Willy & Monty: συνάντηση κορυφής

 ή, αλλιώς,

Miner Willy & Monty: πως οι δύο πιο αναγνωρίσιμοι ήρωες των παιχνιδιών των ZX Spectrum και Commodore 64 συναντιόνται στο εύφορο έδαφος των 8bit υπολογιστών της Atari

Μάλιστα, αυτά είναι. Τίτλος-σιδηρόδρομος. Σαν κάτι αναρτήσεις σε websites "γενικού ενδιαφέροντος" που είναι τόσο πολύ ψαγμένες, που ο (clickbait) τίτλος είναι μεγαλύτερος από το θέμα του ανεπτυγμένο. Μην φοβάστε, εδώ δεν θα συμβεί αυτό, καθώς, αν μη τι άλλο, φημίζομαι για την (γραπτή) πολυλογία μου!

Πριν από 2-3 εβδομάδες περίπου απέκτησα για πρώτη φορά στη ζωή μου έναν κλασικό εκπρόσωπο του 8bit computing των 80s, ένα από τα πολλά μηχανήματα που "χτίστηκαν" πάνω στον 6502 της MOS Technology, και, τέλος, έναν υπολογιστή που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια "μικρή Amiga", καθώς κουβαλάει την κληρονομιά - και το chipset - του (μεγάλου) Jay Miner.

Αναφέρομαι στον Atari 800XL που πήρα από τον καλό φίλο Δημήτρη (dimfil). Ένα μηχάνημα σε άριστη κατάσταση - όπως και οτιδήποτε έχει περάσει από τα τακτικά χέρια και την στοργική αγκαλιά του dimfil, εδώ που τα λέμε - εξοπλισμένο με ένα Ultimate cartridge, ώστε να μπορέσω να χαρώ την πλούσια software library της πλατφόρμας χωρίς να μπλέξω με κασέτες, δισκέτες, και όλα αυτά τα οποία λατρέψαμε στα 80s και μας έγιναν δεύτερη φύση, αλλά πλέον χρησιμεύουν μονάχα στο να μας ξοδεύουν άνευ ουσίας τον πολύτιμο - και μάλλον λιγοστό - χρόνο που μας έχει απομείνει.

Χαμένος λοιπόν μέσα σε μια συλλογή από εκατοντάδες (ή, και χιλιάδες ίσως) τίτλους που εμπεριείχε η SD καρτούλα που βρισκόταν μέσα στο Ultimate cartridge, δεν ήξερα τι να πρωτοφορτώσω προκειμένου να βιώσω από πρώτο χέρι - έστω και με 40ετή καθυστέρηση - τι σημαίνει "8μπιτο Atari". Έτσι, έπεσε το βλέμμα μου σε τίτλους που γνώριζα κυρίως. Θα σας γράψω λοιπόν για 2 εξ' αυτών, που μου έκαναν - ο καθένας για τους δικούς του λόγους - ιδιαίτερη εντύπωση.

Θα ξεκινήσω από το Monty on the Run, που πρωτοκυκλοφόρησε από την Gremlin Graphics, το 1985. Το παιχνίδι αυτό είναι ένας από τους πλέον γνωστούς και κλασικούς τίτλους που εμφανίστηκαν ποτέ στον Commodore 64, και ο οποίος, αν και αξιόλογος ως gameplay, μάλλον έγινε περισσότερο γνωστός για το soundtrack του, την συλλογή αυτή από υπέροχα, μοναδικά και αξεπέραστα tunes του ανεπανάληπτου Rob Hubbard, στον οποίο έχω αναφερθεί επανειλημμένα στο παρελθόν. Εδώ, θα πρέπει να τονίσω το εξής: αν έπρεπε να επιλέξω μονάχα μία, την καλύτερη κατά τη γνώμη μου μουσική επένδυση παιχνιδιού από τις αρχές των 80s μέχρι και την εποχή των τελευταίων "μεγάλων" midi tunes των PCs (1993, Doom), θα διάλεγα το κυρίως θέμα του Monty on the Run. Θεωρώ ότι το λεξιλόγιό μου είναι πολύ φτωχό to do justice σε αυτό το μουσικό θέμα, το κορυφαίο των κορυφαίων, την μελωδία που, αν ήταν στο χέρι μου, θα επέλεγα ως την πλέον αντιπροσωπευτική της χρυσής εποχής του home computing.

Το Monty on the Run λοιπόν κυκλοφόρησε και σε άλλες δημοφιλείς πλατφόρμες της εποχής (όχι σε όλες, πάντως), αλλά σε αυτές δεν συμπεριλαμβάνονταν τα 8μπιτα μηχανήματα της Atari (400/800/600XL/800XL/1200XL, 65XE & 130XE) καθώς, πέραν ορισμένων εξαιρέσεων, ποτέ δεν δικαιολόγησε η εμπορική τους πορεία στην Γηραιά Ήπειρο το βαρύ όνομα που κουβαλούσαν, με αποτέλεσμα να μην αποτελούν δημοφιλή πλατφόρμα για την ανάπτυξη software στην "από δω" πλευρά του Ατλαντικού. Όπου πάντως και αν μεταφέρθηκε το Monty on the Run, δεν μεταφέρθηκε η μουσική του: ο 64άρης παρέμεινε ο μοναδικός home computer που, μέσω του SID, μπορούσε να χαρίσει στους κατόχους του την δυνατότητα της απόλαυσης του μουσικού αριστουργήματος του Rob Hubbard. Ποιος θα περίμενε λοιπόν, εν έτει 2019, 34 ολόκληρα χρόνια αργότερα δηλαδή, ένα group Πολωνών coders να αποφασίσει να μεταφέρει το παιχνίδι της Gremlin Graphics στα 8bit μηχανήματα της Atari και, μάλιστα, για πρώτη και μοναδική φορά, μαζί με το πλήρες soundtrack του Commodore 64; Κανείς, είναι η αλήθεια.

Αυτό ευτυχώς δεν πτόησε ποσώς τους Marek Konopka (κώδικας), Krzysztof Wróbel (γραφικά) και Michał Szpilowski (ήχος), οι οποίοι παρουσίασαν το διαχρονικό platformer του Jason Perkins στα - κάθε άλλο παρά υποψιασμένα - μάτια αλλά και (κυρίως) αυτιά των Atari lovers. Και, για να μην ξεφεύγω από την ουσία του θέματος, αυτό που παρουσίασαν, είναι καθόλα αξιόλογο από κάθε άποψη, αλλά ηχητικά - εδώ δηλαδή που θέλω να σταθώ - είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Δεν θα σας πω ότι το POKEY ξεπερνάει το SID, αλλά βρίσκεται εντυπωσιακά κοντά του, χάρη στην απίστευτη δουλειά που έκανε ο Michał Szpilowski. Φυσικά, όλα αυτά που σας γράφω δεν θα είχαν την παραμικρή σημασία αν δεν μπορούσατε να ακούσετε και οι ίδιοι την δημιουργία του Πολωνού μουσικού, οπότε ορίστε και το video για του λόγου το αληθές:

Για σκοπούς σύγκρισης μάλιστα, σας παραθέτω και μια μεταφορά του tune στον Atari ST, ο οποίος, αν και 16μπιτος, έχει χειρότερο soundchip (το tune μονάχα είχε μεταφερθεί στο μηχάνημα, όχι το παιχνίδι):

Και, εννοείται, δεν θα μπορούσα να μην βάλω και το κομμάτι από την original εκτέλεσή του, την κορυφαία όλων δηλαδή, αυτήν του Commodore 64 από τα ίδια τα χεράκια του Rob Hubbard:

Όμως, το Monty on the Run αποτελεί ένα μονάχα κομμάτι της 8bit platforming ιστορίας: αν θέλουμε να μιλήσουμε για τον πλέον εμβληματικό τίτλο του είδους, για το παιχνίδι που έβαλε τα θεμέλια για όλα τα υπόλοιπα που θα ακολουθούσαν, για τον Big Daddy, ρε παιδάκι μου, αυτός δεν είναι άλλος από το κορυφαίο δημιούργημα του πάλαι ποτέ ιδιοφυούς Matthew Smith, το πιο διάσημο προϊόν του bedroom coding, το Manic Miner (Bug Byte, 1983). Ό,τι και να γράψω θεωρώ ότι αδυνατώ να περιγράψω με λέξεις το πόσο καλό παιχνίδι είναι το Manic Miner, το πόσο άρτιο προγραμματιστικά ήταν αλλά και το πόσο εθιστικό ως gameplay. Για κάποια χρόνια μάλιστα απετέλεσε και το απόλυτο showcase για το τι μπορεί να κάνει ο ZX Spectrum, και για το τι αποτελέσματα μπορεί να δώσει η υποδειγματική αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων πόρων μίας υπολογιστικής πλατφόρμας.

 

 

Το Manic Miner, σε αντίθεση με το Monty on the Run για το οποίο έγραψα παραπάνω, μεταφέρθηκε πρακτικά... παντού! Σε αυτό το "παντού" πάντως (sic) δεν συμπεριλαμβάνονται οι 8bit υπολογιστές της Atari, που απετέλεσαν την εξαίρεση στον κανόνα σε ό,τι είχε να κάνει με το παιχνίδι του Matthew Smith (μαζί με τον VIC-20). Εδώ όμως, έχουμε να κάνουμε με μια ιδιαίτερη περίπτωση, καθώς, όπου κι αν παίξει κάποιος το Manic Miner, το gameplay του δεν είναι ίδιο με αυτό του Spectrum! Μπορεί στο ένα μηχάνημα να είχε καλύτερο ήχο, στο άλλο καλύτερα γραφικά, στο τρίτο διαφορετικές αναλογίες στην οθόνη, στο τέταρτο να μπορούσε κανείς να χρησιμοποιήσει και joystick, η ουσία όμως είναι ότι όταν σε ένα παιχνίδι του οποίου το ασύλληπτο playability βασίζεται σε pixel-perfect άλματα πας και πειράξεις το οτιδήποτε, όσο ελάχιστο και αμελητέο και αν φαίνεται αυτό, η... μανέστρα χαλάει. Έτσι λοιπόν, το Manic Miner κυκλοφόρησε (σχεδόν) παντού, αλλά πουθενά δεν ήταν τόσο καλό όσο στον ZX Spectrum (και φυσικά κανένα άλλο port δεν είχε αναλάβει εξ' ολοκλήρου και ο ίδιος ο Matthew Smith, αν αυτό λέει κάτι...).

Fast forward 37 χρόνια και φτάνουμε στο 2020, όταν και ο γράφων δοκιμάζει το Manic Miner στον Atari 800XL, το οποίο μετέφερε στην πλατφόρμα ο Terrence Derby το 2016, συνεπικουρούμενος, στον ηχητικό τομέα, από τον Michał Szpilowski (ναι, πάλι αυτός!). Το πρώτο πράγμα που πρόσεξα, ήταν τα γραφικά και τα χρώματα: είχαν μεταφερθεί αυτούσια από την έκδοση του Spectrum. Ούτε στα fonts είχαν γίνει "εκπτώσεις", ούτε πουθενά. Όλα ίδια. Το δεύτερο θετικό, ήταν η μουσική: τα Blue Danube και In the Hall of the Mountain King από την original έκδοση έχουν μεταφερθεί στον Atari, αλλά ο κύριος Szpilowski έχει κάνει και πάλι τα μικρά του θαύματα, εκμεταλλευόμενος τις δυνατότητες του POKEY, και αποδίδοντας σε πολύ καλύτερες εκτελέσεις τα μουσικά θέματα του πρωτότυπου. Το τρίτο που προσέχει κανείς, είναι ο χειρισμός: μονάχα joystick; Τι σκατά; Πώς γίνεται να επιτευχθούν τα pixel-perfect jumps με την ασάφεια ενός joystick; Κι όμως, από την πρώτη κιόλας οθόνη κατάλαβα ότι γίνεται. Δεν ξέρω τι έκανε ο Terrence Derby, αλλά ο τύπος αποδείχτηκε πολύ μάγκας: ο χειρισμός μέσω (καλού) joystick είναι εξίσου ακριβής με τον χειρισμό μέσω keyboard. Θαύμα!

Το θαύμα όμως αυτό καθαυτό, έχει να κάνει με το ίδιο το παιχνίδι: το Manic Miner του Atari είναι το Manic Miner του Spectrum. Δεν ξέρω πόσο πιο απλά μπορώ να το γράψω. Το πώς πήρε όλα τα assets ενός παιχνιδιού για ένα μηχάνημα με Z80A και τα μετέφερε... αυτούσια (!) σε ένα μηχάνημα παρομοίων δυνατοτήτων με 6502 ο κύριος Derby, απλά με ξεπερνάει. Το μοναδικό, υπερ-εθιστικό, οργασμικό playability που μας χάρισε το 1983 ο Matt Smith από το υπνοδωμάτιό του, έφτασε, 33 χρόνια μετά, ίδιο και απαράλλαχτο, καθαρό και ανόθευτο, στους Atari. Respect και chapeau (που λένε και οι φίλοι μας (;) οι Γάλλοι) στους δημιουργούς.

 

 

Με αυτά και μ' αυτά λοιπόν, ολοκληρώθηκε μπροστά στα μάτια μου (και στ' αυτιά μου, να μην το ξεχνάμε αυτό), μια συνάντηση platforming γιγάντων μιας άλλης εποχής, από δύο άλλα μηχανήματα, στον Atari 800XL (και γενικότερα στα 8bit Atari). Οι εμβληματικοί Miner Willy και Monty αντάμωσαν στα φιλόξενα κυκλώματα του home computer της Atari, για να απαντήσουν στο ερώτημα που με βασάνιζε: "τι λέει αυτό το μηχάνημα; Πόσο καλό είναι, άραγε;". Τι να σας πω, κατά την ταπεινή μου άποψη αν μπορεί να παίζει το Manic Miner όπως ο ZX Spectrum και να κάνει το Monty on the Run να ακούγεται (σχεδόν) όπως στον Commodore 64, εμένα μου φαίνεται πολύ καλό! Ανυπομονώ να το ψάξω περισσότερο, να δω τι άλλες εκπλήξεις κρύβει. Μέχρι τώρα πάντως, τα έχει πάει αναπάντεχα καλά!

Ενημέρωση: λοιπόν, φίλες και φίλοι, έκανα ένα λάθος παραπάνω, όταν έγραψα ότι το Monty on the Run μεταφέρθηκε άνευ μουσικής στον Amstrad CPC. Το διαπίστωσα βλέποντας - και ακούγοντας - videos από το συγκεκριμένο παιχνίδι στο YouTube πρόσφατα. Τώρα, το πώς μου ξέφυγε κάτι τέτοιο όλα αυτά τα χρόνια, θα σας γελάσω. Μάλιστα, παρά το "αδύναμο" soundchip, το μουσικό θέμα είναι καθόλα αξιόλογο, όπως μπορείτε να διαπιστώσετε στο παρακάτω video:

The Treasure of Lumos: ο πιο εύκολος θησαυρός της ζωής σας!

Το The Treasure of Lumos είναι ένα ολοκαίνουριο παιχνιδάκι για τον ZX Spectrum από τον Jaime Grilo. Αν και δεν αναφέρεται κάπου, δείχνει σαν να αποτελεί ένα ακόμα προϊόν του Arcade Game Designer του Jonathan Cauldwell, αλλά, μιας και δεν το γνωρίζω από πρώτο χέρι ας το θεωρήσουμε ως πιθανότητα και όχι ως γεγονός.

Όπως και να 'χει, έχουμε να κάνουμε με ένα ακόμα platformer, απ' αυτά που η συλλογή του δημοφιλούς Speccy αριθμεί - κυριολεκτικά - χιλιάδες. Αλλά το The Treasure of Lumos δεν μοιάζει πολύ με κανένα απ' αυτά, και το γιατί θα το δούμε στη συνέχεια.

Το πρώτο που παρατηρεί κανείς φορτώνοντας το παιχνίδι είναι η παντελής απουσία loading screen, κάτι που μάλλον ξενίζει αρνητικά. Στη συνέχεια βέβαια θα διαπιστώσουμε ότι ο αισθητικός τομές δεν είναι το δυνατό στοιχείο του Treasure of Lumos...

Μετά την ολοκλήρωση του φορτώματος πληροφορούμαστε για τα πλήκτρα του παιχνιδιού και, παίρνοντας για μία ακόμα φορά στην ταλαίπωρη gaming καριέρα μας τον ρόλο του ατρόμητου εξερευνητή καλούμαστε να περισυλλέξουμε τουλάχιστον 35 (από τα 40) πολύτιμα αντικείμενα, προκειμένου να γίνει δικός μας ο μονάκριβος θησαυρός του Lumos. Θα περίμενε κανείς να διαβάσει τώρα κάτι του στυλ "η αποστολή μας όμως δεν είναι εύκολη, καθώς δεκάδες εχθροί κάθε λογής βρίσκονται διασκορπισμένοι στις πίστες του παιχνιδιού με μόνο σκοπό την επαφή με τον ήρωά μας και την αφαίρεση μίας από τις 5 ζωές μας". Το οποίο ναι μεν δεν είναι ψέμα αλλά, από την άλλη, όποιος στο παρελθόν έχει χαρεί (ή βλαστημήσει) με κλασικά platformers του τύπου Manic Miner, Sir Lancelot, Jet Set Willy κλπ θα διαπιστώσει ότι δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες. Ας πούμε, εγώ προσωπικά έχω περάσει δεκάδες ώρες παίζοντας τα δημιουργήματα του Matthew Smith και, παρόλα αυτά - και παρότι δεν σταμάτησα ποτέ να το προσπαθώ - δεν ολοκλήρωσα ποτέ το Manic Miner (για το Jet Set Willy δεν το συζητάμε καν). Ε, το Treasure of Lumos το τελείωσα την πρώτη φορά που το έπαιξα!

Ναι, δεν κάνω πλάκα, το παιχνιδάκι είναι πάρα πολύ εύκολο. Τα γραφικά του είναι πολύ απλά - δεν θα τα έλεγες ωραία σε καμία περίπτωση - αλλά κάνουν τη δουλειά τους, τα controls λειτουργικότατα, ο ήχος σχεδόν απουσιάζει παντελώς (ούτε λέξη να γίνεται για μουσική) αλλά, όπως έγραψα, το κυριότερο στοιχείο του Treasure of Lumos είναι η ευκολία του. Από τη μία αυτό είναι καλό (λιγότερα σπασμένα νεύρα και καθόλου σπασμένα πληκτρολόγια) από την άλλη όμως, η μέγιστη διάρκεια του παιχνιδιού είναι μετά βίας 10 λεπτά!

Προφανώς λοιπόν, με αυτά τα επίπεδα δυσκολίας το παιχνίδι για να είναι πραγματικά αυτό που λέμε challenging θα έπρεπε να διαθέτει διπλάσιες ή, ακόμα καλύτερα, τριπλάσιες πίστες. Κρίμα, γιατί τα επίπεδα είναι σωστά και έξυπνα σχεδιασμένα. Θεωρώ ότι το Treasure of Lumos θα πρέπει να το δει κανείς όχι ως ένα ολοκληρωμένο παιχνίδι, αλλά ως μια καλή προσπάθεια από έναν υποσχόμενο δημιουργό. Ευελπιστούμε λοιπόν στο μέλλον να δούμε κάτι σαφώς μεγαλύτερο και - μεγάλο παράπονο - με ingame μουσική. Ζητάω πολλά;

Αν θέλετε, μπορείτε να κατεβάσετε το The Treasure of Lumos από εδώ. (Πηγή: Indie Retro News).

Manic Miner για Atari XL/XE

Όταν, πίσω στο μακρινό 1983, ο Matthew Smith έφτιαχνε το μοναδικό αυτό αριστούργημα των platform games που ονομάζεται Manic Miner εμπνεόμενος από το Miner 2049er που είχε παίξει στα 8μπιτα computers της Atari (Atari 400/800) προφανώς δεν περνούσε απ' το μυαλό του ότι κάποια μέρα, 33 ολόκληρα χρόνια αργότερα, κάποιος θα έκανε σχεδόν το αντίστροφο!

Ναι, ο - εκ Manchester ορμώμενος - χρήστης Tezz από το forum του Atariage δημιούργησε ένα port του Manic Miner του ZX Spectrum για τα 8bit μηχανήματα της Atari - για την ακρίβεια, για τα Atari XL και XE, καθώς το παιχνίδι "ζητάει" 64ΚΒ μνήμης RAM και οι "παλιοσειρές" Atari 400 και 800 μπορούσαν να ανέβουν το πολύ μέχρι τα 48KB...

Το port του Manic Miner είναι ακριβής, pixel perfect μεταφορά της έκδοσης του ZX Spectrum, μόνο που, λόγω της σωστής εκμετάλλευσης των custom chips των Atari, "βγήκε" πολύ πιο γρήγορο! Έτσι, ο Tezz κατέβασε την ταχύτητά του στο 140% αυτής του ZX Spectrum, που θεωρεί ότι κάνει το παιχνίδι πολύ πιο άμεσο, ομαλό και... fluid!

Αν είστε κάποιος τυχερός κάτοχος Atari XL/XE μπορείτε να κατεβάσετε και να χαρείτε το Manic Miner στον υπολογιστή σας από εδώ και εδώ. Έστω και αν άργησε 33 χρόνια! Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο thread του παιχνιδιού στο Atariage. (Πηγή: Indie Retro News)