Δώστε ξανά ζωή στο παλιό hardware: Raspberry Pi

Είναι χρόνια τώρα που, παρατηρώντας τον εαυτό μου - ναι, κάποιες φορές δεν έχει τίποτα η τηλεόραση οπότε στρέφομαι αναγκαστικά στην αυτογνωσία λόγω βαρεμάρας - διαπίστωσα ότι με έλκει ιδιαίτερα το παλιό hardware. Στην πραγματικότητα μάλιστα, με έλκει πιο πολύ από το καινούριο. Και όταν αναφέρομαι σε "hardware" δεν εννοώ μονάχα τους υπολογιστές, αλλά, πρακτικά, οτιδήποτε: από στερεοφωνικά συγκροτήματα των 70s και των 80s, από τηλεοράσεις των 90s και των 00s, και από... αυτοκίνητα της δεκαετίας του '50 μέχρι και αυτά των πρώτων χρόνων της νέας χιλιετίας, τότε που το δημοφιλές μεταφορικό μέσο που προσέφερε απόλαυση στον οδηγό του άρχισε να αντικαθίσταται μαζικά από τεράστια κουτιά αποκαλούμενα Sports Utility Vehicles γεμάτα με κάθε είδους κουμπάκια και οθονίτσες και με βασικό χαρακτηριστικό την "ψηλή θέση οδήγησης". Ναι, αυτός ή αυτή που κάποτε θα αντιμετωπιζόταν - και δικαίως - από οποιονδήποτε petrolhead ως... wannabe νταλικιέρης πλέον είναι ο "τυπικός οδηγός". Να τον/την χαιρόμαστε. Και μετά σε ρωτάνε "μα προς τι όλη αυτή η παρελθοντολαγνεία;". Έλα μου ντε, τι να σας πω, θα σας γελάσω.

Αλλά για μην ξεφεύγω - διότι πιστέψτε με, αν πιάσω το θέμα "σύγχρονο αυτοκίνητο" μπορώ να κράζω γράφω για χρόνια - ας επιστρέψω στο κομπιουτερίστικο hardware, αυτό με το οποίο ασχολούμαστε σε αυτό το blog, άλλωστε. Που λέτε, έχω την τάση να αντιμετωπίζω ένα καινούριο (προς εμένα, όχι χρονολογικά) μηχάνημα ως κάτι το εξαιρετικά ενδιαφέρον, και να ψάχνω να βρω τις δυνατότητές του και τα όριά του, διερωτώμενος "γιατί έφτασε στα χέρια μου; Γιατί αυτός που το είχε αποφάσισε να το αντικαταστήσει με κάτι άλλο, πιο σύγχρονο;". Φυσικά δεν αναφέρομαι σε retro computers όπως ο Commodore 64, αλλά σε hardware 10-15 ετών, όπως ήταν για παράδειγμα τα πρώτα 2πύρηνα ή 4πύρηνα PCs ή τα πρώτα Raspberry Pis. Γιατί λες το θυμάμαι σαν χθες, να διαβάζω τι μπορούν να κάνουν αυτά τα μηχανήματα τότε, στην εποχή τους. Πλέον γιατί δεν τα θέλει κανένας;

Η εύκολη απάντηση φυσικά είναι ότι τα πράγματα εξελίχτηκαν, οι ανάγκες μεγάλωσαν και πλέον αυτά τα μηχανήματα δεν μπορούν να τις εξυπηρετήσουν. Είναι όμως ακριβώς έτσι; Δηλαδή για παράδειγμα ένας υπολογιστής με Intel Core 2 Duo/Quad ή ένα Raspberry Pi model B+ δεν μπορούν να κάνουν τίποτα πια; Η θέση τους είναι μονάχα στην ανακύκλωση συσκευών; Προφανώς κάτι τέτοιο δεν ισχύει και, αν θέλετε τη ταπεινή μου άποψη, έχει πολύ περισσότερο ενδιαφέρον και προσφέρει πολύ μεγαλύτερη ικανοποίηση το να ψάχνεις, να κατσαβιδιάζεις, να παραμετροποιείς και τελικά να αξιοποιείς ένα μηχάνημα των 20-50€ από το να κάνεις το ίδιο με κάποιο σύγχρονο των 1.000€. Συν το γεγονός ότι σου μένουν και 950-980€ στην τσέπη.

Αφορμή για όλα τα παραπάνω μου έδωσαν κάποιο videos που βρήκα στο YouTube ψάχνοντας τρόπους να αξιοποιήσω κάποια παλιά Raspberry Pis που έχω (της πρώτης γενιάς) τα οποία και προφανέστατα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κανονικοί υπολογιστές για καθημερινή χρήση: άλλο το Pi 400 κι άλλο το single core Raspberry Pi model B+ στα 700MHz με τα 512ΜΒ μνήμης. Κι όμως, ακόμα και αυτό τα ταπεινό μηχανηματάκι, μπορεί να κάνει εντυπωσιακά πράγματα. Και δεν θα αναφερθώ καν στον τομέα του emulation, εκεί όπου με την κανονικού μεγέθους composite video έξοδό του μπορεί να κοροϊδέψει σχεδόν τον οποιονδήποτε ότι έχει να κάνει με το real thing αν το συνδέσεις με μια CRT οθόνη (πιστέψτε με, το έχω δοκιμάσει). Μιλάω για άλλες χρήσεις, πιο ουσιαστικές. Για παράδειγμα, μπορεί κάποιος εύκολα να στήσει έναν web server. Ή, ακόμα καλύτερα, έναν mail server. Φυσικά και έναν proxy server. Και επειδή άπαντες πλέον έχουμε πολλά μηχανήματα που σερφάρουν στο internet σε κάθε σπίτι, γιατί όχι και έναν adblocker που να μην εντοπίζεται από τα websites όπως συμβαίνει με τα addons των browsers; Ή, κάτι άλλο επίσης πολύ χρήσιμο, τι θα λέγατε για ένα VPN ώστε να συνδέεστε πανεύκολα και με απόλυτη ασφάλεια στο οικιακό σας δίκτυο ή σε αυτό της εργασίας σας; Το Linux είναι ταμάμ για τέτοιες εφαρμογές και, θυμηθείτε, το RPi τρέχει Linux! Τέλος, δεν θα πρέπει να παραλείψω να αναφέρω ότι ακόμα και το πρώτο Raspberry Pi μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως media center με το OpenELEC (Kodi) όπου παίζει χωρίς framedrops μέχρι και videos ανάλυσης 1080p και κωδικοποίησης h.264/x264.

Δείτε εδώ μια ποικιλία από πιθανά web server applications με τα αντίστοιχα αναλυτικά guides για εγκατάσταση και παραμετροποίηση.

Εδώ ένας οδηγός για να στήσετε ένα VPN το οποίο το έχω δοκιμάσει προσωπικά είναι ταχύτατο, λειτουργικό και αξιόπιστο.

Στη συνέχεια μπορείτε να παρακολουθήσετε ένα ενδιαφέρον βιντεάκι για τα 5 Top RPi projects (κατά τον δημιουργό του) για το 2023:

 

Και τέλος, ένα βίντεο που εξηγεί ενδελεχώς την εγκατάσταση και το στήσιμο ενός Adblocking server:

Παίξτε Doom και Heretic σε οποιοδήποτε Raspberry Pi! (the easy way)

Από την πρώτη μου επαφή με Raspberry Pi μέχρι και σήμερα συνεχίζω να αναρωτιέμαι γιατί το Raspbian δεν έρχεται μαζί με μερικά κλασικά, απλά και εθιστικά παιχνίδια προεγκατεστημένα, ώστε να μπορούμε όντως να το χρησιμοποιήσουμε ως αντικαταστάτη του Windows PC/Mac - έστω και σε κάποιες περιπτώσεις. Το πρόβλημα από το Raspberry Pi 4 και μετά δεν είναι και τόσο μεγάλο, καθώς οι σύγχρονες εκδόσεις διαθέτουν την απαραίτητη επεξεργαστική ισχύ ώστε να μπορούν να τρέξουν online games μέσω του browser, δίνοντας έτσι στον χρήστη πρόσβαση σε μία ουσιαστικά τεράστια βιβλιοθήκη παιχνιδιών. Τι γίνεται όμως με τα παλαιότερα Raspberrys που όλοι όλο και κάποιο έχουμε, όπως το πρώτο, το Raspberry Pi 2 ή 3 ή ακόμα και τα Raspberry Pi Zero (και 2);

Προφανώς και υπάρχει η λύση του RetroPie ή ανάλογων πακέτων, αλλά αυτό που ενδιαφέρει εμένα είναι το να έχω τη δυνατότητα να παίξω και κανένα παιχνίδι (πέρα του Minecraft!) στο RPi, όχι να το μετατρέψω σε dedicated emulator machine! Αφήστε που προτιμάω να έχω όλα κι όλα 5-10 καλά παιχνίδια, προσεκτικά διαλεγμένα, παρά τα άπαντα κάθε κονσόλας και κάθε υπολογιστή και να μην ξέρω ποιο να διαλέξω! Έτσι λοιπόν το έψαξα λιγάκι, πειραματίστηκα, και θα σας παραθέσω στη συνέχεια οδηγίες ώστε να μπορέσετε κι εσείς να ξεσκάτε όποτε το επιθυμείτε στο Raspberry Pi σας με 2 classics από το παρελθόν: το Doom και το Heretic.

Το καλό με τη λύση που προτείνω είναι ότι απλά προσθέτει τα Doom και Heretic στο Raspbian χωρίς να αλλάζει κάτι άλλο, επιπτρέποντάς σας να συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε το RPi σας για ό,τι το χρησιμοποιούσατε. Το άλλο καλό είναι ότι τρέχει σε οποιοδήποτε Raspberry Pi, ακόμα και στο πρώτο ή στο Raspberry Pi Zero. Οπότε, αν αναρωτιόσασταν αν υπάρχει καμία χρήση για τα obsolete Raspberrys η απάντηση είναι "ναι, υπάρχει"! Και μην ξεχνάτε και το OpenELEC φυσικά, το οποίο επίσης τρέχει σε οποιοδήποτε Pi - αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία...

Όπως μπορείτε να διαπιστώσετε και από το screenshot που ακολουθεί, οι δοκιμές έλαβαν χώρα στο πρώτο, το original Raspberry Pi (model B), οπότε εξυπακούεται πως τα παιχνιδάκια μας θα παίζουν και σε οποιοδήποτε πιο σύγχρονο Raspberry...

Ας ξεκινήσουμε όμως με τις οδηγίες μας (μην προβληματίζεστε, είναι όλα πανεύκολα και θα έχετε τελειώσει σε 10 λεπτάκια). Πρώτα ανοίξτε ένα terminal window και δώστε cd /home/pi και <enter>. Για να βεβαιωθείτε ότι βρίσκεστε στο σωστό path, μπορείτε να δώσετε pwd και <enter>.

Ξεκινάμε κατεβάζοντας το Chocolate Doom:

Στη συνέχεια, κατεβάζουμε τα .wad files των Doom και Heretic:

Για ευκολία - και για να μη βγάλετε τα μάτια σας - μπορείτε να κάνετε copy-paste τις εντολές από εδώ:

sudo wget https://www.dropbox.com/s/fhjzoulwl9zv0b6/DOOM1.wad?dl=0

και

sudo wget https://www.dropbox.com/s/7rm4xffy0ksnfgr/HERETIC.wad?dl=0

Τώρα κάνουμε rename τα αρχεία:

Πλέον είμαστε έτοιμοι να τρέξουμε το setup του Chocolate Doom και του Chocolate Heretic αντίστοιχα:

Σε ό,τι έχει να κάνει με τις ρυθμίσεις για τα δύο παιχνίδια σας προτείνω αρχικά να βάλετε αυτές που έβαλα και εγώ και οι οποίες λειτουργούν απρόσκοπτα ακόμα και στα πλέον αδύναμα Raspberry Pi, και αν δεν σας αρέσει κάτι, το αλλάζετε. Οι ρυθμίσεις στη συνέχεια είναι για το Doom, αλλά βάλτε ακριβώς τις ίδιες και στο Heretic:

Πλέον είστε έτοιμοι για gaming! Τρέξτε τα παιχνίδια από εδώ:

Καλό παιχνίδι! Αν βρω χρόνο θα επανέλθω και με άλλα παιχνίδια. Μέχρι τότε, το Doom και το Heretic υπόσχονται να αποτελέσουν μία εξαιρετική συντροφιά! Enjoy!

Α, και κάτι τελευταίο: για όσους από εσάς αναρωτιέστε τι είναι αυτό το μηχάνημα στην πρώτη φωτογραφία της ανάρτησης, είναι απλά το Raspberry Pi model B του '13 στο - ειδικό για αυτό - FUZE case. Διαβάστε περισσότερα εδώ, αν ενδιαφέρεστε.

Raspberry Pi 400: η επιστροφή των home computers;

Θα πρέπει κάποιος να είναι όχι απλά τακτικός αναγνώστης του blog, αλλά και μεγάλος fan του, για να θυμάται αυτή την ανάρτηση. Ήταν τότε που είχα αποκτήσει το FUZE case, και διαπίστωνα με μεγάλη ικανοποίηση ότι, σε συνδυασμό με την FUZE BASIC μεταμόρφωνε το απλό και ταπεινό Raspberry Pi (το πρώτο model B) σε έναν... home computer, με BASIC interpreter και τα όλα του (όπου "όλα" απλά σημαίνει δυνατότητα για browsing επιπέδου... Pentium III).

Πέρασε αρκετός καιρός από τότε, κυκλοφόρησαν νέα μοντέλα Raspberry Pi με πολύ περισσότερες δυνατότητες, αλλά είναι γεγονός ότι το FUZE case έδινε έναν αέρα άλλης εποχής, τότε που, όπως έγραφα, κλέβοντας χωρίς την παραμικρή ντροπή το κλασικό Αμιγκο-σλόγκαν, "computing was fun". Προσωπικά δεν αποχωρίστηκα ποτέ το FUZE case αλλά ούτε και το πρώτο Raspberry Pi (έχω 3 από δαύτα, μάλιστα) και κατά καιρούς κάθομαι και γράφω τον πιο unoptimized BASIC κώδικα όλων των εποχών και δεν με ενοχλεί καθόλου, καθώς η FUZE BASIC είναι κατά πολύ ταχύτερη από τις BASIC διαλέκτους που είχα χρησιμοποιήσει back in the day.

Αν το FUZE case είχε κάποιο κουσούρι, αυτό ήταν αναμφισβήτητα το ότι ήταν δυσεύρετο, δεν κυκλοφορούσε στην Ελλάδα, και η τιμή του ήταν ολίγον αλμυρούτσικη (περί τις 150 λίρες Αγγλίας give or take). Έτσι, αν και στην πατρίδα του γνώρισε κάποιου μεγέθους δημοφιλία, δεν συνέβη το ίδιο και με τις υπόλοιπες χώρες του πλανήτη: το να δώσει κάποιος γύρω στα 200 ευρώ για την home computing εμπειρία που προσέφερε το όλο πακέτο ήταν κάτι που σήκωνε δεύτερες και τρίτες (και τέταρτες...) σκέψεις.

Σκεφτείτε λοιπόν την έκπληξή μου, όταν πληροφορήθηκα τα σημερινά νέα: η Raspberry Pi Trading ανακοίνωσε την κυκλοφορία του νεότερου μέλους της οικογενείας των Raspberry Pi(s), του Raspberry Pi 400, το οποίο είναι ένας home computer με τα όλα του, όπως τον είχαμε μάθει στις μέρες μας εμείς οι μαθουσάλες της πληροφορικής. Ήτοι, στο case του πληκτρολογίου κρύβεται το motherboard του υπολογιστή αλλά και το αποθηκευτικό του μέσο, ενώ στο πακέτο περιλαμβάνονται τα πάντα: και ο υπολογιστής, και το τροφοδοτικό του, και το ποντίκι του, και καλώδιο για σύνδεση με οθόνη, και μία καρτούλα microSD (16GB) αλλά και... manual σε χαρτί παρακαλώ! Μιλάμε για πακέτο που είχαμε να δούμε από τις ένδοξες μέρες που η Amiga και ο Atari ST μαλλιοτραβιόντουσαν για μια θέση στο γραφείο μας!

"Αλλά", θα σκεφτεί κάποιος, κάπου θα υπάρχει κάποιο "αλλά", έτσι δεν είναι; Να είναι η τιμή; Να είναι οι δυνατότητες; Κι όμως, φίλοι και φίλες, δεν υπάρχει κανένα "αλλά" στην όλη ιστορία. Το πλήρες πακέτο του Raspberry Pi 400 (που ονομάζεται Raspberry Pi 400 Personal Computer Kit) κοστίζει στην Ελληνική αγορά 105,90€ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, ενώ μονάχα η κεντρική μονάδα χωρίς όλα τα υπόλοιπα καλούδια πωλείται προς 74,90€ (τελική τιμή).

 

 

Από τα παραπάνω γίνεται εύκολα κατανοητό ότι αυτό που συμφέρει είναι το Raspberry Pi 400 Personal Computer Kit, για την χρήση του οποίου δεν θα χρειαστείτε ούτε ένα ευρώ έξτρα. Το καλύτερο της όλης ιστορίας είναι ότι στην καρδιά του Raspberry Pi 400 βρίσκονται 4GB μνήμης RAM και ένας τετραπύρηνος επεξεργαστής στα 1,8GHz, με hardware δυνατότητες για video decoding κάθε σύγχρονου και απαιτητικού video format. Όπως μπορείτε να δείτε και στις φωτογραφίες το πίσω μέρος του Raspberry Pi 400 βρίθει υποδοχών διασύνδεσης, με Gigabit Ethernet, 2 x USB 3.0, USB 2.0, USB type C, 2 x mini HDMI, miniSD, αλλά και 40pin GPIO θύρες!

 

 

Πλέον λοιπόν, με το πακέτο του Raspberry Pi 400 Personal Computer Kit έχουμε σε μία affordable και λογική τιμή όχι μονάχα έναν Linux based home computer που μπορεί να τρέξει την FUZE BASIC, αλλά και ένα μηχάνημα με ελάχιστη κατανάλωση το οποίο μπορεί να προσφέρει video playback κάθε είδους, άνετο browsing στο internet, θέαση YouTube & Netflix και μία... χαοτική συλλογή από εξομοιωτές για κάθε παλιό μηχάνημα που μπορεί να σκεφτεί ο ανθρώπινος νους. Ε, μήπως με όλα τα παραπάνω μπορούμε να εξάγουμε το συμπέρασμα ότι οι home computers επέστρεψαν;

Καθώς μάλιστα πλησιάζουν οι γιορτές αλλά και ένα πιθανό νέο lock down, ίσως να πρέπει να σκεφτείτε σοβαρά να κάνετε δώρο ένα Raspberry Pi 400 Personal Computer Kit στον εαυτό σας (αλλά και στην οικογένειά σας). Το πιθανότερο είναι ότι, θέλοντας και μη, θα βρείτε και τον χρόνο να το ξεψαχνίσετε! 

 

PiTubeDirect: ο (οικονομικός) πολυπεξεργαστής

Το 1981, η Acorn κυκλοφόρησε έναν home computer ο οποίος έμελε να καταστεί συνώνυμο της εκπαίδευσης, τον Proton, που έγινε γνωστός σε όλους ως "BBC micro". Ο συγκεκριμένος υπολογιστής, λόγω των υψηλών standards που έβαζε η ίδια η Acorn, αλλά και λόγω των προδιαγραφών του BBC κυκλοφόρησε με ένα σύνολο δυνατοτήτων και χαρακτηριστικών που δεν μπορούσαν να βρεθούν μαζεμένα σε άλλον υπολογιστή της εποχής, ακόμα και αν αυτός κόστιζε πολύ περισσότερο.

Μεταξύ του πακτωλού από χαρακτηριστικά και δυνατότητες διασύνδεσης του BBC micro, ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα που μπορεί κάποιος να εντοπίσει είναι το περίφημο Tube interface. Η εν λόγω διασύνδεση επέτρεπε σε άλλους, εξωτερικούς επεξεργαστές ή συνεπεξεργαστές να συνδεθούν στον δημοφιλή υπολογιστή της Acorn, χρησιμοποιώντας φυσικά ως μέσα εισόδου και εξόδου το πληκτρολόγιο, το κασετόφωνο, το disk drive, τον εκτυπωτή και την οθόνη του BBC microcomputer. Με τον τρόπο αυτό μπορούσε κάποιος να συνδέσει έναν δεύτερο 6502 στον BBC του ή έναν Z80 (για να τρέχει εφαρμογές του CP/M), ακόμα και έναν επεξεργαστή της σειράς x86 της Intel. Μέχρι και ο περίφημος και πρωτοποριακός επεξεργαστής τεχνολογίας RISC της Acorn, ο ARM (Acorn RISC Machine), αναπτύχθηκε και δοκιμάστηκε ως εξωτερική επεξεργαστική μονάδα που συνδεόταν στον BBC micro μέσω του Tube interface. Και, αν αναρωτιέστε "τι εστί ARM;" να σας πούμε όχι πρόκειται για τον επεξεργαστή που αποτέλεσε την βάση και τον πρόγονο όλων των CPUs που στις μέρες μας αποτελούν την καρδιά των smartphones, tablets, set top boxes, κλπ. "Not exactly a lightweight", που θα έλεγε και μια ψυχή...

Ας επανέλθουμε όμως στο Tube interface, και ας αφήσουμε τον ARM και τους διαδόχους του να ζουν και να βασιλεύουν. Οι πρόσθετες επεξεργαστικές μονάδες που κυκλοφόρησε η ίδια η Acorn back in the day δεν γνώρισαν ευρεία αποδοχή, αφενός λόγω του υψηλού τους κόστους, και αφετέρου λόγω του ότι αποτελούσαν αρκετά εξειδικευμένα προϊόντα, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν το ενδιαφέρον κάποιου developer, ίσως κάποιου εκπαιδευτικού ιδρύματος ή κάποιας επιχείρησης με πολύ συγκεκριμένες ανάγκες, κλπ. Σίγουρα όμως δεν απευθύνονταν στον απλό χρήστη (ούτε και στην τσέπη του).

Καταλαβαίνει λοιπόν κανείς πολύ εύκολα ότι το να εξοπλίσει κάποιος την σήμερον ημέρα τον BBC microcomputer του με κάποιον εξωτερικό (συν)επεξεργαστή χρησιμοποιώντας το Tube interface είναι αρκετά δύσκολα και δαπανηρό, καθώς, είναι πολύ σπάνιες και δυσεύρετες οι εξωτερικές επεξεργαστικές μονάδες για τον BBC micro που διασώζονται και πωλούνται στις μέρες μας. Όλα αυτά βέβαια μέχρι που εμφανίστηκε το PiTubeDirect!

Το PiTubeDirect είναι ένα project το οποίο χρησιμοποιεί ένα Raspberry Pi με το ανάλογο software και hardware (για τη σύνδεση, το τελευταίο) ως Tube processor για τον BBC. Λόγω της τεράστιας επεξεργαστικής ισχύος του Raspberry Pi συγκριτικά με τους 8/16bits επεξεργαστές της εποχής, το μικρό - πλην θαυματουργό - RPi μπορεί με άνεση να εξομοιώσει τους παρακάτω:

250MHz βασισμένος σε 65tube 65C02 συνεπεξεργαστής
40MHz βασισμένος σε lib6502 65C02 συνεπεξεργαστής
60MHz Z80 συνεπεξεργαστής με CP/M

? MHz 80×86 συνεπεξεργαστής (*)
? MHz ARM2 συνεπεξεργαστής (*)
? MHz 32016 συνεπεξεργαστής (*)
1 GHz ARM1176 συνεπεξεργαστής

(*) η ταχύτητα του εξομοιούμενου επεξεργαστή εξαρτάται από το Raspberry Pi που θα χρησιμοποιηθεί.

Αν τα παραπάνω δεν σας λένε κάτι ή απλά δεν σας δίνουν την ακριβή εικόνα του τί μπορεί να πετύχει κάποιος με έναν BBC microcomputer και ένα PiTubeDirect, θα πρέπει να σας πω ότι, πέραν από το σαφές ενδιαφέρον του πειραματισμού και της εξερεύνησης, δίνεται στον τυχερό κάτοχο η δυνατότητα να:

- εκτελέσει software που απαιτεί διπλούς 6502 επεξεργαστές (κλασικό παράδειγμα η σπάνια αλλά εξαιρετική έκδοση executive του εμβληματικού Elite)

- τρέξει MS-DOS και τις εφαρμογές αυτού

- τρέξει CP/M και τις εφαρμογές αυτού

- τρέξει RISC OS (αυτό το κάνει έτσι κι αλλιώς το RPi) μέσα από τον BBC

- και φυσικά πολλά άλλα, βασικά ό,τι μπορεί να βάλει ο νους του καθενός!

Για το PiTubeDirect μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμα και ένα ταπεινό Raspberry Pi Zero των 6€ (!) ενώ εδώ μπορείτε να βρείτε και οτιδήποτε θα χρειαστεί για να το συνδέσετε στον BBC σας.

Και, επειδή καλές οι λέξεις, καλύτερες οι εικόνες και ακόμα καλύτερο το βίντεο προκειμένου να κατανοήσει κανείς για τι πράγμα σας γράφω τόση ώρα, δείτε το παρακάτω και θαυμάστε:

MegaPi case: γίνεται πιο κουκλίστικο;

Είναι γνωστή στους στενούς μου κύκλους η αγάπη που τρέφω για το Raspberry Pi (ναι, μη ρωτάτε, οποιοδήποτε μοντέλο, οποιασδήποτε γενιάς). Κάτι το ότι είναι ένας μικροσκοπικός υπολογιστάκος που μπορεί να κάνει θαύματα και να ανταποκριθεί ακόμα και στα πλέον απαιτητικά tasks, κάτι η όλη φάση με την FUZE BASIC, το αντίστοιχο case και το συνολικό σκηνικό που παρέπεμπε στην αγνή και αγαπημένη εποχή των 8bit computers, κάτι το δωρεάν και πολύ ενδιαφέρον περιοδικό MagPi, ε, βάλτε και σαν κερασάκι στην τούρτα την φθηνή τιμή και καταλαβαίνετε γιατί το γουστάρω το άτιμο.

Στο παρελθόν είχα γράψει για το FUZE και το Rastari, τώρα έφτασε το πλήρωμα του χρόνου να ασχοληθούμε με κάτι πολύ πιο απλό αλλά sexy και πανέμορφο συνάμα, ένα κουτάκι για το Raspberry που ονομάζεται MegaPi Case. Και τι case είναι αυτό!

Για όσους δεν κατάλαβαν, το MegaPi Case είναι ένα προστατευτικό και... καλοπιστικό κουβούκλιο για το Raspberry Pi Model 2B ή 3B, εμπνευσμένο από την μία και μοναδική SEGA Megadrive (ή Genesis, αν είστε από την Αμερική). Το κουτί όμως αυτό, σε αντίθεση με την πλειοψηφία αυτών που κυκλοφορούν στο εμπόριο, δεν κάνει παραχωρήσεις αλλά ούτε και προσαρμόζει το σχήμα του σε αυτό του Raspberry Pi: αντίθετα, είναι μια μικρογραφία του Megadrive με σωστές αναλογίες και όλα τα ports του μικροσκοπικού υπολογιστή σε βολικότατες θέσεις. Και επειδή οι εικόνες μιλούν πολλές φορές πολύ καλύτερα από τις λέξεις, σας αφήνω να απολαύσετε.

Α, ναι: το MegaPi Case μπορείτε να το βρείτε εδώ και μου κόστισε 16€ μαζί με τα ταχυδρομικά, ενώ έκανε να φτάσει 17 ημερολογιακές μέρες. Not bad. Not bad at all...

Και κάτι τελευταίο, που μπορεί να μην είναι κατανοητό από τις φωτογραφίες: το MegaPi Case δίνει τη δυνατότητα τοποθέτησης ανεμιστήρα στο Raspberry (γι' αυτό και το καπάκι που ανοίγει a la PSX) και μπορεί να ανάβει και να σβήνει με τον διακόπτη που βρίσκεται στο εξωτερικό του αλλά και να κάνει reset με το μπλε κουμπί. Πρόκειται πραγματικά για μελετημένη και εξαιρετικής ποιότητας δουλειά, που θα απογειώσει το Raspberry Pi σας αν αποφασίσετε να "επενδύσετε"...

Loving your ST with Rastari

Πρέπει να πάνε καμιά δεκαριά χρόνια τώρα από τότε που ξεκίνησα δειλά-δειλά την "επανασύνδεσή" μου με τον Atari ST, έναν υπολογιστή που τον είχα back in the day στην - ας την πούμε - χρυσή εποχή του. Αφού απέκτησα έναν 520STFM, τον πούλησα και μετά τον ξανα-αγόρασα πίσω (!), ξεκίνησα να κατεβάζω και να γράφω κάποια menu disks από γνωστά groups της εποχής (Automation, Pompey Pirates κ.ά.). Εννοείται πως εκτίμησα όσο δεν πάει την επιλογή της Atari για floppy disk controller και drives που επιτρέπουν ακόμα και σήμερα την άκοπη εγγραφή δισκετών από ένα PC, κι ας μην έχουν τις δυνατότητες του "εξωτικού" controller της Amiga. Πραγματικά, είναι παιχνιδάκι να γράψει κανείς από ένα Windows PC δισκέτες που να διαβάζονται άμεσα από τον ST και μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμα και USB floppy disk drive! Εννοείται πως αν κάποιος τα θέλει όλα γρήγορα και βολικά υπάρχουν - με το ανάλογο χρηματικό αντίτιμο, πάντα - και λύσεις όπως το Ultrasatan, αλλά θεωρώ πως ο ST είναι όσο χρειάζεται βολικός και με τις δισκέτες και δύσκολα θα νιώσει κάποιος πραγματική ανάγκη για σκληρό δίσκο, οπότε...

Για να επεκταθώ λιγάκι στην τελευταία πρόταση, το 95% (και βάλε;) του software που γράφτηκε και κυκλοφόρησε για τον Atari ST δεν απαιτούσε τίποτα περισσότερο από 512ΚΒ μνήμης RAM και ένα floppy disk drive των 720ΚΒ. Έτσι, θεωρητικά, με έναν 520STFM μπορεί κανείς να τρέξει πρακτικά τα πάντα, έτσι; Η απάντηση είναι "ναι", εκτός... Εκτός αν υπάρχουν και βλέψεις για καινούριες παραγωγές, περίπτωση κατά την οποία ο 520STFM είναι ουσιαστικά άχρηστος. Ναι, καλά διαβάσατε, το (πάνω-κάτω) 75% των demos και παιχνιδιών που κυκλοφόρησαν την τρέχουσα χιλιετία "ζητούν" Atari STE και το 99,9% από 1ΜΒ μνήμης RAM και πάνω. Πώς είπατε; Δεν ήταν αυτά τα χαρακτηριστικά του Atari που μεσουράνησε το δεύτερο μισό της δεκαετίας του '80; Ναι, το γνωρίζω πολύ καλά, αλλά, δυστυχώς, αυτή είναι η πραγματικότητα και δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι γι' αυτό...

Σύμφωνα λοιπόν με τα παραπάνω, ένας STE είναι η απόλυτη λύση (ST-wise) πλέον; Όχι και τόσο, αφού η συμβατότητά του με την πλειοψηφία των demos και παιχνιδιών που κυκλοφόρησαν μέχρι το 1989-1990 είναι, τουλάχιστον, αμφίβολη. Υπάρχουν φυσικά patches και fixes για πάρα πολλά εξ' αυτών, αλλά, όπως και να το κάνουμε, η όλη φάση δεν είναι και η πλέον ιδανική.

Βάσει των παραπάνω λοιπόν, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι αν θέλετε να αναβιώσετε τις παλιές καλές μέρες του ST και να έχετε τη δυνατότητα να χαρείτε και οτιδήποτε νέο κυκλοφορεί πρακτικά χρειάζεστε 2 μηχανήματα, έναν ST κι έναν STE. Αν μάλιστα είστε και πλεονέκτες και επιθυμείτε και ολίγη εμπειρία από Falcon ε, το μαντέψατε, τα μηχανήματα γίνονται αυτομάτως 3 και ο χώρος και τα χρήματά σας συρρικνώνονται επικίνδυνα!

Επειδή όπως έγραφα και στην προηγούμενη ανάρτηση είναι ωραίο και γλυκό το real thing αλλά και οι ευκολίες της εξομοίωσης καθόλου αμελητέες, αποφάσισα να σας γράψω μερικά λογάκια για ένα "συνολάκι" εξομοίωσης που θα σας κάνει να χαρείτε ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει η Atari scene με πολύ λίγα χρήματα. Αρχικά θα χρειαστείτε ένα Raspberry Pi, και, μάλιστα, θα διαπιστώσετε ότι ακόμα και ένα RPi 2 model B επαρκεί.

Και, όχι μονάχα αυτό, αλλά μπορείτε κάλλιστα να χρησιμοποιήσετε ακόμα και ένα Raspberry Pi Zero (ή Zero W) των 6-12€!

Σε αυτήν την περίπτωση μάλιστα, υπάρχει και ένα υπέροχο case που πιστεύω πως θα συμφωνήσετε ότι ολοκληρώνει ιδανικά το hardware κομμάτι:

Με αυτά τα ολίγα ολοκληρώνεται το hardware part του όλου project, οπότε προχωράμε στο software. Το πρώτο - και βασικότερο - που θα χρειαστούμε είναι το image file του Rastari, ενός πλήρους και πανέμορφου front end για τον emulator Hatari. Το Rastari περιλαμβάνει σχεδόν οτιδήποτε θα χρειαστεί κανείς και μπορείτε να το βρείτε εδώ. Αφού, με την βοήθεια του Etcher, μεταφέρουμε το Rastari σε μια microSD καρτούλα, μπορούμε να bootάρουμε το ολοκαίνουριο ST μας.

Την πρώτη φορά που θα ξεκινήσει το Rastari μας ρωτάει εάν επιθυμούμε να συνδεθούμε σε κάποιο δίκτυο WiFi το οποίο και θα χρησιμοποιηθεί μελλοντικά για τις (όποιες) ενημερώσεις. Επίσης επιλέγουμε εάν ο ήχος του ST μας θα εξέρχεται μέσω της HDMI ή του 3,5mm jack του Raspberry Pi. Μετά απ' αυτά είμαστε έτοιμοι: επιλέγουμε κάποιο από τα προεγκατεστημένα μοντέλα ST, TT ή Falcon και ξεκινάμε.

Μια στιγμή, όμως: λόγω του ότι δεν επιτρέπεται η ελεύθερη διακίνηση των ROM images των STs, το Rastari είναι εφοδιασμένο με διάφορες εκδόσεις του EmuTOS. Καθώς όμως εμείς δεν θέλουμε να κάνουμε μισές δουλειές, κατεβάζουμε τις ROMs που επιθυμούμε από εδώ αλλά και τα παιχνίδια που θέλουμε να παίξουμε από την σελίδα του Exxos και είμαστε έτοιμοι. Σχεδόν...

Το μόνο που μένει είναι να γράψουμε τα παραπάνω σε ένα USB stick ώστε να τα μεταφέρουμε στο Raspberry Pi και στον Rastari. Ο τελευταίος είναι εφοδιασμένος με έναν λειτουργικότατο file manager που θα μετατρέψει τη διαδικασία της μεταφοράς σε παιχνιδάκι.

Αφού τελειώσουμε λοιπόν και με τις μεταφορές, επιλέγουμε το μοντέλο ST που επιθυμούμε, του αλλάζουμε τα φώτα (ουπς, το configuration εννοούσα) με Alt+O, ενώ για quit στον οθόνη επιλογής μηχανήματος χρησιμοποιούμε το Alt+Q.

Ξεκινώντας με έναν απλό, κλασικό και παραδοσιακό Atari 1040STF, διαπίστωσα πως ό,τι κι αν έτρεξα λειτουργούσε as it should. Το GEM, διάφορα demos και, φυσικά, παιχνίδια, έλαμπαν στο Rastari:

Στη συνέχεια πέρασα σε κάποιες κλασικές παραγωγές στον Atari STE:

Για να ολοκληρώσουμε με gaming στον Falcon:

Εδώ θα πρέπει να πούμε 2-3 πραγματάκια για τον Hatari και τον βαθμό στον οποίο εξομοιώνει ικανοποιητικά τους υπολογιστές που καλείται να εξομοιώσει. Με μία πρόταση, το "πακετάκι" Raspberry Pi - Rastari - Hatari δουλεύει άψογα και εξομοιώνει σωστά όλα τα μηχανήματα που υποστηρίζει. Με λίγη προσοχή στην παραμετροποίηση του Hatari (σωστή TOS ROM, ενεργοποίηση του border) ακόμα και τα πιο απαιτητικά demos λειτουργούν άψογα. Το μόνο πρόβλημα που κατάφερα να εντοπίσω ήταν σχετικό με τον DSP ήχο στην εξομοίωση του Falcon: πρέπει να ρυθμίσουμε την εξομοίωση του DSP σε "dummy" γιατί, αν την έχουμε στο "disabled" έχουμε θέματα ασυμβατότητας και, εάν την έχουμε "enabled", σε οποιαδήποτε ποιότητα, ο emulator "τρέχει" με 20-30 frames. Το λεπτό! Οπότε "dummy" και καθαρίσαμε με μόνο τίμημα λίγη βουβαμάρα (!), ανάλογα πάντα με το παιχνίδι ή το demo...

Εν κατακλείδι, αν και εσείς όπως και εγώ επιθυμείτε να έχετε τη δυνατότητα να τρέξετε οτιδήποτε κυκλοφόρησε και θα κυκλοφορήσει για Atari ST, STE και Falcon και δεν "φτιάχνεστε" με το να ξοδέψετε ένα κάρο χρήματα για το real thing, θεωρώ ότι το Rastari είναι μια από τις καλύτερες - και οικονομικότερες - λύσεις. Μαζί φυσικά με ένα Raspberry Pi Zero και ένα τέτοιο case, έτσι;