Χρόνια σου Πολλά, Atari ST!

Φέτος συμπληρώνονται 40 ολόκληρα χρόνια από το 1985, την χρονιά δηλαδή κατά τη διάρκεια της οποίας παρουσιάστηκαν και κυκλοφόρησαν ο Atari ST και η Commodore Amiga. Για την τελευταία είμαι βέβαιος ότι θα διαβάσετε ή θα δείτε δεκάδες αφιερώματα, θα γίνουν πάμπολλες εκθέσεις, κανείς δεν θα ξεχάσει τα γενέθλιά της. Με τον ST όμως, τι γίνεται; Μιλάμε για ένα μηχάνημα που έχει αδικηθεί τόσο πολύ από την ιστορία αλλά και από τους ίδιους του τους χρήστες, που πλέον, αν δεν είχα ζήσει στα 80s και δεν είχα κολλήσει από τότε το μικρόβιο του computing, μπορεί και να πίστευα - όπως το κάνουν πολλοί, άλλωστε - ότι στον τομέα των 16bits η Amiga ήταν πάντοτε κυρίαρχη. Κι όμως, δεν είναι έτσι: από το '85 μέχρι και το '88 ο ST απολάμβανε την πρωτιά που του άξιζε σε καρδιές και σε πωλήσεις, καθώς ήταν ένα ασύγκριτο υπολογιστικό powerhouse που μπορούσε να αποκτήσει ο καθένας. Και οι συμβιβασμοί που είχαν γίνει στην ανάπτυξή του ήταν του τύπου "να είναι τουλάχιστον επαρκής στον x τομέα" - σε πλήρη αντίθεση με την Amiga που κάπου θα κυριαρχούσε απέναντι στους πάντες και κάπου αλλού μπορεί να ήταν και ο χειρότερος υπολογιστής της ιστορίας. Τι, νομίζετε ότι υπερβάλλω; Κάντε ένα dir σε δισκέτα με πολλά αρχεία σε μία κλασική, "ορθόδοξη" 500άρα με Workbench 1.3, μετρήστε την ώρα που θα σας πάρει, και τα ξαναλέμε!

Τέλος πάντων, εδώ σκοπός μου δεν είναι να τα χώσω στην Amiga - την οποία άλλωστε έχω εξίσου με τον ST στην καρδιά μου - αλλά να πω μερικές καλές κουβέντες για τον Atari ST. Τελικά όμως δεν θα το κάνω εγώ, αλλά θα σας παραθέσω τμήματα από ένα post από το blog του John Sohn που νομίζω ότι τα λέει καλύτερα:

"Διάβασα πρόσφατα ότι ο Atari ST έκλεισε φέτος τα 40. Θυμάμαι που είχα αγοράσει τον δικό μου από το Rosewood Music στο Findlay του Ohio, το 1989, χρησιμοποιώντας τα χρήματα που είχα πάρει για την αποφοίτησή μου από το λύκειο. Τον ήθελα από το 1985, όταν τον είχα δει πρώτη φορά σε βιτρίνα στο Maumee Valley Computer Center στο Defiance του Ohio. Εκείνη ήταν η χρονιά που κυκλοφόρησε, και μου φάνηκε σαν να ερχόταν από το μέλλον. Όταν τελικά τον απέκτησα - έναν 16μπιτο υπολογιστή με ποντίκι, γραφικό περιβάλλον και ενσωματωμένες θύρες MIDI - ήξερα ακριβώς πού κατευθυνόμουν. Για μένα, το μέλλον ήταν ο Atari ST.

Πριν τον ST, προγραμμάτιζα σε BASIC στον οκτάμπιτο Atari μου. Αλλά αυτό ήταν κάτι διαφορετικό. Αυτό ήταν σοβαρό. Στον ST ήταν που έβγαλα τις "βοηθητικές ρόδες" και βούτηξα στην K&R C. Χωρίς πρότυπο ANSI, χωρίς IDE, χωρίς επισήμανση σύνταξης. Μόνο εγώ, ένας κέρσορας που αναβόσβηνε, και το βιβλίο The C Programming Language στα γόνατά μου.

Τελικά έγινα κανονικός προγραμματιστής για τον Atari ST και χρησιμοποιούσα την Alcyon C - τον επίσημο μεταγλωττιστή C - μαζί με τον MadMac, έναν assembler για τον επεξεργαστή 68000. Δεν ήταν πια απλό hobby. Έγραφα κανονικό λογισμικό, σε μία πραγματική πλατφόρμα ανάπτυξης, αποκτώντας από νωρίς μια σκληρή (και διασκεδαστική) εκπαίδευση στον προγραμματισμό συστημάτων.

Κάποια στιγμή έγραψα ένα launcher που λεγόταν Zapenu. Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ST Format - όχι απλώς αναφέρθηκε, αλλά συμπεριλήφθηκε πραγματικά στην cover disk. Έτσι μοιραζόμασταν τότε το λογισμικό. Χωρίς App Store. Χωρίς Internet. Μόνο μία δισκέτα 3,5 ιντσών κολλημένη στο εξώφυλλο ενός περιοδικού, με τον κώδικά σου μέσα. Για έναν φοιτητή που προσπαθούσε να πετύχει κάτι ουσιαστικό, αυτό σήμαινε τα πάντα.

Είναι δύσκολο να εξηγήσει κανείς πόσο μπροστά ήταν ο Atari ST στα τέλη της δεκαετίας του ’80 ή στις αρχές του ’90 - εκτός και αν το έζησες τότε.

Εκείνη την εποχή, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είχαν υπολογιστή στο σπίτι τους. Οι υπολογιστές ήταν ακριβοί, απευθύνονταν κυρίως σε επαγγελματίες και προκαλούσαν δέος. Μπορεί να είχες δει ένα PC στο γραφείο ή στο σχολείο - αλλά δεν ήταν μέρος της καθημερινότητας, εκτός αν ήσουν χομπίστας ή εργαζόσουν στον χώρο της τεχνολογίας.

Ο ST βοήθησε να αλλάξει αυτό. Το ίδιο και η Amiga, με τον δικό της τρόπο - ενώ ο Mac, παρότι επιδραστικός, παρέμενε απρόσιτος για τους περισσότερους λόγω της υψηλής τιμής του. Ο ST και η Amiga απέδειξαν ότι ισχυρά, δημιουργικά μηχανήματα μπορούσαν να είναι οικονομικά και προσβάσιμα - όχι μόνο εργαλεία για επιχειρήσεις ή για ιδρύματα ελιτιστών.

Ο ST ήταν οικονομικός, φιλικός προς τον χρήστη και ισχυρός - ένας πραγματικός 16μπιτος υπολογιστής με γραφικό περιβάλλον (GEM), πολυδιεργασία μέσω desk accessories και πλήρη μεταγλωττιστή C. Μπορούσες να φτιάξεις μουσική, να σχεδιάσεις pixel art, να γράψεις κείμενα, να παίξεις παιχνίδια ή να γράψεις σοβαρό λογισμικό - όλα σε ένα μόνο μηχάνημα.

Η Amiga μπορεί να είχε πιο εντυπωσιακά γραφικά και ήχο "στα χαρτιά", αλλά στην καθημερινή χρήση ο ST στεκόταν άξια - και συχνά έδινε την αίσθηση ότι ήταν πιο γρήγορος και άμεσος. Εκεί που το λειτουργικό της Amiga φαινόταν περίεργο και ασταθές, το GEM desktop του ST ήταν απλό και απόλυτα χρηστικό. Έμοιαζε και λειτουργούσε σαν πραγματικός σταθμός εργασίας με γραφικό περιβάλλον, όχι σαν κάποιο φανταχτερό παιχνίδι. Για συγγραφή κώδικα, εκκίνηση εφαρμογών ή διαχείριση αρχείων, το GEM απλώς… δούλευε - και έκανε όλο το σύστημα να δείχνει πιο… προσεγμένο.

Ο ST ήταν επίσης η πρώτη φορά που χρησιμοποίησα ποτέ έναν επεξεργαστή κειμένου WYSIWYG - "what you see is what you get" (ό,τι βλέπεις είναι ό,τι παίρνεις). Σήμερα, θεωρείται αυτονόητο ότι ένας επεξεργαστής κειμένου θα δείχνει ακριβώς πώς θα είναι η σελίδα όταν αυτή εκτυπωθεί - αλλά δεν ήταν πάντα έτσι. Τότε, οι περισσότεροι επεξεργαστές κειμένου χρησιμοποιούσαν κωδικούς μορφοποίησης, χαρακτήρες ελέγχου ή ειδικές λειτουργίες προεπισκόπησης εκτύπωσης. Το να βλέπεις τη μορφοποίηση ζωντανά, όσο πληκτρολογούσες, ήταν κάτι που δεν είχα ξαναζήσει. Οι περισσότεροι επεξεργαστές κειμένου τότε λειτουργούσαν σαν "χαζά" τερματικά - πληκτρολογούσες για ώρα μέσα σε ένα περιβάλλον τύπου τερματικού και μετά ενεργοποιούσες μία λειτουργία προεπισκόπησης για να δεις πώς θα είναι τελικά το έγγραφο. Αντί να κοιτάω κώδικες μορφοποίησης ή σύμβολα ελέγχου, μπορούσα απλώς να πληκτρολογώ, να μορφοποιώ και να εκτυπώνω αυτό ακριβώς που έβλεπα στην οθόνη.

Οι ενσωματωμένες θύρες MIDI μετέτρεψαν τον ST σχεδόν από τη μία μέρα στην άλλη στον "μουσικό υπολογιστή". Cubase. Notator. Ακόμα και επαγγελματίες, όπως οι Tangerine Dream και ο FatboySlim, συνέχιζαν να χρησιμοποιούν STs πολύ μετά την απόσυρσή τους από τα ράφια - γιατί απλώς… δούλευαν.

Από την πλευρά του προγραμματιστή, μπορούσες να γράψεις σε C, να κάνεις μεταγλώττιση απευθείας πάνω στο μηχάνημα και να δουλέψεις με ένα πραγματικό γραφικό περιβάλλον - χωρίς να σηκωθείς από το γραφείο σου. Χωρίς cross-compiling. Χωρίς εγκατάσταση toolchain. Απλώς έγραφες κώδικα και ξεκινούσες.

Ο ST φτιάχτηκε γρήγορα, με περιορισμένους πόρους, από μία ομάδα που προσπαθούσε να ξεπεράσει την Commodore - την ίδια εταιρεία από την οποία μόλις είχε φύγει ο Jack Tramiel. Αυτή η αίσθηση του κατεπείγοντος του έδωσε το πλεονέκτημα. Ο ST δεν σχεδιάστηκε από επιτροπές - γεννήθηκε από τη θέληση ενός ανθρώπου που είχε πει τη θρυλική φράση: "Business is war". Και το σύνθημα του ST εξέφραζε ακριβώς αυτό το πνεύμα: Power without the price.

Ο Tramiel μπορεί να μην έχει τη φήμη του Steve Jobs ή του Bill Gates, αλλά σίγουρα θα έπρεπε. Επιβίωσε από το Ολοκαύτωμα, ήρθε στην Αμερική και δημιούργησε, όχι μία, αλλά δύο μεγάλες αυτοκρατορίες στους υπολογιστές - την Commodore και την Atari - με βάση την πίστη του ότι η υπολογιστική ισχύς πρέπει να είναι προσιτή και διαθέσιμη σε όλους. Η κληρονομιά του δεν είναι απλώς τα μηχανήματα. Είναι η ιδέα ότι η τεχνολογία πρέπει να ανήκει στις μάζες, όχι μόνο στους προνομιούχους. Και o ST ήταν η ενσάρκωση αυτής της φιλοσοφίας, σε μορφή πυριτίου.

Και όταν τον παρουσίασε για πρώτη φορά - με εκείνο το χαρακτηριστικό χαμόγελο στο πρόσωπό του - μπορούσες να το καταλάβεις: ο ST τον έκανε περήφανο.

…

Γυρίστε τον διακόπτη και σε δευτερόλεπτα βρεθήκατε σε μια επιφάνεια εργασίας γραφικών. Χωρίς ενδιάμεσες οθόνες. Δεν υπάρχουν καθυστερήσεις "αρχικοποίησης". Δεν υπάρχει λειτουργικό σύστημα για φόρτωση από τον δίσκο. Το GEM και το TOS ζούσαν στην ROM, οπότε το μηχάνημα ήταν πάντα έτοιμο για χρήση. Ακόμη και χωρίς να έχει τοποθετηθεί δισκέτα, είχατε ένα λειτουργικό σύστημα, πλήρες, με GUI, πίνακα ελέγχου και εργαλεία αρχείων.

Αυτό το είδος ανταπόκρισης ήταν φυσιολογικό τότε. Και μετά το χάσαμε.

Ανεχόμαστε "φουσκωμένα" λειτουργικά συστήματα, αργούς σκληρούς δίσκους και χρόνους εκκίνησης που μετρώνται σε λεπτά.

…

Ο ST δεν έκανε πολλαπλές εργασίες με τη σύγχρονη έννοια, αλλά δεν χρειαζόταν. Δεν κρυβόταν πίσω από στρώματα αφαίρεσης. Πατούσες τον διακόπτη και ήσουν "μέσα".

Όπως πολλοί άνθρωποι, έφυγα από τον ST στις αρχές της δεκαετίας του '90. Όταν πήρα έναν 386 και άρχισα να κάνω προγραμματισμό για Windows, ο Atari μπήκε σε κουτί και τοποθετήθηκε σε ένα ράφι. Δεν ήταν ένα συνειδητό αντίο - απλώς η έλξη για το πού κατευθυνόταν η βιομηχανία.

Τα Windows δεν ήταν τόσο κομψά, αλλά ήταν εκεί που ήταν οι δουλειές. "Μετακόμισα" στην C++, δημιουργώντας πραγματικές εφαρμογές για desktop PCs για Windows και αργότερα πέρασα σε Java όταν το internet άρχισε να απογειώνεται.

…

Πέρασαν δεκαετίες. Αλλά δεν ξέχασα ποτέ αυτό το συναίσθημα.

Όταν τελικά έβγαλα τον παλιό μου εξοπλισμό και τον ST από το πατάρι πριν από μερικά χρόνια, δεν ήμουν σίγουρος τι θα έβρισκα. Ο σκληρός δίσκος ήταν ακόμα εκεί - μια τεράστια μονάδα ACSI που δεν είχε λειτουργήσει εδώ και σχεδόν 30 χρόνια. Ο σκληρός δίσκος είχε κάποια σκουριά εξωτερικά, αλλά και πάλι δούλευε! Χρησιμοποίησα ένα Gotek drive και αργότερα μία συσκευή ACSI2SD για να τραβήξω προσεκτικά αρχεία από αυτόν, έναν sector τη φορά.

Υπήρχαν τα παλιά μου source files. Τα βοηθητικά μου προγράμματα. Ακόμα και το Zapenu. Κώδικα που δεν είχα δει από τότε που ήμουν στο κολέγιο, τον έβλεπαν πια τα μάτια μου σε ένα σύγχρονο πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου.

…

Είναι τρελό να πιστέψει κανείς ότι ο Atari ST είναι 40 ετών. Ότι ένα μηχάνημα που αγόρασα με τα χρήματα της αποφοίτησής μου - το ίδιο μηχάνημα που μου έμαθε την C, πυροδότησε την αγάπη μου για τον προγραμματισμό συστημάτων, και ξεκίνησε μία ζωή στην τεχνολογία - θεωρείται πλέον vintage.

Αλλά αυτό που είναι ακόμα πιο ακραίο είναι πόσο ο ST εξακολουθεί να αντέχει. Άμεση ενεργοποίηση. Ενσωματωμένα εργαλεία. Ένα απλό, συνεπές, γραφικό περιβάλλον. Μία αίσθηση ελέγχου που οι σύγχρονες πλατφόρμες, παρ' όλη τη δύναμή τους, εξακολουθούν να αγωνίζονται να αναπαράγουν.

Έχω γράψει για σύγχρονα συστήματα - Windows, macOS, iOS, Android.

…

Αλλά τίποτα δεν αντικατέστησε ποτέ αυτή την αίσθηση του να ανοίγεις τον ST και απλώς να χτίζεις κάτι.

…

Καλά 40^α γενέθλια, Atari ST. Εσύ με έκανες προγραμματιστή".

Για το original post στη μητρική του γλώσσα, διαβάστε ΕΔΩ.

Χρόνια σου Πολλά, Atari ST! 

The Spectrum Show επεισόδιο 153

Ας κάνω ένα μικρό διαλειμματάκι από την παρατεταμένη γκρίνια μου για τις (άθλιες) καιρικές συνθήκες της Ελλαδίτσας προκειμένου να ενημερώσω τους φίλους και τις φίλες που διαβάζουν αυτό εδώ το blog για την κυκλοφορία του νέου επεισοδίου του The Spectrum Show.

Στο 153ο επεισόδιο της δημοφιλούς σειράς Spectrumικής θεματολογίας ο Paul Jenkinson ασχολείται βασικά με το arcade game Check Man της Zilec-Zenitone (της ποιας είπατε;) και τις προσπάθειες υλοποίησης αυτού στον ZX Spectrum, οι οποίες είναι τραγικά περισσότερες απ' ότι θα φανταζόταν κάποιος εάν λάβουμε υπόψη ότι το πρωτότυπο ούτε τόσο γνωστό και δημοφιλές ήταν, αλλά ούτε και τραβούσε σαν μαγνήτης τους gamers με τα γραφικά ή το gameplay του. Με τα 16 από τα 23 λεπτά του νέου επεισοδίου αφιερωμένα στο παραπάνω θέμα καταλαβαίνει κανείς ότι ήλπιζα να με αποζημιώσουν τα τελευταία 7', αλλά αυτά αναλώνονται σε μία κουβεντούλα του Paul με τον Geoff αναφορικά με coin ops που είχαν δει για πρώτη φορά back in the day.

Είναι προφανές ότι με τόση ύλη και τόσο πλούσιο υλικό στο παλμαρέ του ο Paul μας έχει χαρίσει στο παρελθόν πολύ-πολύ καλύτερα επεισόδια του The Spectrum Show από το καινούριο, αλλά νομίζω ότι το αποτέλεσμα δεν οφείλεται τόσο στο γεγονός ότι η καλοκαιρινή ραστώνη τον επηρέασε, αλλά περισσότερο στην ατυχή επιλογή του Check Man. Γιατί την έρευνά του για να βρει, να παίξει και να βιντεοσκοπήσει τους 3.074.412 κλώνους αυτού την έκανε, οπότε δεν μπορείς να τον κατηγορήσεις για τεμπελιά!

Όπως και να 'χει, έναν άνθρωπο με τη συνέπεια και την μακροχρόνια προσφορά του Paul Jenkinson στην κοινότητα δεν είναι σωστό να τον κατηγορούμε και φυσικά είμαι ο τελευταίος που θα το κάνω: όπως κάθε φορά τον ευχαριστώ από καρδίας για ένα ακόμα επεισόδιο του The Spectrum Show άσχετα εάν η θεματολογία του συγκεκριμένου προσωπικά δεν με πολυενδιέφερε. Να είναι καλά ο άνθρωπος να συνεχίσει το θεάρεστο έργο του γιατί δεν υπάρχουν πολλοί σαν ελόγου του! 

 

Το Σύνδρομο επέστρεψε!

Λοιπόν, δεν ξέρω πώς την παλεύετε με όλη αυτή τη ζέστη, αλλά εγώ δεν το 'χω. Δεν είναι μονάχα το να μη μπορώ να σταθώ κάπου μια στιγμή χωρίς να ιδροκοπάω σαν το ζώο, ούτε το γεγονός ότι τα ρούχα μου μοιάζουν σα να έχω πέσει σε πισίνα (συνεχώς, όμως). Ούτε καν το ότι όταν επιτέλους βρίσκομαι σε ένα χώρο με επαρκή κλιματισμό φοβάμαι ότι θα πάθω πνευμονία. Αυτό που πραγματικά με γονατίζει είναι το ότι δεν μπορώ να σκεφτώ. Αλήθεια. Το μυαλό μου ρετάρει από τη ζέστη, είναι σα να έχει ρευστοποιηθεί ένα τμήμα του εγκεφάλου μου η όλη φάση. Και δεν το αδικώ το καημένο: οι εργοστασιακές του προδιαγραφές είναι για να λειτουργεί σε ένα συγκεκριμένο εύρος θερμοκρασιών. Πώς είναι αν έχεις πυρετό 41 για 1-2 μέρες σερί που σου αφήνει κουσούρι και μετά κοιτάς το ταβάνι και μιλάς με γρίφους; Τέτοια πράγματα μιλάμε, δύσκολα. Δηλαδή είναι που είναι έτσι κι αλλιώς ψυχοβγάλτης το καλοκαίρι στην Ελλάδα, τώρα φτάνει και στο peak του, μην τυχόν και ξεχαστούμε και παραλείψουμε για μια μέρα τα καντήλια που δε γεννηθήκαμε στη... Νορβηγία!

Σε αυτή τη φάση που είμαι λοιπόν που λέτε τις τελευταίες μέρες με τις εγκεφαλικές μου λειτουργίες να εκτελούνται με ρυθμούς δημοσίου, διαπίστωσα ότι το μόνο που πρακτικά με κάνει να μπορώ να συγκεντρωθώ και να χαλαρώσω ευχάριστα, είναι το διάβασμα. Και δεν εννοώ στον υπολογιστή, ούτε εννοώ το διάβασμα για να μάθεις κάτι. Όχι, μυθιστορήματα, περιοδικά, χαλαρά, τέτοια φάση. Σε έντυπη μορφή αποκλειστικά, φυσικά. Όποιος πέρασε από την εποχή που δίπλωνες την εφημερίδα στα τέσσερα για να μπορέσεις να τη διαβάσεις και τα δάχτυλά σου μαύριζαν από το μελάνι δε νομίζω να φτάνει σε... κορύφωση με Kindle, tablets και οτιδήποτε ανάλογο. Sorry κιόλας...

Κι εκεί λοιπόν που λέτε που έχω φτάσει στις 600 από τις 648 σελίδες του μυθιστορήματος που διάβαζα και βλέπω καθαρά να το τελειώνω πολύ συντομότερα απ' όσο θα ήθελα, μου έρχεται μήνυμα στο Messenger από το Μάνο. Ποιο Μάνο; Το Μάνο τον Σακέλλη, τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από το My 8-bit Syndrome, το περιοδικό για το οποίο σας είχα γράψει την τελευταία μέρα του προηγούμενου χρόνου. Και μη μου πείτε ότι δεν θυμάστε, έτσι; Τι, είχατε κάτι καλύτερο να κάνετε 31 Δεκεμβρίου από το να διαβάσετε το blog μου; Πώς; Έχετε οικογένεια; Έχετε υποχρεώσεις; Έχετε ζωή; Γιατί; Ποιοι είστε; Δεν σας καταλαβαίνω!

Τέλος πάντων, μπορεί κάποιοι να θυμάστε την ανάρτηση, ελπίζω πολλοί περισσότεροι να θυμάστε το ίδιο το My 8-bit Syndrome και ακόμα περισσότερο ελπίζω να τιμήσατε την προσπάθεια του Μάνου, αγοράζοντάς το. Αν όχι, ας σας φρεσκάρω λιγάκι τη μνήμη, ε, τι λέτε;

Το My 8-bit Syndrome λοιπόν είναι ένα περιοδικό 8bit θεματολογίας (τι λες τώρα, ποιος θα το φανταζόταν;) μεγέθους Α5 και 36 σελίδων, έγχρωμο, που κυκλοφορεί σε έντυπη αλλά και σε ψηφιακή μορφή. Είναι προϊόν της δουλειάς που κάνει με μπόλικη γνώση, προσήλωση και μεράκι ο Μάνος Σακέλλης, και απευθύνεται σε όλους εμάς που μεγαλώσαμε με τους 8μπιτους υπολογιστές, τους αγαπήσαμε, και συνεχίζουμε να τους χρησιμοποιούμε και να ενδιαφερόμαστε ακόμα. Το My 8-bit Syndrome είναι γραμμένο εξ' ολοκλήρου στην αγγλική γλώσσα, μία επιλογή του Μάνου την οποία προσωπικά θεωρώ σοφή, καθώς, με τον τρόπο αυτό, μπορεί να απευθυνθεί σε πολύ ευρύτερο κοινό από αυτό των ρετροπαράξενων της Ψωροκώσταινας. 

Στο νέο τεύχος του My 8-bit Syndrome μπορείτε να απολαύσετε πολλή και ενδιαφέρουσα ύλη, που κυριαρχείται από σύντομα αλλά περιεκτικά game reviews (25, ζωή να 'χουνε!) για Commodore 64, ZX Spectrum, Amstrad CPC, Atari 8bit, Oric και MSX. Μπορείτε επίσης να διαβάσετε retro νέα, την παρουσίαση του TheSpectrum της Retro Games Ltd, μία μεγάλη συνέντευξη του γνωστού στην κοινότητά μας YouTuber TJ Ferreira, καθώς και διάφορα πρωτότυπα retro quizzes. Το My 8-bit Syndrome κοστίζει 4€ συν τα έξοδα αποστολής σε έντυπη μορφή και 2€ σε ψηφιακή - προσωπικά συνιστώ την πρώτη επιλογή, εννοείται - και μπορείτε να το αποκτήσετε από ΕΔΩ. Α, και υπάρχουν ακόμα διαθέσιμα και κάποια λιγοστά αντίτυπα του πρώτου τεύχους αν δεν το έχετε ήδη, οπότε μια καλή και συμφέρουσα λύση θα ήταν να τα πάρετε και τα 2 μαζί.

Κλείνοντας θέλω να ευχαριστήσω το Μάνο που μου έστειλε το δεύτερο αντίτυπο του νέου τεύχους και να του ευχηθώ ό,τι καλύτερο για τη συνέχεια. Επίσης ένα μεγάλο ευχαριστώ που το blog που διαβάζετε αλλά και το Retro Planet βρήκαν το χώρο τους στις σελίδες του My 8-bit Syndrome, ενώ το RP έγινε και... κονκάρδα! Πάντα τέτοια, φίλε! 

 

Zone 5: οι Fairlight επιστρέφουν!

Ένα demoparty που ονομάζεται Edison; Προσωπικά δεν το είχα ξανακούσει, αν και φέτος, το ΠΣΚ που μόλις ολοκληρώθηκε, διοργανώθηκε για 14η φορά! Οπότε κακώς δεν το γνώριζα και πάμε παρακάτω.

Όντας χρόνια μπροστά από εμάς - σε κάθε επίπεδο, τολμώ να πω - οι Σουηδοί, δεν σκέφτηκαν απλά να βρουν μια τοποθεσία όπως-όπως, να κοτσάρουν και 2-3 κιτρινισμένες 500άρες κι έναν Amstrad με πράσινη οθόνη και καθάρισαν. Όχι. Νοίκιασαν πλοίο (M/S Borgila) - εννοείται ειδικά διαμορφωμένο για τη διοργάνωση events - για ένα demoparty to remember. Φυσικά, εννοείται και εξυπακούεται πως για να παρευρεθεί κάποιος στο Edison έπρεπε να πληρώσει εισιτήριο. Κάποια πράγματα είναι αυτονόητα για κάποιους λαούς. Στην Ψωροκώσταινα από την άλλη έχουμε το απόλυτο contrast όταν διοργανώνεται κάτι εντελώς δωρεάν, είναι στη γειτονιά μας, και παρόλα αυτά δεν κάνουμε τον κόπο να το τιμήσουμε και να το ενισχύσουμε με την παρουσία μας. Και κατά τα άλλα σου βγαίνει ο άλλος και σου λέει "εγώ είμαι αρρωστάκι με την όλη φάση". Ναι, καλά, αρρωστάκι όντως είσαι αλλά για άλλους λόγους μάγκα μου.

Αφήνοντας όμως τη γκρίνια στην άκρη (γιατί;) ας πάμε και στο θέμα της ανάρτησης, που δεν είναι άλλο από το νέο demo των Fairlight για τον ένα και μοναδικό big daddy του home computing, τον Commodore 64, που ονομάζεται Zone 5. Εντάξει, οι Fairlight δεν χρειάζονται συστάσεις, είναι ίσως το πιο γνωστό demogroup στην ιστορία και προσωπικά ακόμα θυμάμαι τα πρώτα τους cracktros στον 64άρη, κάπου εκεί γύρω στο '85.

Παρά την μακροχρόνια πορεία τους και τις πάμπολλες παραγωγές τους, και παρά την εκτίμηση που χαίρουν από όλη την retro κοινότητα, τολμώ να πω ότι συνήθως τα demos των Fairlight στερούνται αυτό το κάτι που θα τα κάνει να ξεχωρίσουν, αυτή δηλαδή την ιδανική ισορροπία μεταξύ τεχνικής, αισθητικής και ροής. Προσωπική μου άποψη είναι αυτή, δεν υποστηρίζω ότι ισχύει 100%, απλά εγώ αυτό έχω εντοπίσει. Και δεν είναι ότι ισχύει πάντα, αλλά τόσα χρόνια, με τόσα demos που έχουν φτιάξει, θα έπρεπε να έχουν το Top-10 τουλάχιστον σε Commodore 64 και Amiga, κάτι που προφανώς δεν ισχύει (ναι, ξέρω, παίζουν κι άλλοι). Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μας έχουν χαρίσει αριστουργήματα, απλά αυτά είναι λίγα αναλογικά με τον όγκο των παραγωγών τους, αυτό εννοώ, μην ξεσηκώνεστε!

Το Zone 5, χωρίς να υπόσχεται ότι θα αφήσει άπαντες με το στόμα ανοιχτό ή ότι θα βάλει νέα standards στις demo παραγωγές του Commodore 64, καταφέρνει ωστόσο να έχει ιδανική ροή και όμορφη αισθητική, όντας ένα συνολικό έργο που αξίζει να παρακολουθήσει κάποιος προκειμένου να κατανοήσει για τι είναι ικανός ο 64άρης - και οι Fairlight, φυσικά.

Στριμωγμένο σε 2 πλευρές δισκέτας το Zone 5 υπόσχεται να χαρίσει σε όσους ασχοληθούν μαζί του 6μιση λεπτά οχτάμπιτης μαγείας, 6μιση λεπτά με τον 6510, το VIC-II και το SID να δουλεύουν υπερωρίες προκειμένου να ικανοποιήσουν τις ορέξεις μας. Μπορείτε να το κατεβάσετε από εδώ ή να το παρακολουθήσετε στο παρακάτω βιντεάκι.

The Spectrum Show επεισόδιο 152

Μα καλά, είναι δυνατόν; Πέρασε κιόλας ένας μήνας; Κι όμως, πέρασε. Σιγά μην έκανε λάθος ο Paul Jenkinson, ο άνθρωπος με που με την ακρίβεια που ανεβάζει τα μηνιαία Spectrumικά videos του έπρεπε να τον χρησιμοποιούμε για να... ρυθμίζουμε τα ρολόγια μας!

Ο Paul, στο 152ο επεισόδιο του The Spectrum Show δοκιμάζει ένα ακόμα πληκτρολόγιο για Spectrum, το πιο "ιδιαίτερο" απ' όλα, αν θέλετε την ταπεινή μου γνώμη. Μας παρουσιάζει επίσης ένα MIA (missing in action) παιχνίδι που βρέθηκε πρόσφατα, αλλά κι ένα πολύ ιδιαίτερο πρόγραμμα από την Eclipse Software, το Auto 3D Space Art, το οποίο, χρησιμοποιώντας τυχαία βασικά γεωμετρικά σχήματα και άλλα σχέδια φτιάχνει αυτό που λέει και ο τίτλος του, δηλαδή space art, και μάλιστα, κάποιες φορές, με πραγματικά εντυπωσιακά αποτελέσματα για τα δεδομένα των early 80s και τις δυνατότητες του Spectrum. Μάλιστα τρέχει ακόμα και σε 16άρη ZX Spectrum - ναι, υπήρχαν και τέτοιοι και προσωπικά με έναν από αυτούς ξεκίνησα - και τολμώ να πω ότι το Auto 3D Space Art μάλλον ανήκει στην creme de la creme της software library του εν λόγω μηχανήματος...

Τέλος, ο Paul παίρνει ένα type-in παιχνιδάκι για ZX81, το μετετρέπει ώστε να τρέχει σε Spectrum και εν τέλει το μεταμορφώνει κυριολεκτικά προσθέτοντάς του γραφικά, χρώμα και ήχο. Πολύ ενδιαφέρον σύντομο project που είναι ενδεικτικό του πόσο ανώτερος ήταν ο ZX Spectrum από τον προκάτοχό του.

Αυτά για σήμερα - δείτε το βιντεάκι που ακολουθεί και συνεχίστε την Κυριακή σας με Spectrumικά vibes.

Νέο website για τα highscores μας (μέχρι να πέσει κι αυτό)

Πίσω στις αρχές του 2019 είχα ανεβάσει μία ανάρτηση σχετική με το cbm8bit, ένα portal το οποίο, ανάμεσα στα άλλα χρήσιμα που μπορούσε κάποιος να βρει/κάνει, έδινε τη δυνατότητα στους χρήστες να καταχωρούν τα high scores τους. Αρχικά σε κάποια classics του Commodore 64 και στη συνέχεια και σε παλιά και νέα video games για όλες τις κλασικές 8μπιτες και 16μπιτες πλατφόρμες. Προσωπικά χρησιμοποιούσα συχνά το cbm8bit, είτε για να παίρνω μία ιδέα για το πόσο είναι ένα καλό σκορ για κάποιο παιχνίδι, είτε για να καταχωρώ με περηφάνεια τα high scores μου, τα οποία, ειδικά στα νέα παιχνίδια (της τελευταίας 20ετίας!), είναι από τα κορυφαία καθώς ο ανταγωνισμός είναι σαφώς μικρότερος.

Δυστυχώς, τον Απρίλιο το 2023, το cbm8bit απλά εξαφανίστηκε, χωρίς κάποια προειδοποίηση ή εξήγηση, παίρνοντας μαζί του τις glory moments των μελών του. Έγραφα τότε για τη ματαιότητα του να παράγει κανείς ιντερνετικό περιεχόμενο (ξέρετε, όπως είναι αυτό το blog, ας πούμε) καθώς, στην ψηφιακή εποχή, το scripta manent ισχύει όσο είναι ακόμα στην πρίζα ο server. Αν ο τελευταίος πάθει κάτι, χάνονται μαζί του και όλες οι εργατοώρες που χρειάστηκαν για τη δημιουργία του περιεχομένου του. Έτσι, σε μια στιγμή. Και, αν δεν υπάρχει και το κίνητρο για να ασχοληθεί κάποιος να τον επαναφέρει, χάνονται για πάντα. Sad but true. Δεν ξέρω κι εγώ πόσες χιλιετίες φάγαμε ως ανθρώπινο γένος για να φτάσουμε στο σημείο που όντως ο πολιτισμός μας θα χαθεί όταν κοπεί το ρεύμα (ή όταν πέσει το internet) όπως είχαν γράψει κάποτε με σπρέι σε έναν τοίχο στα Εξάρχεια - ένα σύνθημα που νομίζω ότι είχε μείνει απείραχτο τουλάχιστον για μία δεκαετία.

Εντελώς τυχαία (ούτε καν θυμάμαι το πώς, για να είμαι ειλικρινής) βρέθηκα πριν λίγες μέρες στο LVLUPscore, ένα site το οποίο - ναι, το μαντέψατε - χρησιμεύει για να καταχωρεί ο καθένας τα high scores του, με έφεση στις παλαιότερες πλατφόρμες. Ναι, είναι εκεί τα 8μπιτα και τα 16μπιτα αλλά και αρκετά γνωστά nicknames από τα χρόνια του cbm8bit. Οπότε, αν ψάχνετε μία τροπαιοθήκη για την ψηφιακή σας ματαιοδοξία, ξεκινήστε πάραυτα! Θα βρείτε κι εμένα εκεί, ας μην κοροϊδευόμαστε...

Τώρα, το νιώθω, όλο και κάποιοι από εσάς που διαβάζετε αναρωτιέστε "μα ποιος παίζει πραγματικά video games στα 8μπιτα (και στα 16μπιτα) εν έτει 2025 - πλάκα κάνουμε;". Κι όμως, η αλήθεια είναι ότι, πλην εμού, γνωρίζω και άλλους, Προφανώς η πλειονότητα των retro users δεν το κάνει, αυτό είναι γνωστό. Είτε κάποιοι είναι "συλλέκτες", είτε κάποιοι άλλοι ενδιαφέρονται περισσότερο για το hardware παρά για το software, ενώ, προφανώς - και αυτό είναι απολύτως σεβαστό - κάποιοι έχουν πολύ σοβαρότερες έγνοιες στο κεφάλι τους από τα video games. Κι όμως, θα σας πω ένα μυστικό: αυτά τα παιχνίδια για τους υπολογιστές των 80s, είτε παλιά είτε νέα, είναι ιδανικά για να "σκοτώσει" κάποιος 10-20-30 λεπτά και να ξεχαστεί λιγάκι από την καθημερινή ρουτίνα και τα προβλήματά του. Μιλάμε για παιχνίδια ως επί το πλείστον απλούστατα, που συνήθως ξέρεις τι πρέπει να κάνεις πριν καν παίξεις για πρώτη φορά, με χειρισμό του τύπου πιο-απλός-πεθαίνεις και με μόνο στόχο την υπέρβαση του προηγούμενου high score. Και αυτό είναι. Απλά, πρωτόγονα και εθιστικά, πλήρως αντίθετα με τη σύγχρονη νόρμα των 14 κουμπιών και των 12 συνδυασμών αυτών, χωρίς 20λεπτα cutscenes, χωρίς saves και checkpoints, χωρίς ενημερώσεις, χωρίς τίποτα. Το φορτώνεις σε ελάχιστα δευτερόλεπτα (πείτε μου ότι δεν έχετε κάποιο mass storage device για το retro computer σας) και ξεκινάς κατευθείαν το παιχνίδι. Στο τέταρτο μπορεί και να αισθάνεσαι ήδη πλήρης! Προφανώς γούστα είναι αυτά και σαφέστατα εγώ που σας γράφω είμαι ένας δεινόσαυρος, ένα απομεινάρι ενός λησμονημένου παρελθόντος που έχει ξεχάσει να πεθάνει, αλλά δε μου βγάζετε από το μυαλό ότι η απλότητα ενός Vallation, ενός Redshift, ενός Galencia και ενός Reshoot R είναι ακριβώς τόσο-όσο χρειάζεται για να γίνει εύπεπτη και απολαυστική η εμπειρία του video gaming. Εντάξει, άλλοι μπορεί να προτιμούν το The Last of Us ή το Call of Duty 1.423, κατανοητό. Γούστα είναι αυτά. Εδώ υπάρχει κόσμος που ακούει τραπ, στα video games θα σκαλώσουμε;

Όπως και να 'χει, αν είστε ρέκτες του gaming "παλαιάς κοπής" (ακόμα κι εδώ ακούγεται λάθος, ρε γαμώτο) και θέλετε να δείξετε στους ομοϊδεάτες σας ότι λιώσατε το νέο Donkey Kong στον Spectrum, κάντε μία βόλτα από το LVLUPscore και καταχωρείστε τα επιτεύγματά σας. Εγώ και μερικοί άλλοι πυροβολημένοι θα σας δούμε και θα σας καμαρώσουμε! 

Review: Galencia για Commodore 64

Galencia (Commodore 64) - Jay Aldred (Code/GFX)/Pulsebot(Music/SFX)/Saul Cross (extra GFX/SFX)

To Galencia είναι αναμφισβήτητα ένας από τους πλέον εμβληματικούς και πολυσυζητημένους τίτλους της χρονιάς που πέρασε, μιας χρονιάς που, ειδικά στην πλατφόρμα του Commodore 64, σημαδεύτηκε από την κυκλοφορία καταπληκτικών παιχνιδιών όπως είναι τα Sam's Journey, Argus και Organism (και το ίδιο το Galencia, φυσικά). Άξιζε όμως όλο τον θόρυβο που δημιουργήθηκε γύρω από το όνομά του; Είναι τόσο καλό; Γιατί, ας μην ξεχνάμε ότι δεν πρόκειται για παιχνίδι που διατίθεται δωρεάν, πρέπει να πληρώσει προκειμένου να το αποκτήσει κάποιος…

Να πω ξεκινώντας - και για να φύγει κιόλας απ' τη μέση το ερώτημα - ότι ναι, τα αξίζει τα λεφτά του το Galencia. Ειδικά αν το αποκτήσετε ως ψηφιακό download, δεν πρόκειται να λυπηθείτε με τίποτα τα 6,19 δολάρια ΗΠΑ που θα σας κοστίσει μαζί με τον ΦΠΑ. Κι αυτό γιατί μιλάμε για ένα παιχνίδι που ήρθε να διορθώσει μια ιστορική αδικία, να κλείσει ένα διαχρονικό κενό: το ότι ποτέ δεν κυκλοφόρησε κάποια πραγματικά αξιόλογη μεταφορά του Galaga στον Commodore 64! Γιατί ναι, πέραν του (υποτυπώδους) σεναρίου και των κάπως διαφορετικών γραφικών, το Galencia είναι στην ουσία ένας κλώνος του Galaga από τα coin ops…

Το Galencia, πέρα από ψηφιακό download κυκλοφορεί σε όλες τις δυνατές μορφές: κασέτα, δισκέτα και cartridge. Όποιο απ' αυτά και αν αποκτήσετε έρχεται σε μια ποιοτικότατη συσκευασία με πολλά (ή και περισσότερα!) εξτραδάκια, αλλά το σημαντικό της όλης ιστορίας είναι προφανώς το ίδιο το παιχνίδι, έτσι δεν είναι; Το Galencia λοιπόν είναι ένα καθαρόαιμο shoot 'em up της (πολύ) παλιάς σχολής και αποτελεί μία εξαιρετική με όλη τη σημασία της λέξης μεταφορά του θρυλικού Galaga στην οθόνη του (ακόμα πιο θρυλικού) 64άρη. Πρόκειται για ένα παιχνίδι υψηλότατων standards απ' όπου κι αν το πιάσει κανείς, με πολύ καλή παρουσίαση, γραφικά και ήχο και ασύλληπτου επιπέδου ομαλότητα σε κίνηση των sprites, αμεσότητα στον χειρισμό και gameplay. Ίσως κάποιοι να θεωρούν πολύ retro και μονοδιάστατο το Galaga (και κατ' επέκταση το Galencia), όμως δεν είναι έτσι: δεν έχουμε να κάνουμε με Space Invaders εδώ, αλλά με ένα παιχνίδι που γέννησε τα vertical shooters που το ακολούθησαν και ίσως το πρώτο shoot 'em up της ιστορίας με αναβαθμίσιμα όπλα (το δεύτερο διαστημόπλοιο που μπορούμε να ενώσουμε με το δικό μας αν το ελευθερώσουμε από το capture).

Το Galencia, πέραν της δυνατότητας για double fire που μόλις αναφέραμε έχει κι άλλα "ωραία" χαρακτηριστικά: bonus ανάλογα με τον χρόνο που θα μας πάρει η ολοκλήρωση του κάθε επιπέδου, challenge stages, παράσημα για κάθε πίστα που ολοκληρώνουμε καθώς και αρκετές δυνατότητες παραμετροποίησης. Επίσης, μπορεί να αποθηκεύσει τα high scores ακόμα και στο cartridge (!), κάτι που, απ' όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω, αποτελεί πρωτιά στην ιστορία του Commodore 64.

Για να μη μακρηγορούμε, θα επαναλάβω αυτό που έγραψα από την αρχή: το παιχνίδι τα αξίζει τα χρήματα που θα ξοδέψετε για να το αποκτήσετε. Είναι ένα υπέροχο shoot 'em up με gameplay επιπέδου coin op που σίγουρα, αν είχε κυκλοφορήσει καμιά 35αριά χρόνια νωρίτερα, θα είχε μείνει στην ιστορία. Ακόμα και εν έτει 2018 πάντως αποτελεί μια πολύ καλή αγορά, αφού ακόμα και η "ακριβή" έκδοση με το cartridge θα σας κοστίσει 40€ συν τα ταχυδρομικά, τιμή καθ' όλα λογική.

Μπορείτε να προμηθευτείτε το Galencia από το site της Protovision (σε φυσική μορφή) ή από το itch.io (ψηφιακό download).

Βαθμολογία: 9/10

  

Το παραπάνω review δημοσιεύθηκε στο 19ο τεύχος του περιοδικού Retro Planet, που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2018. 

The Spectrum Show επεισόδιο 151

Πριν από 2 μέρες αναρτήθηκε στο YouTube το νέο επεισόδιο του The Spectrum Show, το υπ' αριθμόν 151, εγκαινιάζοντας έτσι τον 16ο κύκλο της σειράς Spectrumικών videos του Paul Jenkinson. Όπως μας είχε προϊδεάσει ο Paul πλέον τα επεισόδιο έχουν περίπου τη μισή διάρκεια, δηλαδή είναι γύρω στα 15 λεπτά αντί της μισής ώρας όπως είχαμε καλομάθει. Και είναι γεγονός ότι η μειωμένη διάρκεια έχει ως αποτέλεσμα λιγότερο περιεχόμενο, πράγμα που φυσικά και δεν είναι θετικό. Από την άλλη θα μπορούσε κάποιος να πει ότι και 15 λεπτά δεν είναι και λίγα - και αυτό το ακούω. Είτε έτσι είτε αλλιώς θα το συνηθίσουμε και κανείς δεν μπορεί να ψέξει τον Paul που φτιάχνει αφιλοκερδώς βιντεάκια για χάρη μας εδώ και 13 χρόνια, έτσι δεν είναι; Προφανώς κάπου κουράστηκε ο άνθρωπος και θέλει να ασχοληθεί και με άλλα πράγματα. Σεβαστό 100%.

Στο νέο επεισόδιο του The Spectrum Show το κύριο θέμα είναι ένα software house, η Assassin Software και το computer shop από το οποίο αυτή ξεκίνησε. Επίσης παρουσιάζονται δύο νέα παιχνίδια, τα Scramble RX και Donkey Kong. Και, αν αναρωτιέστε από πού κι ως πού είναι νέα παιχνίδια τα Scramble και Donkey Kong να σας πληροφορήσω ότι αναφέρομαι (βασικά ο Paul αναφέρεται) σε νέες, σχεδόν arcade perfect εκδόσεις που κυκλοφόρησαν το 2024 και το 2025, αντίστοιχα. Οπότε ναι, είναι όντως νέα παιχνίδια!

Το επεισόδιο ολοκληρώνεται με την παρουσίαση της Kickstarter καμπάνιας για το νέο βιβλίο του Mel Croucher, του παλιού Spectrum coder από τα πρώτα χρόνια των 80s.

Μπορείτε να δείτε το video στη συνέχεια:

Review: Deep Core Raider για ZX Spectrum

Deep Core Raider (Sinclair ZX Spectrum) - Paul Jenkinson

Το Deep Core Raider είναι ένα σχετικά πρόσφατο παιχνίδι, καθώς κυκλοφόρησε το 2016. Τρέχει κανονικά σε οποιοδήποτε μοντέλο Spectrum διαθέτει από 48ΚΒ μνήμης RAM και πάνω και υποστηρίζει ήχο σε όσα μηχανήματα διαθέτουν sound chip.

Έχετε τον ρόλο ενός διαστημικού τυχοδιώκτη, ο οποίος προσπαθεί με το μικρό του διαστημόπλοιο να εξαγάγει πολύτιμα ορυκτά από διάφορους πλανήτες που ανήκουν σε πολυεθνικές εταιρίες. Φυσικά, οι εταιρίες αυτές θέλουν να καρπωθούν οι ίδιες κάποια στιγμή τα ορυκτά του κάθε πλανήτη, κι έτσι δεν έχουν αφήσει κανέναν αφρούρητο: πολυβολεία, ρομπότ και διαστημόπλοια έχουν αναλάβει να κρατούν μακριά τους πειρατές και τους τυχοδιώκτες που ψάχνουν το εύκολο κέρδος. Και, όπως είπαμε, ένας από αυτούς είστε κι εσείς…

Ο χειρισμός του διαστημοπλοίου στο Deep Core Raider είναι εξαιρετικά απλός (αριστερά, δεξιά, ώση και ρίψη βομβών). Καθώς εισέρχεστε σε κάθε πλανήτη που αποτελείται από περίπου δέκα οθόνες με μία είσοδο και μία έξοδο η κάθε μία, προσπαθείτε να συλλέξετε τα ορυκτά, αποφεύγοντας τα βλήματα των πολυβολείων και καταστρέφοντας τα εχθρικά διαστημόπλοια. Το σκάφος σας έχει την τάση να πέφτει προς τα κάτω - η βαρύτητα, βλέπετε - αλλά μπορείτε να πυροδοτείτε τον κινητήρα του αν θέλετε να επιβραδύνετε την πτώση ή να κινηθείτε προς τα πάνω. Φυσικά, αυτό έχει ως αποτέλεσμα την μείωση των καυσίμων σας και προκύπτει έτσι άλλο ένα πράγμα που πρέπει να έχετε στο μυαλό σας, δηλαδή τον ανεφοδιασμό σας. Καύσιμα μπορείτε σε βρείτε σε κάθε 2-3 οθόνες, οπότε καλό είναι να έχετε το νου σας και να μην πυροδοτείτε τον κινητήρα σας άνευ λόγου και αιτίας.

Η εξερεύνηση και η περισυλλογή ορυκτών στους διάφορους πλανήτες του Deep Core Raider είναι ενδιαφέρουσα και αρκετά εύκολη, αρκεί να έχετε κατά νου τον δείκτη των καυσίμων σας και το ότι κάποια αντικείμενα που βρίσκονται σε δύσκολη θέση δεν αξίζει να ρισκάρετε μια ζωή για να τα μαζέψετε. Τα γραφικά του παιχνιδιού είναι απλά μεν, καλοσχεδιασμένα, καθαρά και λειτουργικά δε, ενώ ο ήχος περιορίζεται σε απλά εφέ και δεν υπάρχει μουσική. Τα controls είναι άμεσα και η δυσκολία περιοδικά αυξανόμενη έτσι ώστε να έχετε τη δυνατότητα να παίξετε τουλάχιστον 5λεπτης διάρκειας παιχνίδια προτού αντικρίσετε το απεχθές "Game Over".

Συνολικά, το Deep Core Raider είναι ένας αξιόλογος τίτλος που αφενός δεν θέτει νέα standards σε οποιοδήποτε επίπεδο, αφετέρου είναι ευχάριστος και κάνει τον παίκτη να θέλει να παίξει για μία ακόμα φορά, χωρίς να του σπάει τα νεύρα με οθόνες απερίγραπτης δυσκολίας. Είναι, τέλος, ένα παιχνίδι ενδεικτικό της συνολικής δουλειάς του Paul Jenkinson η οποία δεν πέφτει σε καμία περίπτωση κάτω του μετρίου με ό,τι κι αν έχει καταπιαστεί ο πολυπράγμων αυτός λάτρης του Spectrum.

Αν και το Deep Core Raider διατίθεται δωρεάν ως ψηφιακό download, μπορείτε αν επιθυμείτε να το αγοράσετε και σε original κασέτα με πανέμορφο artwork από το website της Cronosoft προς 7,95 λίρες Αγγλίας.

Βαθμολογία 7,5/10

 

Το παραπάνω review δημοσιεύθηκε στο 19ο τεύχος του περιοδικού Retro Planet, που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2018.

The Spectrum Show επεισόδιο 150: ένας κύκλος κλείνει...

...αλλά ευτυχώς όχι οριστικά και αμετάκλητα και σίγουρα όχι τελεσίδικα. Βλέπετε, με το νέο, uber-χορταστικό 150ο επεισόδιο του The Spectrum Show, ο δημιουργός του Paul Jenkinson βάζει μία άνω τελεία. Και όπως μας εξηγεί αυτό δεν σημαίνει ότι θα σταματήσει, αλλά ότι δεν θα συνεχίσει το show με τη μορφή που είχαμε συνηθίσει μέχρι σήμερα.

Όπως μαθαίνουμε από τον Paul, κάθε επεισόδιο με διάρκεια περίπου μισή ώρα - όπως αυτά που είχαμε συνηθίσει μέχρι σήμερα - του τρώει πάρα πολύ χρόνο για να φτιαχτεί, χρόνο που πλέον θα ήθελε να τον χρησιμοποιήσει αλλιώς και να τον αφιερώσει αλλού. Τολμά κανείς να τον αδικήσει; Ίσα-ίσα, τον ευχαριστούμε μέσα από την καρδιά μας για όλη αυτή την προσπάθεια που ξεκίνησε πριν από 13 χρόνια και συνεχίζει με απόλυτη συνέπεια μέχρι σήμερα. Πιστέψτε με, και εμείς οι του Retro Planet που ξεκινήσαμε τη δική μας προσπάθεια την επόμενη χρονιά από τον Paul έχουμε νιώσει στο πετσί μας πόσες και πόσες ώρες χρειάστηκαν όλα αυτά τα χρόνια προκειμένου να συνεχίζει να κυκλοφορεί το περιοδικό αδιαλείπτως από το μακρινό πλέον 2013 μέχρι και τις μέρες μας...

Πίσω στον Paul και στο The Spectrum Show, να ξέρετε ότι το νέο επεισόδιο είναι λίγο διαφορετικής μορφής από τα προηγούμενα, αφού σε μεγάλο μέρος γίνεται αναδρομή στο παρελθόν της σειράς, μέσα από συζητήσεις του Paul με τον Spectrumικό διόσκουρό του, Geoff. Επίσης μαθαίνουμε πώς εμπνεύστηκε ο Paul τη δημιουργία του The Spectrum Show, ποιες ήταν οι επιρροές του και πολλά-πολλά ακόμη ενδιαφέροντα. Συνολικά πρόκειται για ένα υπέρ το δέον χορταστικό επεισόδιο που μας αφήνει μία τελευταία, ευχάριστη γεύση στην αναμονή για τη νέα μορφή της σειράς. Παρακολουθείστε το στο βίντεο που ακολουθεί:

 

Signal Carnival: είναι τρελοί αυτοί οι Commodoreάδες!

Θεωρώ απαράδεκτο σε κάποιον άνθρωπο που ανήκει στο ηλικιακό group που ασχολείται με το retro computing η λέξη "reflex" να μη φέρνει στο μυαλό πρώτα και πάνω απ' όλα το υπέροχο ομώνυμο τραγούδι των pop γιγάντων Duran Duran από το 3ο studio album τους, το εξαιρετικό Seven and the Ragged Tiger. Αλλά τώρα δεν θα μιλήσουμε (δυστυχώς) για τους Duran Duran, αλλά για το demogroup με το ίδιο όνομα, το οποίο, με την ολοκαίνουρια παραγωγή του (ντεμπουτάρισε στην Revision 2025) που ονομάζεται Signal Carnival, αποφάσισε να φέρει τα πάνω-κάτω.

"Κυριολεκτικά τα πάνω-κάτω" θα μπορούσε εύστοχα να συμπληρώσει κάποιος, αφού το όλο concept του νέου demo βασίζεται στο να βάλουμε το πάνω βύσμα (video) στην θέση του κάτω βύσματος (ήχος) και τούμπαλιν!

Μπερδευτήκατε; Ίσως η παρακάτω εικόνα να βοηθήσει:

Σου λένε οι άνθρωποι, τόσα χρόνια το έχουμε γονατίσει το VIC-II και το έχουμε ξεζουμίσει το SID. Τι άλλο να κάνουμε πια; Εμ, τι άλλο από το να τους αλλάξουμε ρόλους; Τι θα λέγατε εάν το SID αναλάμβανε το video output του Commodore 64 (εναλλάσσοντας φυσικά τα καλώδια) και το VIC-II τον ήχο; Άλλωστε για τάσεις σε mV μιλάμε, σωστά;

"Easier said than done" θα σκεφτήκατε, και πολύ λογικά, προφανώς. Στο σύμπαν όμως του Commodore 64 η λογική μπαίνει στην άκρη όταν γίνεται αναζήτηση για ιδέες για demos. Και αυτό είναι απολύτως λογικό, διότι με δεκάδες χιλιάδες ποιοτικές παραγωγές στη μέχρι σήμερα ιστορία του μηχανήματος πόσο εύκολο είναι άραγε να σκαρφιστεί κάποιος κάτι καινούριο;

Σωστά, δεν είναι. Εκτός αν μιλάμε για τους Reflex. Που σκέφτηκαν να μας ζητήσουμε να αντιστρέψουμε τις θέσεις των βυσμάτων και να στείλουν video από το RCA του ήχου και ήχο από αυτό του video. Ποιοι είμαστε εμείς να τους πούμε να μην το κάνουν;

Όσο για το αποτέλεσμα, δείτε το παρακάτω βιντεάκι καθώς seeing (and hearing) is believing. Ο Commodore 64 και η κοινότητα που βρίσκεται πίσω του, κυρίες και κύριοι. Ένα μικρό θαύμα που ξεχωρίζει μέσα στον όχλο της κανονικότητας, ένα μικρό, ανυπότακτο γαλατικό χωριό μέσα στον κόσμο του retro computing. "Think different" που θα έλεγε και μια ψυχή κάποτε...

The Trip: ένα μαγευτικό ταξίδι στον κόσμο του Commodore 64

Από τις 18 Απριλίου μέχρι και σήμερα διεξάγεται το μεγαλύτερο ίσως demoparty παγκοσμίως, η Revision 2025 στο E WERK του Saarbrücken στη Γερμανία. Στα πλαίσια της Revision κάθε χρονιά παρουσιάζονται δεκάδες demos για όλες τις πλατφόρμες, και συνήθως έχουμε πολλές αξιόλογες παραγωγές - ειδικά για τους δημοφιλείς Commodore 64 και Amiga. Οπότε, εκτός απροόπτου θα δείτε και άλλες αναρτήσεις τις επόμενες μέρες σχετικές με αυτά που είδαμε στην Revision.

Σήμερα θα ασχοληθούμε με ένα demo των ξακουστών και αειθαλών Fairlight, που ονομάζεται The Trip και τρέχει - πού αλλού; - σε Commodore 64.

To The Trip διαθέτει πολλά από τα χαρακτηριστικά που μου αρέσουν σε ένα demo (αλλά όχι όλα). Έχει αρχή, μέση και τέλος, σενάριο (υπόθεση), και πολλές, αρκετά εντυπωσιακές σεκάνς με εφέ που ίσως να μην είναι απολύτως jawdropping αλλά χαρακτηρίζονται από καλή αισθητική και προβάλλονται τόσο ώστε να μην κουράζουν. Σημαντικό αυτό και βοηθάει στη ροή του demo, που το παρακολουθείς στα 9 με 10 λεπτά που διαρκεί με ενδιαφέρον χωρίς να βαρεθείς σε καμία περίπτωση.

Η θέαση του The Drip σε αφήνει με συναισθήματα ικανοποίησης, νοσταλγίας και ίσως και μιας κάποιας μελαγχολίας. Μόνο και μόνο το γεγονός ότι παρακολουθείς ένα demo και μετά νιώθεις "κάπως" δείχνει ότι αυτοί που το έφτιαξαν κάτι πέτυχαν. Και πώς να μην πετύχουν, άλλωστε, για τους Fairlight μιλάμε. "The Home of the Real Crackers", θυμάστε;

Μπορείτε να κατεβάσετε το The Trip από εδώ (2 πλευρές δισκέτας) και να το απολαύσετε είτε σε εξομοιωτή είτε σε πραγματικό 64άρη, Μπορείτε βέβαια να το δείτε και στο video που ακολουθεί - η επιλογή είναι πάντα δική σας. Τσεκάρετέ το πάντως, είναι πολύ γλυκούλι! Α, και να μην ξεχάσω: όπως μας λένε και οι Fairlight, "the Trip is the Demo"! Enjoy!

Pyramage: το SID στις δόξες του

Η αγάπη μου για το SID είναι μεγάλη. Τόσο μεγάλη που χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια μέχρι να κάμψω τις αντιστάσεις μου και να βάλω στο ίδιο επίπεδο την Paula. Δηλαδή ναι, ο ήχος της Amiga είναι ασύλληπτος, αλλά τι να κάνεις όταν έχεις μεγαλώσει με τους Rob Hubbard, Martin Galway, Ben Daglish και πολλούς ακόμη αρτίστες της ηλεκτρονικής μουσικής να σολάρουν στον 64άρη με όχημα το μοναδικό SID; Αποκτάς ένα soft spot για δαύτο (και για δαύτους) το οποίο απ' ότι αποδείχτηκε αντέχει και στο χρόνο. Πιστέψτε με, 41 χρόνια έχουν περάσει από την πρώτη φορά που ενθουσιάστηκα με τις ηχητικές δυνατότητες του Commodore 64 και ακόμα νιώθω ακριβώς τα ίδια!

Έτσι λοιπόν, όταν συναντάω ένα demo σαν το Pyramage των Finnish Gold (παρουσιάστηκε στο demoparty Zoo 2024) που αισθητικά δεν μου πολυκάνει "κλικ" και στο επίπεδο των εφέ δεν ροκάρει τον κόσμο κανενός, παρόλα αυτά δεν μπορώ να το ξεπεράσω όταν, μουσικά, "τα σπάει". Το demo ξεκινάει με τον πλέον απρόσμενο τρόπο, καθώς ακούμε το SID να παίζει το Je t'aime... moi non plus του Serge Gainsbourg. Μιλάμε για ένα τραγούδι το οποίο μπορεί να περιμένεις να το ακούσεις να επενδύει ηχητικά μία αισθησιακή ταινία των 70s, αλλά ένα demo του Commodore 64; Από πού κι ως πού; Συγχαρητήρια στον κύριο Rock για τη μεταφορά του. Στη συνέχεια η μουσική - σε επίπεδο σύνθεσης - του Pyramage πέφτει αρκετά επίπεδα κάτω (λόγω του JLD, αυτή τη φορά), αλλά στο 4:53 ο Rock επιστρέφει με μία εκπάγλου καλλονής σύνθεση που μας συντροφεύει μέχρι και την ολοκλήρωση του demo.

Δε νομίζω ότι υπάρχει λόγος να επεκταθώ περισσότερο. Δεν θα σας πω "δείτε το Pyramage", θα σας πω "ακούστε το". Ειδικά τα parts που έχει επιμεληθεί ο Rock και ακόμη ειδικότερα το τελευταίο (αυτό που σας έγραψα παραπάνω, από το 4:53 και μετά). Είναι πραγματικά, το SID στις δόξες του, μία αποθέωση του πρώτου ιστορικά soundchip που μας έδωσε να καταλάβουμε ότι οι ηχητικές δυνατότητες των home computers μπορεί και να μην απείχαν και τόσο πολύ από αυτές των synthesizers...

 

DooM Medley: η μουσική του Doom στον 64άρη!

Το ότι το Doom είναι, ακόμα και σήμερα, ένα από τα πλέον γνωστά και επιδραστικά video games της ιστορίας δε νομίζω να το αμφισβητεί κανείς. Το γεγονός ότι, σε αντίθεση με άλλους κορυφαίους τίτλους της εποχής του αυτό γέρασε με καλό τρόπο τόσο που να μπορεί κάποιος να το απολαύσει ακόμα και σήμερα χωρίς να τον ξενίζουν τα γραφικά, ο ήχος ή το gameplay επίσης θεωρώ απίθανο να το αμφισβητεί κάποιος. Αυτό όμως στο οποίο θα ήθελα να σταθώ με αφορμή τη νέα κυκλοφορία των Hokuto Force που ονομάζεται Doom Medley, είναι η μουσική του Doom. Αρκετοί μπορεί να μην στέκονται σε αυτή, αλλά προσωπικά νομίζω ότι αποτέλεσε αναπόσπαστο κομμάτι της όλης εμπειρίας και επίσης ότι ίσως να μη γίνεται αρκετή αναφορά σε αυτήν. Αδίκως.

Σε ό,τι είχε να κάνει με τις επικρατέστερες πλατφόρμες στον τομέα του ήχου στην ιστορία των υπολογιστών δεν υπάρχει μεγάλο debate. Και αυτό επειδή η κάθε εποχή είχε τον απόλυτο κυρίαρχό της. Πριν το 1979 βασικά υπήρχε... βουβαμάρα, μέχρι που εμφανίστηκαν οι Atari 400 και 800 με το (εντυπωσιακό για την εποχή) POKEY. Το 1982 ήρθε η εποχή του Commodore 64 με το θαυματουργό SID, για να ακολουθήσει το 1985 η Amiga με την μοναδική Paula. Όλα αυτά τα soundchips μεσουράνησαν στον καιρό τους, με τον ανταγωνισμό - βασικά το AY-3-8910 - να είναι καλός, αλλά όχι αρκετός. Το 1987 η Καναδική εταιρία Adlib επρόκειτο να αλλάξει για πάντα τα δεδομένα στον τομέα του ήχου στους μικροϋπολογιστές, κυκλοφορώντας την ομώνυμη ISA κάρτα επέκτασης που τα επόμενα χρόνια αποτέλεσε το στάνταρ για τα μέχρι τότε ουσιαστικά βουβά PCs. Ακολούθησε, το 1989-1990, η εμφάνιση της Sound Blaster της Creative Labs και... τα υπόλοιπα είναι ιστορία.

Ήδη, το 1993, τα PCs είχαν αρχίσει να εκτοπίζουν ακόμα και την Amiga από τα νοικοκυριά χάρη στις όλο και βελτιωμένες hardware δυνατότητές τους. Στον gaming τομέα το τελευταίο καρφί στο φέρετρο αυτών που ως τότε αποκαλούσαμε "home computers" έδωσε η κυκλοφορία - ποιανού άλλου; - του Doom, τον Δεκέμβριο του 1993. Πέρα από το επαναστατικό του gameplay και τον φρενήρη ρυθμό του, το εμβληματικό παιχνίδι της iD software ήταν επενδεδυμένο με ένα καταπληκτικό soundtrack από τον Bobby Prince, το οποίο, όπως ανέφερα και παραπάνω, μπορεί μεν να επισκιάστηκε κατάτι από άλλα assets του Doom, ωστόσο έμεινε και αυτό στην ιστορία με υπέροχες συνθέσεις που αξιοποιούσαν στο έπακρο τις πολυκάναλες και στερεοφωνικές Adlib και Soundblaster.

Fast forward 32 χρόνια αργότερα, και τα μέλη του demogroup (και όχι μόνο) Hokuto Force μας παρουσιάζουν το DooM Medley, ένα ηχητικό demo που στην ουσία αποτελεί ένα ποτ πουρί των συνθέσεων του Doom, που πλέον εκτελούνται από το 3κάναλο και μονοφωνικό SID. Δύσκολο εγχείρημα πέρα από κάθε αμφιβολία, αλλά, όπως θα διαπιστώσετε και εσείς, το αποτέλεσμα είναι αρκετά επιτυχημένο.

Αν προσωπικά έχω κάποια ένσταση, είναι ότι στο medley αυτό των Hokuto Force δεν συμπεριλήφθηκε το track του 8ου χάρτη του πρώτου επεισοδίου, το περίφημο Sign of Evil, που προσωπικά θεωρώ και ως την κορυφαία σύνθεση ολόκληρου του soundtrack (αν έπρεπε να επιλέξω κάποια σώνει και καλά). Για να ολοκληρώσω λοιπόν, σας αφήνω με το DooM Medley (παραπάνω) αλλά και με το Sign of Evil (στη συνέχεια).

Υ.Γ.: Πριν λίγες ώρες έγινε γνωστό ότι έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 86 ετών (αλλά πολύ ταλαιπωρημένος τα τελευταία χρόνια) ο Κώστας Καββαθάς. Ο εκλιπών, πέρα από πατέρας των εντύπων τεχνικού τύπου στην Ελλάδα που μεγάλωσαν τόσες και τόσες γενιές (τη δική μου σίγουρα), υπήρξε ανήσυχο πνεύμα, δάσκαλος, μεγάλος λάτρης των μηχανών που μπορούσαν να οδηγήσουν/πιλοτάρουν οι άνθρωποι, αλλά, το κυριότερο, άτομο με ήθος που δεν κουράστηκε ποτέ να επαναλαμβάνει ότι ο σεβασμός στον συνάνθρωπο και τα έργα του αλλά και στον ίδιο μας τον εαυτό αποτελεί το κλειδί για υγιείς κοινωνίες. Αν και ο ίδιος ήταν βέβαιος ότι πλησιάζουμε στον καιρό που θα μπορεί όλο το περιεχόμενο του εγκεφάλου μας να γίνει download σε κάποιον υπολογιστή προκειμένου το πνεύμα μας να παραμείνει ζωντανό στο διηνεκές, δυστυχώς - για όλους μας - δεν πρόλαβε αυτή την τεχνολογική εξέλιξη. Παρά το γεγονός ότι έφυγε από τη ζωή, τα κείμενα και οι διδαχές του θα ζουν για πάντα στη μνήμη μας. Καλό κατευόδιο στο τελευταίο σου ταξίδι, Δάσκαλε. Και να είναι ο δρόμος γεμάτος στροφές - ξέρεις εσύ.

The Spectrum Show επεισόδιο 149

Κάτι διάφορες υποχρεώσεις από 'δω κι από 'κει, κάτι το Amicamp, κάτι το ότι το ξέχασα (ναι, άνθρωποι είμαστε, τι θέλετε δηλαδή;), να που πέρασαν αρκετές μέρες μέχρι να αξιωθώ να ενημερώσω τους Spectrum lovers για την κυκλοφορία του νέου επεισοδίου του The Spectrum Show από τον Paul Jenkinson. Μιλάμε για το 149ο επεισόδιο και, ΟΚ, δύσκολο να τα χιλιάσει αλλά εύχομαι τουλάχιστον να τα διακοσαρίσει. Το έχει. Άνετα μάλιστα, θα έλεγα.

Στο καινούριο επεισόδιο ο Paul δοκιμάζει ένα (διαφορετικό) light pen και μας αποκαλύπτει μάλιστα ότι υπάρχει και άλλο στα σκαριά. Πού τα βρίσκει όλα αυτά τα περιφερειακά για τον Spectrum που μας έχει παρουσιάσει μέχρι σήμερα δεν το γνωρίζω, αλλά τώρα πια ο άνθρωπος θα πρέπει να έχει την πλέον αξιοζήλευτη συλλογή hardware για τον γομολάστιχα - και όχι μόνο - παγκοσμίως. Δηλαδή όχι, πείτε μου, ποιος άλλος έχει 4-5 διαφορετικά light pens για το ίδιο μηχάνημα, ε;

Στο μεγαλύτερο μέρος του νέου επεισοδίου ο Paul καταπιάνεται με παρουσιάσεις παιχνιδιών, παλιών και νέων. Έτσι, θα δείτε να παρελαύνουν τα Buggy Blast, BC's Quest for Tires, Escape from Exodron, Ziona Quest και Timebomb. Ειδικά από το BC's Quest for Tires έχω πολλές αναμνήσεις γιατί ήταν τίτλος που αναμφισβήτητα ξεχώριζε εκείνα τα χρόνια, βασικά λόγω θεματολογίας. Βέβαια, εγώ βίωσα την... παλαιολιθική αυτή εμπειρία σε Commodore 64 και όχι σε Spectrum, αλλά τι Γιάννης, τι Γιαννάκης...

Το επεισόδιο ολοκληρώνεται με ορισμένες πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικές με τον The Spectrum, τον οποίο ο Paul είχε παρουσιάσει σε προηγούμενο επεισόδιο. Όπως πάντα, μπορείτε να δείτε το The Spectrum Show παρακάτω και μην ξεχάσετε να επισκεφθείτε και το επίσημο website για πολύ ακόμα υλικό.