσεις του SD2IEC...

Εξετάζοντας πιο προσεκτικά το SD-MGR θα διαπιστώσουμε ότι έρχεται με ένα καλώδιο σύνδεσης που περιλαμβάνει 2 βύσματα στην άκρη του, ένα για σύνδεση στην σειριακή υποδοχή του Commodore κι ένα για σύνδεση στην υποδοχή του κασετοφώνου, απ' όπου η συσκευή τροφοδοτείται με την τάση των 5V που χρειάζεται για τη λειτουργία της. Εξυπακούεται ότι αν θέλετε μπορείτε να τροφοδοτήσετε τα 5V από κάποια άλλη πηγή, έτσι ώστε να έχετε ελεύθερη την υποδοχή του κασετοφώνου εάν τη θέλετε για κάποια άλλη χρήση. Στο μπροστινό μέρος του SD-MGR συναντάμε την υποδοχή για SD κάρτες, τα ενδεικτικά LEDs λειτουργίας και σφάλματος (όπως και στο 1541) καθώς και 2 push-on διακόπτες, για την επιλογή της πλευράς της δισκέτας (περισσότερα γι' αυτό παρακάτω). Στο πίσω μέρος της συσκευής βρίσκεται το κουμπί reset, το οποίο χρησιμοποιούμε εάν θέλουμε να "ξεκολλήσουμε" το SD-MGR (αντίστοιχο με το σβήσιμο-άναμμα του 1541) ή απλά να επιστρέψουμε στο root directory της κάρτας SD. Συνολικά όπως είπα το SD-MGR είναι μια όμορφη και ποιοτική κατασκευή που γεμίζει ταιριαστά τον χώρο κοντά στον Commodore σας.

Καλό όμως θα είναι να σας μιλήσω λίγο περισσότερο για τον τρόπο με τον οποίο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το SD-MGR (και τα SD2IEC, γενικότερα). Αφού βάλετε τα .D64 images που θέλετε στην (φορμαρισμένη σε FAT32) SD κάρτα σας και την τοποθετήσετε στο SD-MGR, με LOAD"$",8 και LIST βλέπετε τα περιεχόμενα αυτής. Στην περίπτωση που έχετε λιγοστά imagefiles και δεν έχετε χρησιμοποιήσει subdirectories, επιλέγετε το image που θέλετε με OPEN1,8,15,"CD/:όνομα αρχείου.D64":CLOSE1. Αν τώρα ξανακάνετε LOAD"$",8 και LIST θα δείτε τα περιεχόμενα του imagefile ακριβώς σας να είχατε τοποθετήσει την αντίστοιχη δισκέτα στο 1541 σας! Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που τα imagefiles που έχετε γράψει στην SD κάρτα είναι πολλά και τα έχετε χωρίσει σε subdirectories; Τότε θα πρέπει να πλοηγηθείτε μέσα σε αυτά χρησιμοποιώντας εντολές τύπου OPEN1,8,15,"CD/όνομα φακέλου/":CLOSE1 οι οποίες, αν έχετε μεγάλο βάθος υποφακέλων και μεγάλα filenames τείνουν να μετατραπούν σε... εφιάλτη, και θα σας κάνουν να νοσταλγήσετε την απλότητα της εποχής του... MS-DOS! Για μια πιο αναλυτική παρουσίαση της πλοήγησης μέσω εντολών BASIC μπορείτε να μελετήσετε αυτή τη σελίδα.

Φυσικά, όπου υπάρχει πρόβλημα (συνήθως) υπάρχει και η ανάλογη λύση και στην περίπτωση μας έρχεται στην μορφή προγραμμάτων για filebrowsing και mounting των .D64 αρχείων. Υπάρχουν αρκετά προγραμματάκια που μπορούν να μας βοηθήσουν στην πλοήγησή μας μέσα στην SD κάρτα μας, όπως τα CBM Filebrowser, NAV V9.6, DraCopy 1.0d, FIBR κλπ - όλα με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους. Εγώ προτείνω να τα τοποθετήσετε όλα στο root directory της κάρτας σας, να τα δοκιμάσετε και να δείτε ποιο σας ταιριάζει/βολεύει καλύτερα. Ένα θέμα το οποίο αξίζει αναφοράς είναι αυτό των filenames: επειδή εσείς γράψατε ένα αρχείο με όνομα myfavoritegameofthe80sandthensome.d64 στην SD κάρτα από το PC σας, αυτό δεν σημαίνει ότι θα μπορείτε να το διαβάσετε σωστά και στον Commodore, το αντίθετο μάλιστα! Το ίδιο ισχύει και με τα ονόματα των subdirectories. Το περίεργο είναι ότι ανάλογα με τον filebrowser που χρησιμοποιείτε θα δείτε περισσότερα ή λιγότερα "κινέζικα"! Η μόνη σίγουρη λύση είναι η χρήση filenames των 8 χαρακτήρων (+κατάληξη) τα οποία διαβάζονται 100% σωστά.

Ένα τελευταίο θέμα στο οποίο θεωρώ ότι θα πρέπει να σταθούμε είναι αυτό των παιχνιδιών/προγραμμάτων που εκτείνονται σε πάνω από μία πλευρά δισκέτας: πώς επιλέγουμε άλλη πλευρά μέσω BASIC ή filebrowser αφού ήδη βρισκόμαστε μέσα στο παιχνίδι/πρόγραμμα; Εδώ έρχεται η χρήση του text αρχείου AUTOSWAP.LST. Πώς λειτουργεί; Απλά, βάζουμε το multi image πρόγραμμα σε ένα subdirectory και φτιάχνουμε μέσα σε αυτό ένα text αρχείο ονομαζόμενο AUTOSWAP.LST. Μέσα σε αυτό το αρχείο, βάζουμε τα ονόματα των image files που αποτελούν τις πλευρές/δισκέτες του προγράμματος που μας ενδιαφέρει. Έτσι, όταν το πρόγραμμα θα μας ζητήσουμε να αλλάξουμε πλευρά ή δισκέτα, εμείς το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να πατήσουμε κάποιο απ' τα κουμπιά που βρίσκονται στην πρόσοψη του SD-MGR ώστε να γίνει mount το επόμενο ή το προηγούμενο αρχείο. As simple as that!

Πριν κλείσουμε, θα πρέπει να πούμε δυο λόγια για το θέμα της ταχύτητας και της συμβατότητας με άλλες συσκευές. Στην ταχύτητα αρχικά, το SD-MGR δίνει την εντύπωση ότι είναι κάπως πιο γρήγορο από το 1541, αν και αυτό απ' όσο γνωρίζω δεν θα έπρεπε να συμβαίνει! Ίσως να είναι ιδέα μου και να οφείλεται στο ότι στο μυαλό μου το 1541 είναι υ-π-ε-ρ-β-ο-λ-ι-κ-ά αργό! Θεωρητικά πάντως, έχουν την ίδια ταχύτητα. Όπως και με τα παραδοσιακά disk drives, το πρόβλημα λύνεται είτε με software fastloaders (όπως είναι ο "!" - ναι, θαυμαστικό!) είτε με hardware fastloaders (EPYX Fastload cartridge, οι turbo loaders των Final Cartridge, Action Replay κλπ). Γενικά τα cartridges αυτά λειτουργούν σε συνδυασμό με το SD-MGR, αλλά υπάρχουν περιπτώσεις προγραμμάτων (παιχνιδιών) που δεν τα πήγαιναν καλά με αυτά, και το ίδιο φυσικά ισχύει και αν τα φορτώσουμε από το SD-MGR! Πάντως, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων που δοκίμασα το SD-MGR σε συνδυασμό με το Final Cartridge III+ του MasterGR δεν είχα θέματα.

Συνοψίζοντας, το SD-MGR είναι μια πάρα πολύ καλή λύση για να παίζετε τα παλιά σας (και όχι μόνο!) παιχνίδια, αποφεύγοντας την ταλαιπωρία και την αβεβαιότητα (!) των δισκετών. Η συντριπτική πλειοψηφία των παιχνιδιών θα τρέξουν απροβλημάτιστα και θα αποφύγετε το βάλε-βγάλε, γράψε-σβήσε κλπ κάτι που θα σας επιτρέψει να αφιερωθείτε ψυχή τε και σώματι στην ευγενή τέχνη του... gaming!

Η τιμή εκκίνησης (37€) του SD-MGR είναι εξαιρετικά φθηνή για εξομοιωτή δισκέτας, αλλά εγώ, για μία ακόμα φορά, θα σας παροτρύνω να το αποκτήσετε στην "κουτάτη" μορφή που μου άφησε εξαιρετικές εντυπώσεις. Απλά, κρατήστε στην άκρη του μυαλού σας ότι κανένα SD2IEC σε αυτόν τον κόσμο δεν εξομοιώνει 100% το 1541 και μην του ζητήσετε πράγματα που δεν είναι φτιαγμένο να κάνει!

Α, και κάτι τελευταίο: στην παρουσίαση/δοκιμή που μόλις διαβάσατε, λάμπουν δια της απουσίας τους τα screenshots! Αυτό δεν συνέβη επειδή τα... περιφρονώ (!) ή κάτι τέτοιο, αλλά επειδή η οθόνη στην οποία είναι συνδεδεμένος ο Commodore 64 μου είναι ασπρόμαυρη λόγω βλάβης (ναι, μη γελάτε!) με αποτέλεσμα τα όποια screenshots να έχαναν πολύ. Έτσι, για να εξηγούμαστε!

Κυκλοφόρησε το 92ο τεύχος του Commodore Free

Το ηλεκτρονικό περιοδικό με ύλη αποκλειστικά αφιερωμένη στα μηχανήματα της Commodore, Commodore Free κυκλοφόρησε το νέο του τεύχος, το υπ' αριθμόν 92. Και πάλι, όπως και σε όλα τα προηγούμενα τεύχη, οι άνθρωποι που βρίσκονται πίσω από το Commodore Free έχουν βρει και μας προσφέρουν όλες τις μικρές και μεγάλες ειδήσεις, νέα, reviews και κυκλοφορίες που σχετίζονται με τους υπολογιστές της πάλαι ποτέ κραταιάς εταιρίας. Ως συνήθως, η ανάγνωση του Commodore Free είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα αλλά... λίγη, καθώς το τεύχος ολοκληρώνεται μέσα σε 30 σελίδες. Μπορείτε να κατεβάσετε το 92ο τεύχος από εδώ.

Project SIDFX για Commodore 64/128

Κυκλοφόρησαν οι πρώτες πληροφορίες για το Project SIDFX, το οποίο μπορείτε να προπαραγγείλετε (και να προπληρώσετε) από το site του project. Τι είναι όμως το Project SIDFX;

Λοιπόν, το Project SIDFX είναι μια μικρή πλακετούλα που μπαίνει στο εσωτερικό του Commodore 64/128 σας, στην θέση του SID chip και δέχεται 2 SID chips, είτε του "παλαιού" τύπου (6581), είτε του "νέου" (8580), είτε ένα απ' το καθένα!

Τα παραπάνω σημαίνουν ότι είτε μπορείτε να έχετε απλά stereo SID στις εφαρμογές που το υποστηρίζουν ή ότι μπορείτε να ακούσετε οποιαδήποτε σύνθεση (παλιά ή νέα, δική σας ή ξένη) πώς "παίζει" με το κάθε SID. Μέσω ενός διακόπτη μπορούμε να αλλάξουμε "on the fly" το επιλεγμένο SID καθώς και την διεύθυνση μνήμης του κομματιού.

Το SIDFX κοστίζει 80€ και, αφού συμπληρωθούν οι προπαραγγελίες και γίνουν οι προπληρωμές, θα κατασκευαστεί ΜΟΝΟ μία παρτίδα απ' αυτά! Συνεπώς, αν κρίνετε ότι σας ενδιαφέρει και το θέλετε, παραγγείλτε το τώρα! (Πηγή: Vintage Is The New Old).

Κυκλοφόρησε το 91ο τεύχος του Commodore Free

Ευχάριστα νέα για τους απανταχού Commodore users που ομιλούν την αγγλικήν (σα να διαβάζετε κείμενο του 1930, έτσι;), καθώς, το ιδιαίτερα ενδιαφέρον "ηλεκτρονικό" περιοδικό Commodore Free κυκλοφόρησε το τεύχος Νο. 91!

Το Commodore Free περιλαμβάνει θέματα για όλους τους υπολογιστές της Commodore, αλλά η ύλη του εστιάζεται σαφώς στα 8bit μηχανήματα (βλ. Commodore 64, VIC-20, Plus/4 κλπ). Το νέο τεύχος, όπως άλλωστε και τα προηγούμενα, βρίθει πληροφοριών και ειδήσεων και αποτελεί ένα εξαιρετικό μεν, αρκετά σύντομο δε ανάγνωσμα. Μπορείτε να κατεβάσετε το νέο τεύχος από εδώ. (Πηγή: Vintage Is The New Old).