The Spectrum Show επεισόδιο 97

Καθώς μπήκαμε πια στον Σεπτέμβριο και σε άλλες χώρες του πλανήτη υποδέχονται το φθινόπωρο, εμείς στην καυτή (κυριολεκτικά) Ελλάδα υποδεχόμαστε ένα ακόμα κύμα καύσωνα, με αποτέλεσμα, θέλοντας και μη, η παραγωγικότητά μας να είναι στο ναδίρ της. Γιατί άντε να συγκεντρωθείς στα να φτιάξεις, να σκεφτείς, να δημιουργήσεις, όταν σε απασχολεί το ότι έκανες νέο ρεκόρ, καταστρέφοντας ένα ακόμα μπλουζάκι από στάμπες ιδρώτα, αυτή τη φορά σε μόλις 4 λεπτά της ώρας, συντρίβοντας το προηγούμενο προσωπικό σου top των 7 λεπτών (από χθες). Ε όχι λοιπόν, με αυτή την κατάσταση και πάλι χαρούμενοι να είμαστε που απλά επιβιώνουμε - ας κάνουμε λίγη υπομονή για να κρυώσει ο καιρός και να επιστρέψουμε σε δημιουργικό mood...

Φυσικά, στην (κάποτε αυτοκρατορία) Γηραιά Αλβιώνα τέτοια θέματα σπάνια βασανίζουν τον πληθυσμό της χώρας. Γιατί, ακόμα και όταν έχουν ζέστη που δεν παλεύεται την έχουν για 2 εβδομάδες, όχι για 5 μήνες! Έτσι λοιπόν, ο ακάματος κύριος Paul Jenkinson, ανεπηρέαστος από το καλοκαίρι, συνέχισε (πίστευε άραγε κανείς το αντίθετο;) να μας τροφοδοτεί με νέα επεισόδια του The Spectrum Show, προσφέροντάς μας μόλις πριν από λίγες μέρες το 97ο κατά σειρά (με την "κανονική" σειρά, γιατί έχει κυκλοφορήσει και κάποια έξτρα). Επίσης αναβάθμισε και το look του website του, και κυκλοφόρησε και ένα ακόμα τεύχος του περιοδικού του! Είπαμε, μακριά από το καυτό καλοκαίρι γίνονται πράγματα...

Στο 97ο λοιπόν επεισόδιο του The Spectrum Show ο Paul ασχολείται με τον ZX Spectrum, το περήφανο τέκνο του θείο Clive και της εταιρίας του Sinclair Research Ltd., που μεσουράνησε στο στερέωμα της αγοράς των υπολογιστών του Ηνωμένου Βασιλείου κατά το πρώτο μισό της δεκαετίας του '80. Στο τρέχον επεισόδιο μπορούμε να παρακολουθήσουμε ένα αφιέρωμα στην Cheetah Soft, να δούμε video reviews των Smash TV, Sidewize, Laserbirds και Redshift (ο Paul συμφωνεί με την αφεντιά μου ότι πρόκειται περί παιχνιδάρας), να ακούσουμε απαντήσεις σε ερωτήματα θεατών και να ξεναγηθούμε σε δύο αρκετά ενδιαφέροντα βιβλία. Ε, μετά απ' όλα αυτά θα κάνετε click στο play του video που ακολουθεί, έτσι δεν είναι;

Αγοράστε έναν Sinclair ZX81 σε κιτ. Ναι, σήμερα!

Οι παλιότεροι θα το θυμούνται. Κάποιοι άλλοι ίσως να το έχουν διαβάσει σε κάποιο αφιέρωμα ή στην Wikipedia. Το γεγονός είναι ότι ο Sinclair ZX81, ο "μπαμπάς" του πασίγνωστου ZX Spectrum είχε κυκλοφορήσει και σε μορφή κιτ ηλεκτρονικών, που ο καθένας που το επιθυμούσε και είχε τα μέσα και τις δυνατότητες μπορούσε να συναρμολογήσει μόνος του, γλυτώνοντας ταυτόχρονα και κάποια χρήματα. Τελικά ήταν πολύ πιο ενδιαφέροντες οι καιροί τότε, αλλά αυτή είναι μάλλον μια άλλη ιστορία...

Γίνεται εύκολα κατανοητό ότι σήμερα, 36 ολόκληρα χρόνια αργότερα, θα ήταν μάλλον απίθανο να βρεθεί κάπου ένα τέτοιο κιτ, ένας ΖΧ81 σε parts που να περιμένει τη συναρμολόγηση. Κι όμως, σε ένα μικρό γαλατικό χωριό που ονομάζεται Brooklyn (εντάξει, όχι και τόσο μικρό), υπάρχει μια εταιρία με την επωνυμία "Zebra Systems, Inc." που φτιάχνει websites. Και που πουλάει και ΖΧ81 σε κιτ!

Η ιστορία της Zebra Systems είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, και μπορείτε να την διαβάσετε στο website της εταιρίας, εδώ. Εν περιλήψει, πρόκειται για μια εταιρία η οποία από το 1982 είχε ως αντικείμενο τον ΖΧ81 και τους Αμερικανούς αδερφούς του Timex Sinclair 1000 και 1500. Ένα επικερδές κομμάτι των δραστηριοτήτων της Zebra Systems ήταν η πώληση μεγάλων αριθμών ΖΧ81 σε μορφή κιτ σε σχολεία και ιδρύματα τεχνικής εκπαίδευσης, όπου και χρησιμοποιούνταν από τους μαθητές ως projects στον τομέα των ηλεκτρονικών.

Κάποια στιγμή, και καθώς περνούσαν τα χρόνια, οι άνθρωποι της Zebra Systems δεν μπορούσαν πια να βρουν άλλα κιτ ΖΧ81 από τους προμηθευτές τους ώστε να καλύψουν την ζήτηση των εκπαιδευτηρίων. Πέρασε περίπου μία διετία όταν κατάφεραν να βρουν ένα στοκ 2.000 ολόκληρων κιτ, που μάλλον επρόκειτο για τα τελευταία που είχαν απομείνει στον πλανήτη σε αυτή τη μορφή! Φυσικά οι άνθρωποι της Zebra δεν έχασαν την ευκαιρία και αγόρασαν όλο το στοκ, καθώς μάλιστα η τιμή ήταν δελεαστικότατη. Όταν όμως πλησίασαν και πάλι τα σχολεία για να μεταπωλήσουν τα κιτ πληροφορήθηκαν ότι πλέον δεν υπήρχε ενδιαφέρον καθώς, στο χρονικό διάστημα που είχε μεσολαβήσει, είχαν αναγκαστεί να ασχοληθούν με άλλα projects. Έτσι, αποφασίστηκε τα 2.000 κιτ ΖΧ81 να φυλαχθούν σε μια αποθήκη μέχρι να βρεθεί ένας τρόπος να πουληθούν - κάτι που φάνταζε όλο και πιο απίθανο, καθώς πλέον η δεκαετία του '80 σιγοβάδιζε προς το τέλος της...

Fast forward μερικά χρόνια αργότερα, κάπου γύρω στην αλλαγή της χιλιετίας, όταν γίνεται αντιληπτό από άνθρωπο της Zebra Systems ότι υπάρχει εκεί έξω κόσμος που ξαναασχολείται με τους παλιούς υπολογιστές, τους οποίους πλέον αποκαλούν "retro computers". Η Zebra Systems ξεκινά δειλά-δειλά να πουλάει μέσω internet κάποια κιτ σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές αφού το στοκ είναι μεγάλο και η ζήτηση αμφίβολη. Κάπου εκεί πέφτει πάνω στο site της εταιρίας και ο γράφων, ο οποίος, ενώ κατά καιρούς έχει χρυσοπληρώσει τα πλέον άχρηστα πράγματα, δεν αποφασίζει να αποχωριστεί ένα ποσό της τάξεως των 50-80€ προκειμένου να αποκτήσει ένα κομμάτι της ιστορίας των μικροϋπολογιστών - και μάλιστα καινούριο! Εννοείται φυσικά ότι το μετανιώνω ακόμα, αλλά μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου...

Τα χρόνια περνούν, το νέο για τα διαθέσιμα κιτ ΖΧ81 μαθεύεται μέσω newsgroups, forum κλπ, κάποια πωλούνται ακόμα και μέσω ebay, οι τιμές σιγά-σιγά ανεβαίνουν και φτάνουμε τελικά στο 2013 όπου τα 2.000 κιτ που κάποτε διέθετε η Zebra Systems πλέον έχουν ελαττωθεί σε λιγότερα από 100. Σε μια λογική - από επιχειρηματική άποψη - απόφαση, τα λιγοστά εναπομείναντα κιτ πλέον πωλούνται στην αλμυρή τιμή των 499 δολαρίων ΗΠΑ και πιάνω τον εαυτό μου να σκέφτεται ότι ίσως και να πρόκειται για αξιόλογη επένδυση για το μέλλον μια τέτοια αγορά (αφού πρώτα χτυπήσω το κεφάλι μου στον τοίχο που με τα ίδια χρήματα πριν 10-15 χρόνια θα μπορούσα να είχα αγοράσει 8-10 kits!). Εντάξει, συνέρχομαι συνειδητοποιώντας το αυτονόητο, ότι δηλαδή όσο καλή επένδυση κι αν είναι, 500€ για "σκότωμα" δεν υπάρχουν πια εδώ και χρόνια, οπότε...

...οπότε αν τυχόν κάποιος από εσάς έχει την οικονομική δυνατότητα, μπορεί να αγοράσει ακόμα και σήμερα έναν Sinclair ZX81 σε κιτ (δείτε εδώ) και, αν το επιθυμεί, να τον συνοδέψει και με έναν Alphacom 32 printer για τα hard copies του (εδώ).

Είπαμε, πολλά τα λεφτά (Άρη), αλλά και εξαιρετικά ενδιαφέρον το γεγονός από την άλλη ότι υπάρχει ακόμα και σήμερα η ευκαιρία να αποκτήσει κανείς έναν προσωπικό υπολογιστή - και ένα κομμάτι της ιστορίας - σε κιτ, δεν νομίζετε;

Θέλατε ZX Vega Plus; Last year...

Spectrum χωρίς προβλήματα και καθυστερήσεις γίνεται; Δεν γίνεται. Έτσι λοιπόν, πιστό στις... οικογενειακές παραδόσεις, το ZX Vega Plus δεν έχει ακόμα παραδοθεί σε όσους στήριξαν την καμπάνια του στο Indiegogo, παρόλο που με στόχο τις 140.000 λίρες Αγγλίας συγκεντρώθηκαν ούτε λίγο ούτε πολύ... 513.000!

Το Indiegogo μάλιστα ξαφνικά "πάγωσε" την καμπάνια, μην επιτρέποντας σε άλλους δυνητικούς υποστηρικτές/πελάτες να συμμετάσχουν, με αιτία "τις καθυστερήσεις στις παραδόσεις και την έλλειψη ικανοποιητικής ενημέρωσης προς τους υποστηρικτές του project". Μάλιστα, λόγω των καθυστερήσεων, ένα σεβαστό ποσοστό υποστηρικτών του project διεκδικεί επιστροφή των χρημάτων του, παρόλο που κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατό, σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας του Indiegogo.

H Retro Computers Ltd. μάλιστα (εταιρία παραγωγής του ZX Vega Plus) απείλησε με μηνύσεις για συκοφαντική δυσφήμιση το BBC, που έφερε πρώτο στο φως τα άσχημα νέα. Αποτέλεσμα της κίνησης αυτής ήταν ακόμα και το Gizmodo να δημοσιεύσει την είδηση και στη συνέχεια να την αποσύρει!

Από την πλευρά της η Retro Computers Ltd. είχε ανακοινώσει προ καιρού (σ.σ. Νοέμβριος 2016) ότι η αλλαγή στον σχεδιασμό και στα υλικά των πλήκτρων του ZX Vega Plus θα είχε ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση παράδοσης της φορητής κονσόλας, μέχρι και τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους. Άλλες πηγές αναφέρουν ως επιπλέον λόγο για την καθυστέρηση αυτή τις διαφωνίες μεταξύ δύο πρώην διευθυντών της Retro Computers Ltd.!

Τελικά, μόλις σήμερα, η εταιρία παραγωγής της κονσόλας εξέδωσε ανακοίνωση (προφανώς με σκοπό να ηρεμήσει κάπως την τεταμένη κατάσταση) στην οποία αναφέρει ότι "υπήρξαν καθυστερήσεις στην παραγωγή λόγω τεχνικών προβλημάτων" και ότι οι πρώτες κονσόλες θα αποσταλούν στους ιδιοκτήτες τους "σε μερικές εβδομάδες". Πραγματικά, όλα αυτά θυμίζουν σε εμάς τους παλαιότερους εποχές Sinclair QL - μόνο που η Retro Computers Ltd., σε αντίθεση με την Sinclair Research Ltd. τότε, δεν κινδυνεύει με εμπορική αποτυχία του προϊόντος της, αφού όλα τα τεμάχια που θα κατασκευαστούν έχουν προπωληθεί. Το θέμα είναι αν και πότε θα κατασκευαστούν τελικά... (Πηγές: Indie Retro News, BBC).

Sinclair εναντίον Acorn: η ιστορία της αντιπαλότητας

Αν ασχολείστε σφαιρικά με το retro computing (μετάφραση: ενδιαφέρεστε και για κάτι άλλο πέραν του Sensible στην Amiga) τότε σαφώς γνωρίζετε τις 2 μεγάλες εταιρίες που κυριάρχησαν στην Βρετανική (και όχι μόνο) αγορά μικροϋπολογιστών στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του '80: ναι, αναφέρομαι στις Sinclair Research και Acorn Computers.

Η ιστορία των 2 εταιριών είναι ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα, καθώς είχαν κοινές ρίζες και πανομοιότυπη κατάληξη, βρισκόμενες αντιμέτωπες με το λουκέτο στην προσπάθειά τους να κυκλοφορήσουν προϊόντα με τα οποία θα έσκαβε η μία το λάκκο της άλλης!

Όλα τα παραπάνω είχαν δημοσιευθεί στα αντίστοιχα άρθρα στο 1ο και στο 2ο τεύχος του περιοδικού Retro Planet αλλά, μιας και τα τεύχη αυτά έχουν εξαντληθεί προ πολλού, σας προτείνω να παρακολουθήσετε το Tech-o-mentary του Nostalgia Nerd που αναφέρεται στην ιστορία των Sinclair και Acorn:

Αν πάλι έχετε λίγο περισσότερο χρόνο και θέλετε να δείτε την ίδια ιστορία σε τηλεταινία (με τις απαραίτητες "παρεμβάσεις" στην ιστορία προκειμένου να γίνει καταλληλότερη για το τηλεοπτικό κοινό) παρακολουθείστε το ενδιαφέρον και διασκεδαστικό Micro Men του BBC:

Καλή διασκέδαση!

Αντιγραφή το artwork του Agony;

Ναι, είναι αλήθεια: παρόλο που ασχολούμαι τόσα χρόνια με το χώρο του retro computing και βίωσα τη γέννηση, την κυριαρχία και την σταδιακή υποχώρηση των 8μπιτων και 16μπιτων υπολογιστών, αυτό για το οποίο θα σας γράψω μου είχε ξεφύγει. Πιθανότατα να οφείλεται στο γεγονός ότι το παιχνίδι κυκλοφόρησε τον καιρό που είχα αποφασίσει να ανταποκριθώ στο κάλεσμα της μαμάς πατρίδας και να υπηρετήσω τη στρατιωτική μου θητεία. Είτε έτσι είτε αλλιώς, αυτό που έχει σημασία είναι ότι τελικά το είδα. "Ποιο;", θα ρωτήσετε. "Το artwork του Agony" είναι η απάντηση. Και έμεινα με ανοιχτό το στόμα!

Το Agony της Amiga. Το θέμα που κοσμεί τη συσκευασία του παιχνιδιού δεν είναι τόσο original όσο νομίζατε...

Ως παλαιότερος στο χώρο από την πλειοψηφία, είχα την τύχη να ζήσω την επανάσταση των home computers η οποία, όπως είναι γνωστό, ξεκίνησε από τα 8μπιτα μηχανήματα. Spectrum, Amstrad, Commodore και πολλά άλλα μηχανάκια μπήκαν ξαφνικά στη ζωή μας εκεί, στις αρχές του '80, αλλάζοντάς την για πάντα. Έτσι, είχε πάρει το μάτι μου αυτό που θα σας αναφέρω. Όταν πρωτοκυκλοφόρησε ο Spectrum της Sinclair Research λοιπόν, η εταιρία λανσάρισε κάποιους τίτλους software (που είχαν δημιουργήσει τρίτοι κατασκευαστές) υπό το label της Sinclair, έτσι ώστε να γίνει πιο ελκυστικό το μηχάνημα στους δυνητικούς αγοραστές. Ένας απ' αυτούς τους τίτλους ήταν το adventure "Planet Of Death" που μάλιστα έτρεχε ακόμα και στον "μικρό" Spectrum, με τα 16ΚΒ μνήμης. Μιλάμε τώρα για το έτος 1982. Δείτε το εξώφυλλο του παιχνιδιού:

Χμ... κάτι μου θυμίζει!

Όπως λοιπόν είναι φυσικό, γνωρίζοντας την ύπαρξη (και το artwork) του Planet Of Death, έπαθα πλάκα αντικρίζοντας την εξόφθαλμη αντιγραφή στο θέμα του Agony, 10 ολόκληρα χρόνια μετά το παιχνίδι του ZX Spectrum! H Wikipedia μάλιστα, προφανώς λανθασμένα, αναφέρει ότι το artwork του Agony είναι προϊόν της δουλειάς του "πολύ" Roger Dean, ο οποίος είχε επιμεληθεί σχεδόν όλα τα θέματα των παιχνιδιών της Psygnosis. Φυσικά, όχι το Agony!

Με λίγο ψάξιμο βρήκα ότι τελικά το θέμα του Planet Of Death - και κατ' επέκταση και του Agony - έχει επιμεληθεί ο Tony Roberts. "Και τι έκανε ο Roger Dean, δηλαδή;", θα ρωτήσετε. Η απάντηση είναι "το logo". Ναι το logo του Agony είναι δουλειά του Roger Dean, όπως φαίνεται και από το χαρακτηριστικό του στυλ. 

Αυτό ναι, είναι δουλειά του Roger Dean!

Το ωραίο της όλης ιστορίας είναι ότι το (εξαίσιο αυτό) artwork που χρησιμοποιήθηκε στα Planet Of Death και Agony, έχει χρησιμοποιηθεί και σε βιβλία! Δείτε:

Οπότε, τι να πει κανείς; Ποιος αντέγραψε ποιον, τελικά; Η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα; Να ζει κανείς ή να μη ζει; Ιδού η απορία!

Πέραν της πλάκας, φαίνεται ότι ο Tony Roberts απλά είχε πουλήσει σε αρκετούς πελάτες τα δικαιώματα χρήσης του εν λόγω έργου του, αλλά σε κανέναν την αποκλειστικότητα. Σύμφωνα με το site του καλλιτέχνη, το έργο ονομάζεται "Planet Of Death" και δημιουργήθηκε το 1982, πράγμα που σημαίνει ότι οποιαδήποτε χρήση του πέραν αυτής του παιχνιδιού του ZX Spectrum ε, έχανε κάποιους πόντους στο θέμα της πρωτοτυπίας! Προσωπική μου άποψη είναι ότι η Psygnosis θα έπρεπε να είχε μεριμνήσει ώστε ένα τόσο εμβληματικό παιχνίδι όπως ήταν το Agony να είχε το δικό του, πρωτότυπο θέμα...

ZX Spectrum Next: συνέντευξη με τον δημιουργό του

Η είδηση έπεσε σαν βόμβα πριν από λίγο καιρό: είναι στα σκαριά ένας νέος, "σύγχρονος" ΖΧ Spectrum. Προσοχή: όχι ένα παιχνίδι - προσβολή στην αισθητική του Spectrum όπως είναι το Vega, ούτε ένα απλό Bluetooth πληκτρολόγιο όπως είναι ο Recreated ZX Spectrum. Όχι, εδώ έχουμε να κάνουμε με έναν νέο, ολοκληρωμένο υπολογιστή, που είναι μάλιστα και πανέμορφος καθώς την εξωτερική του εμφάνιση επιμελήθηκε ο ένας και μοναδικός πάλαι ποτέ σχεδιαστής της Sinclair Research, ο Rick Dickinson. Το μηχάνημα ονομάζεται ZX Spectrum Next και τα χαρακτηριστικά του είναι τα παρακάτω:

• Επεξεργαστής: Z80 3,5Mhz και 7Mhz modes
• Μνήμη: 512KΒ RAM
• Video: ULAplus με νέα video modes και περισσότερα χρώματα
• Video Output: RGB, VGA, mini HDMI
• Αποθήκευση: SD Card slot, με συμβατό με DivMMC πρωτόκολλο
• Ήχος: AY-3-8912 ή FM2149 audio chips (επιλέξιμα) με στερεοφωνική έξοδο
• Joystick: DB9 συμβατό με πρωτόκολλα Cursor και Interface 2 (επιλέξιμο)
• Έξοδος PS/2 port: Ποντίκι με εξομοίωση Kempston mode ή εξωτερικό πληκτρολόγιο
• Έξτρα: Λειτουργία Multiface για πρόσβαση στη μνήμη, αποθήκευση παιχνιδιών, cheats κλπ.
• Υποστήριξη κασέτας: Έξοδοι Mic και Ear για φόρτωμα και σώσιμο σε κασέτα
• Επέκταση: Original external bus expansion port και accelerator expansion port
• Βοηθητικό board επιτάχυνσης: GPU/1Ghz CPU/512MΒ RAM 

Ο άνθρωπος που συνέλαβε την ιδέα και βρίσκεται πίσω από το project του ZX Spectrum Next είναι ο συνιδρυτής της Bossa Studios και δημιουργός των Surgeon Simulator, I am Bread και Worlds Adrift, Henrique Olifiers. Ο Henrique έδωσε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη στο Flickering Myth για το project του ZX Spectrum Next, την οποία και σας παραθέτω στη συνέχεια, αφού πρώτα την μετέφρασα στα ελληνικά για ευκολότερη και απολαυστικότερη ανάγνωση...

Έχεις κάποιο επαγγελματικό background στο computer design ή εξέλιξες τις ικανότητές σου μέσα στα χρόνια λύνοντας και συναρμολογώντας μηχανήματα, μέχρι που τελικά έφτασες σε αυτό το σημείο, να μας παραδώσεις έναν ZX Spectrum για τον 21^ο αιώνα;

Ασχολούμαι ευρέως με τα ηλεκτρονικά ως hobby, και οι ικανότητές μου είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού δοκιμής και λάθους (trial & error) και μιας γενναίας δόσης τύχης. Αλλά οι ικανότητές μου στον τομέα του hardware δεν πλησιάζουν καν τις απαιτήσεις για το σχεδιασμό ενός μηχανήματος όπως είναι ο Spectrum Next. Αυτή είναι δουλειά των Victor Trucco και Fabio Belavenuto - αυτοί είναι που σχεδίασαν και επί του παρόντος εργάζονται πάνω στο hardware και στο firmware του μηχανήματος. Ο Next είναι μία εξέλιξη ενός παλιότερου project τους, του TBBlue, που ήταν ένας επανασχεδιασμένος ZX Spectrum με τη χρήση σύγχρονων ηλεκτρονικών parts με σκοπό τη διατήρηση του μηχανήματος.

Ο ZX Spectrum Next ήταν κάτι που βρισκόταν εδώ και καιρό στο μυαλό σου; Ή μήπως η εμφάνιση του Sinclair ZX Spectrum Vega από την Retrocomputers Ltd μαζί με το Recreated ZX Spectrum Keyboard από την Elite Systems άναψαν μια σπίθα μέσα σου;

Ο ZX Spectrum Next είναι μια ιδέα που συνέλαβα σχετικά πρόσφατα, στο τέλος του προηγούμενου έτους, όταν συζητούσαμε με τον Victor Trucco το ενδεχόμενο να διαθέσουμε το TBBlue στην Ευρωπαϊκή αγορά. Πρότεινα τότε ότι αντί να ασχοληθούμε με ένα περιορισμένο κοινό χομπιστών και με ένα hardware προϊόν το οποίο θα απαιτούσε αρκετή δουλειά προκειμένου να φτάσει στο σημείο να χρησιμοποιηθεί, θα ήταν καλύτερα να δημιουργήσουμε έναν ολόκληρο "κανονικό" υπολογιστή, όπως ήταν ο πραγματικός Spectrum. Αυτό οδήγησε στην προφανή αναζήτηση για συνεργασία του Rick Dickinson, του σχεδιαστή όλων των προϊόντων της Sinclair, ώστε να σχεδιάσει το αισθητικό κομμάτι του Next. Κι έτσι γεννήθηκε ο Spectrum Next, ως αποτέλεσμα μιας απλής καθημερινής κουβέντας - όπως γεννιούνται και τα περισσότερα ενδιαφέροντα πράγματα!

Κοιτάζοντας τις δύο προαναφερθείσες συσκευές (Sinclair ZX Spectrum Vega, Recreated ZX Spectrum Keyboard), έδωσες σημασία στη μαζική ανταπόκριση της κοινότητας του ZX Spectrum σε ό,τι είχε να κάνει με αυτά τα δύο μηχανήματα όταν ξεκίνησες το σχεδιασμό του ZX Spectrum Next, ή είχες ήδη σχεδιάσει στο μυαλό σου τα περισσότερα απ' αυτά που σε ενδιέφεραν να έχει το τελικό προϊόν, πριν αρχίσουν να έρχονται σχόλια όπως "HDMI", "αναπαραγωγή παλαιών κασετών", "σύνδεση joysticks" κλπ;

Φυσικά! Είμαι φανατικός υπέρμαχος της άποψης ότι κάποιος πρέπει να ασπάζεται την αρμόδια κοινότητα και να τη βάζει να συμμετέχει σε ό,τι κι αν κάνει. Εδώ που τα λέμε, με αυτόν τον τρόπο φτιάχνω και τα παιχνίδια μου! Η πρωταρχική ιδέα της ανακοίνωσης του προϊόντος προτού μπούμε στη διαδικασία της χρηματοδότησης από το κοινό ήταν ώστε να είμαστε βέβαιοι ότι έχουμε διαθέσιμες όλες τις πληροφορίες τις απαραίτητες ώστε να δημιουργήσουμε τον "τέλειο" (εάν υφίσταται κάτι τέτοιο) υπολογιστή που στη συνέχεια θα "στέλναμε" στο Kickstarter.

Φαίνεται ότι το σχέδιό μας δούλεψε, η κοινότητα νιώθει ως μέλος της προσπάθειας, κι έτσι έχουμε τη δυνατότητα να δουλέψουμε πάνω σε αυτά που τους ενδιαφέρουν, αντί να προσπαθούμε να μαντέψουμε τι θα έπρεπε να κάνουμε.

Κοιτάζοντας το σχεδιασμό των πλήκτρων φαίνεται ότι συμπεριλάβατε όλες αυτές τις παλιές εντολές που ήταν προσβάσιμες μέσω της extended mode, και επίσης τονίσατε ότι το μηχάνημα θα είναι εντελώς open source. Θα έχουμε ξανά τη δυνατότητα να προγραμματίσουμε στον ZX Spectrum Next και, επίσης, τι ακριβώς εννοείτε λέγοντας "εντελώς open source" - αυτό αφορά τον προγραμματισμό ή είναι κάτι που αφορά αμφότερα το software και το hardware;

Αυτό ακριβώς είναι. Ο Next θα είναι ένα μηχάνημα που το "ανάβεις και προγραμματίζεις άμεσα" όπως ακριβώς συνέβαινε τον παλιό καιρό. Με το "open source" εννοούμε ότι οτιδήποτε κι αν φτιάξουμε - hardware και software - θα είναι τεκμηριωμένο και διαθέσιμο στον καθένα. Οι χρήστες θα έχουν πλήρη πρόσβαση στο σχεδιασμό του hardware, του firmware και των drivers έτσι ώστε να έχουν τη δυνατότητα να επέμβουν, να τα μεταβάλλουν και να τα βελτιώσουν όπως θεωρούν αυτοί ότι πρέπει να γίνει. Και κάθε φορά που θα προχωράμε την πλατφόρμα ένα βήμα μπροστά θα ενσωματώνουμε όλες αυτές τις βελτιώσεις στις "επίσημες" κυκλοφορίες ως ενημερώσεις, με τα κατάλληλα credits σε οποιονδήποτε συνεισέφερε στην εξέλιξη του Next.

Μπορούμε να δούμε αμφότερες τις υποδοχές Mic και Ear στην πίσω πλευρά του μηχανήματος, που δίνουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε και πάλι κασέτες - κάτι το οποίο είναι ένα πλεονέκτημα για τους σκληροπυρηνικούς χρήστες - αλλά για αυτούς από εμάς που προτιμάμε την ταχύτητα υπάρχει ένα σύστημα για SD κάρτες. Να υποθέσω ότι θα έχουμε τη δυνατότητα να φορτώσουμε και να αποθηκεύσουμε σα να ήταν σε κασέτα; Χρησιμοποιώντας το σύστημα με τις SD κάρτες θα δούμε αύξηση στην ταχύτητα φορτώματος για τα προγράμματα που αποθηκεύσαμε; Θα έχουμε τη δυνατότητα να φορτώσουμε παιχνίδια σε format TZX, TAP ή Ζ80 (μερικά από τα συνήθη αρχεία που χρησιμοποιούνται από τους εξομοιωτές) στο νέο μηχάνημα;

Ναι, έτσι είναι: υπάρχει η δυνατότητα για χρήση κασετών αλλά και SD καρτών στον Next. Εάν είσαι σκληροπυρηνικός χρήστης και θέλεις να νιώσεις την αίσθηση του φορτώματος από κασέτα, μπορείς να το κάνεις. Εάν είσαι της πιο πρακτικής σχολής και αποζητάς τον περισσότερο αποθηκευτικό χώρο και την ταχύτητας φορτώματος της SD κάρτας, μπορείς να το κάνεις και αυτό. Η SD θα είναι σίγουρα ο πρωτεύων τρόπος χρήσης για τους περισσότερους χρήστες, και υποστηρίζει όλα τα τυπικά format αρχείων όπως αυτά που ανέφερες καθώς και το Ρώσικο TRD, που είναι το προτιμώμενο format τη σήμερον ημέρα, καθώς δίνει τη δυνατότητα για αρχεία μεγαλύτερου μεγέθους.

Ποιες ήταν οι δυσκολίες που συναντήσατε στο να φτιάξετε τον ZX Spectrum Next και να τον καταστήσετε λειτουργικό; Πόσο δύσκολο ήταν το να κάνετε έναν ZX Spectrum να "μιλήσει" σε μια σύγχρονη τηλεόραση μέσω της υποδοχής HDMI; Ποιο κομμάτι της διαδικασίας κατασκευής του νέου αυτού μηχανήματος σας κράτησε άγρυπνους - το περισσότερο - και σας έκανε να τραβάτε τα μαλλιά σας;

Μέχρι τώρα είναι το HDMI, καθώς επιλέξαμε να το κάνουμε κάτι παραπάνω από ένα απλό HDMI port. Οι έξοδοι VGA και RGB που υπάρχουν στον Spectrum Next υποστηρίζονται από την ULA (στην περίπτωσή μας, την ULAplus) που υπήρχε και στον πρωτότυπο Spectrum. Αυτή δεν είναι συμβατή με το πρότυπο HDMI, όπως θα περίμενε κανείς. Έτσι, χρησιμοποιήσαμε ένα Raspberry Pi Zero και το συνδέσαμε μέσω του GPIO στο expansion port του NEXT, ελέγχοντας την video RAM για τυχόν αλλαγές. Όταν αυτές οι αλλαγές συμβαίνουν, αυτές αντιγράφονται στον framebuffer του Raspberry Pi και ενημερώνουν την έξοδο HDMI που παράγει το Pi.

Το δύσκολο είναι να συγχρονιστούν τα πάντα με τον original χρονισμό του Spectrum, έτσι ώστε όταν τα demos ή τα παιχνίδια κάνουν έξυπνη χρήση της ULA χακάροντας τους χρονισμούς κλπ, να μην χάνονται τα αποτελέσματα που έπρεπε αρχικά να παραχθούν. Αυτό στην πορεία αποδείχθηκε απίστευτα δύσκολο να επιτευχθεί, και έχουμε ακόμα μερικά εμπόδια να υπερβούμε.

Το πλέον δύσκολο είναι ακόμα μπροστά μας: το να χρησιμοποιούμε την CPU, την GPU και την RAM του Pi μόνο για την έξοδο HDMI είναι σπατάλη πόρων, έτσι αποφασίσαμε να φτιάξουμε drivers ώστε να τα χρησιμοποιούμε ως βοηθητικό συνεπεξεργαστή του επεξεργαστή Ζ80 του Spectrum Next. Με τον τρόπο αυτό ο Spectrum θα μπορεί να πει "έι, Pi, σε παρακαλώ κάνε μου rendering σε ένα frame 3D OpenGL αυτής της σκηνής" και αυτό να παράγεται και να αντιγράφεται πίσω στην RAM του Spectrum Next για όποιον σκοπό θέλουμε. Έτσι, θα μπορούμε να έχουμε π.χ. Minecraft ή Quake για τον Spectrum, που να τρέχει στον Spectrum, αλλά να επιταχύνεται από το Pi ως συνεπεξεργαστή.

Αυτό δεν θα είναι εύκολο…

Ποιος σχεδίασε αυτό τα ομολογουμένως εντυπωσιακό εξωτερικό για το μηχάνημα; Δείχνει σα να έβαλε τα χέρια του σε έναν ZX Spectrum 48K+ ένας σχεδιαστής concept μοντέλων της Audi! Το λευκό μοντέλο δείχνει εκπληκτικό, παρόλα αυτά, ως τελειομανής πραγματικά λατρεύω το μαύρο μοντέλο. Μια απορία μόνο, τα κλασικά χρώματα του Spectrum - στην πλαϊνή καμπύλη - φωτίζονται;

Αυτή είναι η δουλειά του Rick Dickinson, του ανθρώπου που σχεδίασε τα cases των ΖΧ80, ΖΧ81, ΖΧ Spectrum, QL, Microdrive… Βασικά, οτιδήποτε κυκλοφόρησε η Sinclair μέχρι που πουλήθηκε στην Amstrad. Είναι ένας εκπληκτικός σχεδιαστής, ταλαντούχος όσο δεν παίρνει, με την ικανότητα να δημιουργεί επικά κομμάτια που αψηφούν τη δοκιμασία του χρόνου.

Για τα χρώματα στο πλάι τώρα… Του έκανα ακριβώς την ίδια ερώτηση όταν έφτασαν οι πρώτες εικόνες. Θα είναι διαφανή και θα φωτίζονται από χρωματιστά LED από μέσα; Ή θα είναι φωτιζόμενο χρωματιστό πλαστικό; Τι ακριβώς απ' τα δύο;

Η ειλικρινής απάντηση είναι ότι θα δοκιμάσουμε μερικές υλοποιήσεις του Next και θα δούμε ποια φαίνεται ομορφότερη. Θέλουμε τα χρώματα να ξεχωρίζουν, να βγαίνουν προς τα έξω όπως στις εικόνες, αλλά να μη δείχνουν σαν μια φτηνιάρικη επίδειξη χρωμάτων σε στυλ "Fast And The Furious" (σ.σ. εννοεί "καγκουράδικο") - αν καταλαβαίνεις τι εννοώ… 

Είχατε καθόλου προβλήματα στην προσπάθειά σας να πάρετε την άδεια και τα δικαιώματα για τη δημιουργία του ZX Spectrum Next από τους τωρινούς κατόχους του ονόματος ZX Spectrum ή σας έδωσαν τις ευλογίες τους με χαρά;

Οι συζητήσεις που κάναμε με τους κατόχους των δικαιωμάτων ήταν ιδιαίτερα ευθείς και άμεσες, και ήταν υπέροχοι άνθρωποι στην κουβέντα. Ήταν ιδιαίτερα εξυπηρετικοί και επέμεναν να σιγουρευτούν ότι θα δώσουμε κάτι πίσω σε αντάλλαγμα με τα δικαιώματα - στην περίπτωσή μας, το 5% από όλα τα έσοδα από τον Spectrum Next θα πάει στο νοσοκομείο της Great Ormond Street. Πόσο cool απαίτηση είναι αυτή, δεν συμφωνείς;

Τελευταία ερώτηση, πότε πιστεύεις ότι θα δούμε το τελικό προϊόν στα ράφια των καταστημάτων και ποια αναμένεις ότι θα είναι η τιμή λιανικής του;

Στοχεύουμε στην εκκίνηση της χρηματοδότησης από το κοινό τον Ιούνιο, και στην εκκίνηση της παραγωγής τον Αύγουστο, και στην αποστολή στους αγοραστές το πρώτο ή το δεύτερο τρίμηνο του 2017 το αργότερο. Για να δούμε πώς θα επιβιώσει αυτό το σχέδιο στη δοκιμασία της μάχης… Η τιμή λιανικής θα πρέπει να μην υπερβαίνει τις 175 λίρες Αγγλίας - που ήταν η τιμή του πραγματικού ZX Spectrum όταν πρωτοκυκλοφόρησε. Αλλά δουλεύουμε σκληρά ώστε να την ρίξουμε κάτω από τις 100 λίρες Αγγλίας, πράγμα που θα εξαρτηθεί από το πόσες μονάδες θα παραγγελθούν και από το εάν θα μπορέσουμε να βρούμε καλύτερους προμηθευτές για κάποια parts, ειδικότερα σε ό,τι αφορά την παραγωγή του πληκτρολογίου και του εξωτερικού case.