Ολοκληρώνεται το Kickstarter campaign για τις ετήσιες εκδόσεις των Crash και Zzap!64

Όπως και κάθε χρόνο εδώ και περίπου μία δεκαετία, ο Chris Wilkins της Fusion Retro Books έχει ξεκινήσει μία καμπάνια στο Kickstarter για τη χρηματοδότηση των ετήσιων εκδόσεων των πάλαι ποτέ δημοφιλών περιοδικών Crash (ZX Spectrum) και Zzap!64 (Commodore 64). Μαζί με αυτά κυκλοφορούν και οι ετήσιες εκδόσεις των Crash Next (ZX Spectrum Next) και Fusion ίσως έτσι απλά, για τη συμπλήρωση του καρέ, αφού θεωρώ απίθανο το ενδιαφέρον για τα δύο τελευταία να πλησιάζει έστω αυτό για τα δύο πρώτα.

Αν και η καμπάνια δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη - νομίζω ότι αυτό θα συμβεί το βράδυ της Δευτέρας, 27/10 - έχει ήδη υπερκαλυφθεί και με το παραπάνω το ποσό που ήταν απαραίτητο προκειμένου να υλοποιηθεί το όλο έργο. Μάλιστα, από τα 17.267€ που είχε θέσει ως ελάχιστο στόχο ο Chris Wilkins έχουν ήδη συγκεντρωθεί 91.602€, οπότε μιλάμε για κάτι παραπάνω από αίσιο τέλος. Μπράβο στον άνθρωπο λοιπόν και μακάρι να συνεχίσει για χρόνια με τον ίδιο ζήλο και με το ίδιο μεράκι.

Προσωπικά έχω στηρίξει αυτό το project από το 2019 μέχρι και το 2025 και κατά καιρούς έχω εκφραστεί ιδιαίτερα θετικά για την ποιότητα και το περιεχόμενο των ετήσιων αυτών εκδόσεων, ενώ επίσης κατά καιρούς έχω γκρινιάξει για το πόσο κόστιζαν τελικά για έναν κάτοικο της Ελλάδας προκειμένου να τις αποκτήσει. Το θέμα είναι ότι επειδή κάθε χρόνο πρώτα λάμβανα μέρος στην καμπάνια, μετά πλήρωνα και μετά από 1-2 μήνες λάμβανα τις ετήσιες εκδόσεις και πλήρωνα εκ νέου - το τελωνείο, αυτή τη φορά - δεν ήμουν ποτέ σε θέση να θυμάμαι ακριβώς πόσο μου είχαν κοστίσει! Φέτος λοιπόν, είπα να θίξω το θέμα τώρα που δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα η καμπάνια, και βλέπω τις τιμές online. Οπότε, θα αναφέρω αυτά που θεωρώ ότι έχουν ενδιαφέρον μόνο. Έχουμε και λέμε, λοιπόν:

- Crash, Fusion και Zzap!64 έντυπα σε μέγεθος Α5 --> 58€ χωρίς τελωνειακά τέλη

- Crash έντυπο σε Α4 --> 37€ χωρίς τελωνειακά τέλη

- Zzap!64 έντυπο σε Α4 --> 37€ χωρίς τελωνειακά τέλη

- Crash έντυπο σε Α5 --> 22€ χωρίς τελωνειακά τέλη

- Zzap!64 έντυπο σε Α5 --> 22€ χωρίς τελωνειακά τέλη

Ε, ό,τι και να λέμε, άλλο το Α4 και άλλο το Α5

Φυσικά, αυτά τα ποσά έχουν υπολογιστεί με τις ισοτιμίες λίρας Αγγλίας και Ευρώ από το Kickstarter. Εάν προβείτε στην αγορά θα διαπιστώσετε ότι η τράπεζά σας δεν έχει κάνει ακριβώς τους ίδιους υπολογισμούς, με αποτέλεσμα να πληρώσετε κατιτίς παραπάνω. Ε, και μετά βάλτε και ως κερασάκι στην τούρτα τα τελωνειακά τέλη και θα διαπιστώσετε πώς μία έκδοση που είχε αρχική τιμή £12 (το Crash ας πούμε σε Α5) φτάνει στα χέρια μας με τελικό κόστος 30-35€. Φυσικά για αυτό δεν φταίει ο Chris Wilkins και η Fusion Retro Books, εννοείται και εξυπακούεται. Υπάρχει και κάτι όμως για το οποίο φταίει. Και αυτό είναι η απόφαση να φτιάχνονται τα ετήσια Crash και Zzap!64 σε μέγεθος Α5 (εδώ και 4 χρόνια, αν δεν κάνω λάθος) αντί για Α4. Αυτό σημαίνει ότι ή θα πάρουμε κάτι που θα χρειαζόμαστε σώνει και καλά γυαλιά για να το διαβάσουμε - είμαστε και κάποιας ηλικίας, ας μην κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας - ή θα πληρώσουμε σχεδόν τα διπλάσια χρήματα για να το πάρουμε σε Α4 ενώ όμως το στήσιμο έχει γίνει για Α5! Τι σημαίνει αυτό με απλά λόγια; Ότι η κάθε σελίδα έχει τα 2/3 (ίσως και λιγότερο) της ύλης που θα είχε εάν το περιοδικό είχε "στηθεί" εξ αρχής για Α4.

Όλα αυτά βέβαια κάπως εξηγούνται. Προφανώς αυτή η απόφαση ελήφθη προκειμένου να υπάρχει η δυνατότητα να αποκτήσει κάποιος τις ετήσιες εκδόσεις σε λογική τιμή (σε μέγεθος Α5) καθώς, λόγω βάρους και όγκου οι εκδόσεις σε Α4 είχαν αρχίσει να ξεφεύγουν οικονομικά τα τελευταία χρόνια. Είναι κατανοητό λοιπόν, αλλά δεν σημαίνει πως θα πρέπει να μας αρέσει κιόλας!

To '22-'23 είχαμε και ετήσιες εκδόσεις για Amstrad CPC και Amiga. Αυτές μάλιστα, να τις πληρώσουμε, να τις πάρουμε και να τις χαρούμε. Όχι όμως να πληρώνουμε το Fusion...    

Και κάτι άλλο που δεν μου αρέσει - και αυτό έχει γίνει σίγουρα εσκεμμένα - είναι ότι δεν έχει κανένας τη δυνατότητα να πάρει σε κάποια τιμή προσφοράς ας πούμε μαζί τα Zzap!64 και Crash, είτε σε Α4, είτε σε Α5 μέγεθος. Γιατί, ενώ αυτά είναι που θέλει η συντριπτική πλειοψηφία προφανώς, στο Kickstarter είτε δεν προσφέρονται μαζί είτε σου βάζουν στο πακέτο και κάτι άλλο (π.χ. το Fusion) που δεν το θες και δεν σε ενδιαφέρει, μόνο και μόνο για να το "σπρώξουν" και αυτό. Αν δεν απατώμαι τα 2 τελευταία χρόνια πλήρωσα για 3 ετήσιες εκδόσεις ανά έτος προκειμένου να αγοράσω σε "προνομιακή" τιμή τις 2 που με ενδιέφεραν...

Το αστείο είναι ότι παρά το θέμα που έκανα και τις ενστάσεις που ανέπτυξα με βλέπω και φέτος να αγοράζω και πάλι τις ετήσιες εκδόσεις και να βρίζω από μέσα μου όταν πάω για την παραλαβή για το χαράτσι του τελωνείου. Σίγουρα αξίζουν - το έγραψα και παραπάνω, άλλωστε - αλλά θα ήταν καλά να είχαμε τη δυνατότητα να αποκτήσουμε πακέτο τα Crash και Zzap!64 με 40-70€ σύνολο κι όχι με τα ανωτέρω παρατεθέντα δεδομένα που έχουμε 44-74€ χωρίς το μποναμά της τράπεζας και χωρίς το πεσκέσι του τελωνείου.

Μπορεί να γκρινιάζω, αλλά το στηρίζω (and that's what matters most)

Α, και κάτι τελευταίο που ξέχασα να το αναφέρω: κατανοητό το μέγεθος Α5 για μία μηνιαία, διμηνιαία ή τριμηνιαία περιοδική έκδοση, αλλά αν βγάζεις κάτι πιο "επίσημο", κάτι ετήσιο με χοντρό εξώφυλλο και πιο περιποιημένο, ε, βγάλτο σε Α4. Μία φορά το χρόνο. Κανονικό Α4, όχι μεγεθυμένο Α5! 

Και τώρα που τα έγραψα όλα αυτά και τα έβγαλα από μέσα μου πάω να στηρίξω την καμπάνια για μία ακόμα φορά, αγοράζοντας τις φτηνότερες δυνατές εκδόσεις - ναι, αυτές που δεν βλέπω να τις διαβάσω! Τι τα θες...

Αδιόρθωτος!

Ναι, το παραδέχομαι, είμαι αδιόρθωτος: κάθε χρόνο σκέφτομαι "καλές οι ετήσιες εκδόσεις των Zzap!64 και Crash της Fusion Retro Books, αλλά δίνω τόσα έξτρα σε ταχυδρομικά και τελωνείο που μάλλον δεν αξίζει". Και τον επόμενο χρόνο πάω και τα ξαναγοράζω! Οπότε δεν θα εκπλαγείτε αν σας ομολογήσω ότι το ίδιο έπραξα και φέτος, ε;

Απ' ότι φαίνεται όμως υπάρχει θεός εκεί πάνω (και λέγεται Clive Sinclair) και βλέπει και αποφάσισε αυτή τη φορά να με... ρίξει στα μαλακά. Έδωσα για αμφότερα 24 στερλίνες σύνολο μαζί με τα ταχυδρομικά και το τελωνείο - για πρώτη φορά στα χρονικά - δε με χρέωσε απολύτως τίποτα! Οπότε με ένα σύνολο που δεν ξεπέρασε τα 28€ καθάρισα. Μια χαρά, συγκριτικά με άλλες χρονιές.

Τις δύο ετήσιες εκδόσεις τις παρέλαβα μόλις σήμερα και θεωρώ ότι θα μου κάνουν καλή 8μπιτη παρέα τώρα στις μέρες των γιορτών. Δεν έχω προλάβω καν να τα ξεφυλλίσω τα βιβλιαράκια, οπότε θα αναφερθώ σε αυτά αναλυτικότερα σε μελλοντικές αναρτήσεις εκτός απροόπτου. Αυτά τα ολίγα για σήμερα!

Crash, Zzap! και Amtix! - η άνοδος και η πτώση της Newsfiled publications

Δεν είναι μία και δύο οι φορές που καταπιάστηκα σε αυτό εδώ το blog με την Newsfield Publications, την εταιρία που δημιούργησε και κυκλοφόρησε τα περιοδικά Crash (ZX Spectrum), Zzap!64 (Commodore 64) και Amtix! (Amstrad CPC). Όπως ίσως να έχετε ήδη διαβάσει αν είστε τακτικοί επισκέπτες της σελίδας μου, η Newsfield Publications δημιουργήθηκε το 1983 από τους Roger Kean, Oliver Frey και Franco Frey. Πρόσφατα οι δύο πρώτοι έφυγαν από τη ζωή, ενώ τις σύγχρονες αναβιώσεις των εντύπων της Newsfield έχει αναλάβει ο Chris Wilkins μέσω της εταιρίας του, της Fusion Retro Books.

Είχα την τύχη πρόσφατα να πέσω πάνω σε ένα mini ντοκιμαντέρ με θέμα την Newsfield Publications που γυρίστηκε το 2010 και στο οποίο μιλούν για το δημιούργημά τους οι ίδιοι οι Roger Kean, Oliver Frey και Franco Frey. Στην ουσία πρόκειται για μία σύντομη εξιστόρηση των γεγονότων που οδήγησαν πρώτα στην άνοδο και στη συνέχεια στην πτώση του εκδοτικού αυτού οίκου που χάρισε με τα έντυπά του αμέτρητες ώρες ξένοιαστης και απολαυστικής ανάγνωσης σε εκατοντάδες χιλιάδες εφήβους gamers εκεί, στα 80s. Επειδή και εγώ ήμουν ανάμεσα σε αυτούς, θεωρώ πως καλό είναι - και ιδιαίτερα τώρα πια που οι Roger Kean και Oliver Frey δεν είναι πια μαζί μας - να παρακολουθήσει κάποιος το εν λόγω ντοκιμαντέρ που παραθέτω στη συνέχεια έτσι, ως ελάχιστο φόρο τιμής σε κάποια από τα πρόσωπα που με τις δημιουργίες τους σημάδεψαν ανεξίτηλα μια από τις πιο ενδιαφέρουσες δεκαετίες του 20ου αιώνα.So long, Rog & Olie!

Τέλος εποχής

Στις 3 Ιανουαρίου, ο Chris Wilkins της Fusion Retro Books ανακοίνωσε τον θάνατο του Roger Kean, ο οποίος τα τελευταία χρόνια συνεργάστηκε μαζί του σε πολυάριθμες εκδόσεις.

Ο Roger Kean, μαζί με τον συνεργάτη και σύντροφό του ζωγράφο Oliver Frey και τον αδερφό του τελευταίου Franco Fray ίδρυσαν το 1983 στο Ludlow την Newsfield Publications και κυκλοφόρησαν το περιοδικό Crash με αντικείμενο τα παιχνίδια του ZX Spectrum, ένα έντυπο επαναστατικό, που θα άλλαζε ριζικά την εικόνα, τη μορφή και την παρουσίαση των ανταγωνιστικών προτάσεων και του ειδικού τύπου στα χρόνια που θα ακολουθούσαν.

Η τριάδα των Roger, Oliver και Franco πατώντας στην επιτυχία του Crash κυκλοφόρησε λίγο αργότερα το Zzap!64, ένα από τα πλέον εμβληματικά έντυπα στον χώρο του Commodore 64, ενώ η Newsfield Publications έδωσε σάρκα και οστά και σε άλλες εκδόσεις με ιδιαίτερο στυλ και ενδιαφέρον μέχρι τη ρευστοποίησή της το 1991.

Ο Roger και ο Oliver συνεργάστηκαν με τον Chris Wilkins προκειμένου να επανακυκλοφορήσει το Zzap!64 και το Crash (και όχι μόνο), αρχικά με ετήσιες εκδόσεις και στη συνέχεια με τριμηνιαίες. Ο χαμός του Oliver Frey τον Αύγουστο που μας πέρασε και αυτός του Roger πριν μερικές μέρες σηματοδότησαν το οριστικό τέλος μιας ολόκληρης εποχής, αυτής που τα έντυπά τους μας κρατούσαν ζεστή συντροφιά και τα αναμέναμε με προσμονή ακόμα κι αν εκείνα τα χρόνια τα αγγλικά μας ήταν ακόμα φτωχά (and then some).

So long, my dear friends...

Ο Oliver Frey δεν μένει πια εδώ

Ήταν ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες που σημάδεψαν με τα έργα τους τη χρυσή εποχή των home computers. O Oliver Frey φιλοτέχνησε με τις δημιουργίες του τα εξώφυλλα και τις αφίσες στα Zzap!64, Crash και Amtix όχι μονάχα στα 80s, αλλά και πολύ αργότερα, στις ετήσιες και στις τριμηνιαίες εκδόσεις από την Fuzion Retro Books που κυκλοφόρησαν την τελευταία τετραετία. Επίσης συχνά έργα του κόσμησαν τα εξώφυλλα και τις σελίδες του Retro Gamer.

Γεννημένος και μεγαλωμένος στην Ελβετία, ο Oliver Frey μετακόμισε σε νεαρή ηλικία στη Βρετανία όπου και γνώρισε τον μετέπειτα σύντροφό του, Roger Kean. Μαζί ξεκίνησαν την κυκλοφορία διάφορων πορνογραφικών περιοδικών και κόμικς gay περιεχομένου που φιλοτεχνούσε ο Frey με το ψευδώνυμο Zack, μέχρι που μία επιδρομή από την αστυνομία το 1981 είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή όλου του στοκ και των έργων του Oliver. Η συνέχεια της δουλειάς του είχε λιγότερο αμφιλεγόμενο περιεχόμενο, καθώς μαζί με τον Roger Kean και τον αδερφό του Oliver, Franco, δημιούργησαν την Newsfield Publications και κυκλοφόρησαν το πιο επιτυχημένο περιοδικό με αντικείμενο τον ZX Spectrum, το Crash.

Η επιτυχία του Crash ήταν τόσο μεγάλη που σύντομα ακολούθησε η έκδοση του Zzap!64 (για τον Commodore 64 και τα παιχνίδια του) και αργότερα αυτή του Amtix (για τους Amstrad CPC). Ο Oliver Frey συνέχισε τη δημιουργία έργων fantasy και space θεματολογίας και μετά το πέρας της εποχής του home computing, όντας ενεργός μέχρι το τέλος, καθώς χθες, 21/8 έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 74 ετών.

Για όσους έζησαν τις χρυσές μέρες των 8/16bit υπολογιστών παρακολουθώντας τα τεκταινόμενα και εκτός Ελλάδας και πέρα από τις σελίδες του Pixel, ο Oliver Frey μαζί με τον Bob Wakelin βρίσκονταν πίσω από την πλειονότητα των εξωφύλλων περιοδικών και video games και η δουλειά τους άφησε το στίγμα της σε μια ολόκληρη εποχή. Έργα του Oliver Frey μπορείτε να θαυμάσετε στο επίσημο website του. 

Καλό μήνα και καλά... Χριστούγεννα με ετήσια Zzap!64 και Crash

Ε, ναι λοιπόν. Υπάρχουν και μεγαλύτερες καθυστερήσεις από την δική μας. Εξηγούμαι: σκεφτόμασταν ότι καθυστέρησε τρομερά η κυκλοφορία του Χριστουγεννιάτικου τεύχους του Retro Planet (κοντά Φεβρουάριο φτάσαμε μέχρι να το πάρουμε στα χέρια μας), αλλά τελικά αποδεικνύεται ότι υπάρχουν και χειρότερα! Πώς αλλιώς να το χαρακτηρίσεις δηλαδή όταν οι ετήσιες (και Χριστουγεννιάτικες, ταυτόχρονα) εκδόσεις των Zzap!64 και Crash από την Fusion Retro Books φτάνουν στα χέρια μου 1η του Μάρτη με συνοδευτική καρτούλα που μου εύχεται Καλά Χριστούγεννα;

Βέβαια εδώ υπάρχει και μία αρκετά καλή δικαιολογία, ότι δηλαδή μεσολάβησαν ταχυδρομεία και το Ελληνικό τελωνείο. Ο συνδυασμός είναι πραγματικά... εκρηκτικός και μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις που ξεφεύγουν από το υπόλοιπο του προσδόκιμου βίου μας, οπότε ας λέω καλύτερα "ευτυχώς" παρά να διαμαρτύρομαι.

Όπως θα είχατε διαβάσει και σε παλαιότερες αναρτήσεις (δείτε για παράδειγμα εδώ και εδώ) κάθε χρόνο φροντίζω να προμηθεύομαι τις ετήσιες εκδόσεις των Zzap!64 και Crash, των ιστορικών αυτών περιοδικών των 80s που έφερε και πάλι στη ζωή η Fusion Retro Books. Μέχρι τώρα, οι εντυπώσεις μου ήταν πραγματικά οι καλύτερες: ο Roger Kean, o Oliver Frey, ο (τεράστιος) Julian Rignall και όλοι οι υπόλοιποι συνεργάτες δημιουργούσαν κάθε χρόνο μια ετήσια έκδοση "λουκούμι" με πλούσια ύλη, εξαιρετική θεματολογία και ιδανική για τέτοιου είδους έντυπο γραφή. Φέτος, δυστυχώς, τα πράγματα άλλαξαν. Και ξέρετε τι ισχύει γενικώς με τις αλλαγές: ναι, τείνουν να είναι προς το χειρότερο.

Αρχικά, είναι η αλλαγή του σχήματος: τα περιοδικά της Fusion Retro Books υιοθέτησαν το μέγεθος Α5, που είναι μικρό (το μισό του Α4), χωράει λιγότερες πληροφορίες, και δείχνει και πιο ευτελές. Ειδικά για τις ετήσιες εκδόσεις - γιατί υπάρχουν και διμηνιαίες και τριμηνιαίες - είχαμε τη δυνατότητα να παραγγείλουμε τα τεύχη μας σε μέγεθος Α4, στο οποίο απλά τυπώθηκε η ύλη του Α3 αλλά πιο... ευμεγέθης! Έτσι λοιπόν, μόνο και μόνο από την αλλαγή του format του χαρτιού προέκυψε μια σεβαστή μείωση στην ύλη. Αλλά δεν είναι μονάχα αυτό.

Βλέπετε, η Fusion Retro Books αυτή τη στιγμή εκδίδει το τριμηνιαίο Amtix!CPC για Amstrad, και τα διμηνιαία Zzap!Amiga, Crash και Zzap!64 για Amiga, Spectrum και Commodore 64, αντίστοιχα. Επόμενο είναι λοιπόν με τόσα πολλά έντυπα να πέφτει ο διαθέσιμος χρόνος και εν τέλει και η ποιότητα, αφού υπάρχει ένα βασικό team που ασχολείται με όλα τα περιοδικά πέραν των εξωτερικών συνεργατών. Το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι λιγότερα και μικρότερα reviews, σχεδόν ριζική εξαφάνιση των στηλών που ασχολούνταν με hardware και πολλές (μα ΠΑΡΑ πολλές) αναδρομές στο παρελθόν με αναφορές στη θεματολογία τευχών των 80s που, let's face it, δεν έχουν και κάποιο τρομερό ενδιαφέρον αφού τα παλιά τεύχη υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια διαθέσιμα για κατέβασμα.

Με όλα τα παραπάνω δεν θέλω να πω ότι πλέον οι ετήσιες εκδόσεις των Zzap!64 και Crash δεν διαβάζονται, είναι απαράδεκτες, αποτελούν "αρπαχτές" ή κάτι τέτοιο: απλά, αν τα προηγούμενα 2-3 χρόνια θα τις βαθμολογούσα με άριστα, τώρα απλά περνάνε άνετα τη βάση. Παραμένουν ευχάριστα στην ανάγνωση τα περιοδικά, αλλά, σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια, δεν σε "κρατάνε" μέχρι να διαβάσεις και την τελευταία σελίδα: τώρα τα αφήνεις πολύ ευκολότερα...

Κλείνοντας θα πρέπει να πω ότι η ποιότητα της εκτύπωσης και της βιβλιοδεσίας είναι πολύ καλή, στα επίπεδα των προηγούμενων ετών, και ότι φέτος, αντί για ημερολόγιο, το πακέτο συνδοευόταν από μία κονκάρδα, ένα στυλό, μια ευχετήρια κάρτα (για τα Χριστούγεννα του 2021 φυσικά, μην τα ξαναλέμε, Μάρτιος μπήκε!) και ένα demo τεύχος των Amtix!CPC και Zzap!Amiga (μισό-μισό). Να ευχηθώ τέλος και ό,τι καλύτερο στον Roger Kean, τον original αρχισυντάκτη του Zzap!64, που εδώ και 2 περίπου χρόνια ταλαιπωρείται από τη νόσο των κινητικών νευρώνων. Η απουσία του από την συντακτική ομάδα είναι κάτι παραπάνω από εμφανής...

Όταν τσακώνονται οι ελέφαντες, την πληρώνει ο... Amstrad!

Καλά, είναι προφανές ότι ο τίτλος της ανάρτησης αποτελεί παράφραση του γνωστού αποφθέγματος "όταν τσακώνονται οι ελέφαντες, την πληρώνουν τα ποντίκια". Οπότε, πού κολλάει ο Amstrad; Και ποιοι είναι οι ελέφαντες; Μη βιάζεστε, θα σας πω...

Στα μέσα της δεκαετίας του '80, στη Μέκκα των home computers για την Ευρώπη που ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο, κυκλοφορούσαν - συνήθως με επιτυχία - δεκάδες περιοδικά με αντικείμενο κάποιον συγκεκριμένο μικροϋπολογιστή (ή και γενικότερου ενδιαφέροντος). Η Newsfiled Publications με έδρα το Ludlow ήταν ένας εξόχως επιτυχημένος εκδοτικός οίκος εκείνη την εποχή, καθώς διέθετε στο οπλοστάσιό της τα game oriented Crash και Zzap!64 που πραγματεύονταν τις gaming κυκλοφορίες για τους ZX Spectrum και Commodore 64, αντίστοιχα. Οι υπεύθυνοι της εταιρίας, βλέποντας τον αντίκτυπο που είχε η κυκλοφορία του - πιο τίμιος πεθαίνεις - Amstrad CPC464 στην Αγγλική αγορά, αποφάσισαν να εφοδιάσουν και τους Amstrad users με ένα έντυπο αντίστοιχο των Crash και Zzap!64. Και έτσι, τον Οκτώβριο του 1985, εγένετο Amtix! Ήταν ένα περιοδικό - όπως και τα προαναφερθέντα - με gaming προσανατολισμούς, αποκλειστικά για Amstrad, με την ίδια επιτυχημένη, χαβαλετζίδικη και ανάλαφρη προσέγγιση των Crash και Zzap!64. Όμως, οι - ήδη πολυπληθείς - κάτοχοι Amstrad CPC απ' ότι φάνηκε δεν είχαν ακριβώς τα ίδια γούστα με τους Εγγλέζους (τουλάχιστον) Spectrumάδες και Commodoreάδες και έτσι, μετά από 19 τεύχη και περίπου ενάμισι χρόνο κυκλοφορίας, η Newsfiled Publications αποφάσισε ότι το εγχείρημα Amtix! δεν ήταν τόσο κερδοφόρο όσο θα χρειαζόταν ώστε να δικαιολογηθεί η συνέχιση της κυκλοφορίας του, και κάπως έτσι έπεσαν και οι τίτλοι τέλους, τον Απρίλιο του 1987...

Όπως όμως φαίνεται, στον τομέα των εντύπων τουλάχιστον, ο θάνατος... δεν κρατάει για πάντα: βλέπετε, η Fusion Retro Books, η οποία μας χάρισε τα τελευταία χρόνια τις αναβιώσεις των Crash και Zzap!64, αποφάσισε να επιχειρήσει την αναβίωση του Amtix!, εκδίδοντας το τριμηνιαίο Amtix! CPC. Εννοείται πως ο γράφων, ως λάτρης των αντίστοιχων εντύπων γενικώς και δη των Αγγλικών, αποφάσισε να αποκτήσει το παρθενικό τεύχος του νέου περιοδικού, όπως έκανε άλλωστε στο πρόσφατο παρελθόν και στις περιπτώσεις των Crash και Zzap!64. Και έτσι, φτάνουμε σιγά-σιγά στο θέμα της σημερινής ανάρτησης, όπου ελέφαντες είναι...

...το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ευρωπαϊκή Ένωση! Ναι, η Αγγλία και η πάλαι ποτέ Ε.Ο.Κ., που αποφάσισαν, λόγω Brexit, να χωρίσουν τα τσανάκια τους μετά από χρόνια κοινής πορείας. Δεν είμαι από τους επονομαζόμενους "Ευρωπαϊστές" που στο όραμα της ενωμένης Ευρώπης θα δεχθώ οτιδήποτε, όσο ακραίο και τραβηγμένο κι αν φαίνεται. Δέχομαι ότι, όπως συμβαίνει και μεταξύ ανθρώπων, οι σχέσεις μεταξύ εθνών δεν μπορούν να είναι πάντοτε οι ίδιες: αν - έστω και οριακά - ο Αγγλικός λαός αποφάσισε να θέσει το Ηνωμένο Βασίλειο εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, so be it. Το δέχομαι και δεν πρόκειται να τους ειρωνευτώ όπως οι Ευρωπαϊστές φίλοι μας, στο μυαλό των οποίων το μέλλον της Αγγλίας προμηνύεται δυσοίωνο (σε πλήρη αντίθεση με το δικό μας ας πούμε, που θα είναι λαμπρό καθώς παραμένουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση...).

Έτσι λοιπόν, αφού η Αγγλία δεν ανήκει πλέον στην ενωμένη Ευρώπη, όπως όλοι γνωρίζετε, ό,τι μας έρχεται από το "νησί" περνάει πλέον από τελωνείο. Με τους ανάλογους δασμούς. Ιδού το αποτέλεσμα, στην περίπτωση του Amtix! CPC:

Μάλιστα. Ένα 60σέλιδο περιοδικάκι μεγέθους Α5 που πωλείται προς 3,99 λίρες (4,67€), παίρνει "καπέλο" από το Ελληνικό κράτος (την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή), 4,34€. Γιατί; Γιατί έτσι. Επειδή η Αγγλία έφυγε από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επειδή... οι ελέφαντες τσακώθηκαν. Και όταν τσακώνονται οι ελέφαντες, την πληρώνει ο Amstrad - γιατί όχι; (μην σας ξεγελάνε τα 7,68€ που αναγράφονται ως αξία στην φωτογραφία, καθώς σε αυτά περιλαμβάνονται και τα 3,01€ που είναι η αξία των μεταφορικών)

Δεν γνωρίζω εάν είναι fixed η αξία των δασμών ή πάει ανάλογα με το δηλωμένο κόστος, αλλά, να σας πω την αλήθεια, δεκάρα δεν δίνω. Και αυτό διότι, πολύ απλά, ούτε εμένα ούτε και εσάς μας ρώτησε κάποιος ποιο θα ήταν το λογικό "καπέλο", η προσαύξηση πάνω στην τιμή του προϊόντος που αγοράσαμε επειδή αυτό τόλμησε να προέρχεται από την Αγγλία η οποία με τη σειρά της τόλμησε να θέσει εαυτόν εκτός Ε.Ε. Αυτό που μπορώ να εντοπίσω και να χαρακτηρίσω ως εντελώς παράλογο (πείτε το "κλοπή", πιο εύστοχο θα είναι ίσως) είναι το να πληρώνουμε σχεδόν 100% προσαύξηση στην αξία ενός προϊόντος επειδή αυτό προέρχεται από τους... αγροίκους (!) που αποφάσισαν να την... κάνουν και να κλείσουν πίσω τους την πόρτα στα μούτρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ας αφήσουμε όμως τους... ελέφαντες, και ας πάμε και λιγάκι στον Amstradάκο, ας πάμε στο Amtix! CPC. Τι λέει το παρθενικό του τεύχος; Τι εντυπώσεις αφήνει;

Καταρχάς, προσωπικά το Α5 μέγεθος δεν το προτιμάω. Κάνει το περιοδικό - κατά την ταπεινή μου άποψη - να δείχνει φτηνιάρικο, αφού καταλαμβάνει στο τραπέζι μας την ίδια επιφάνεια με έναν... κατάλογο ψητοπωλείου! Και είναι κρίμα πραγματικά, γιατί η δουλειά που έχει γίνει στο περιοδικό είναι αντιστρόφως ανάλογη της πρώτης εντύπωσης.

Βλέπετε υπάρχει αρκετά μεγάλη ποικιλία θεμάτων που θεωρώ πως θα ικανοποιήσει και με το παραπάνω οποιονδήποτε Amstrad fan, και η ποιότητα και το ύφος της σελιδοποίησης είναι σε εξαιρετικό επίπεδο, φέρνοντας αέρα επαγγελματισμού με μια νότα από 80s, a la Crash & Zzap!64. Η ποιότητα της εκτύπωσης είναι πολύ καλή, με ολοζώντανα χρώματα και καθαρά γράμματα που δεν θα επιβαρύνουν περαιτέρω τους πάσχοντες από πρεσβυωπία (τα νιάτα που διαβάζουν αυτά τα έντυπα, βλέπετε...). Για το επίπεδο της γραφής μπορώ να πω - από το 1/4 του τεύχους που έχω διαβάσει μέχρι στιγμής - ότι είναι καλό, "επαγγελματικό" ας το πούμε, χωρίς όμως κάτι το ιδιαίτερο και το ξεχωριστό, και με σαφώς λιγότερες δόσεις χιούμορ από τα αντίστοιχα Crash και Zzap!64 της "νέας" εποχής.

Συνολικά το Amtix! CPC, είτε το δει κανείς ως αναβίωση του Amtix! είτε απλά ως ένα περιοδικό για Amstrad, θεωρώ ότι είναι τουλάχιστον αξιοπρεπές και θα ικανοποιήσει σχεδόν οποιονδήποτε φίλο του μηχανήματος. Μόνο μεγάλο μείον το μικρό του μέγεθος και, φυσικά, το συνολικό του κόστος, αφού μόλις πάρουν το "κατιτίς" τους το Ελληνικό κράτος (να 'μαστε καλά να το πληρώνουμε) και η Ευρωπαϊκή Ένωση (τα ίδια και γι' αυτήν, αλλά επί δέκα), η τσέπη του αγοραστή του εντύπου ελαφραίνει κατά 12,02€ (από τα οποία το ίδιο το Amtix! CPC κοστίζει περίπου το 1/3). Όμορφος κόσμος, αγγελικά πλασμένος...

Α, και για να μη νομίζει κανείς ότι ανήκω σε αυτούς τους περίεργους που θεωρούν ότι δεν θα έπρεπε να πληρώνουμε καθόλου φόρους και άλλα τέτοια φαιδρά, να διευκρινίσω ότι απλά θεωρώ υπεραρκετά τα όσα μας παρακρατά το κράτος (και οι δανειστές μας) από καύσιμα, ποτά, τσιγάρα, ΦΠΑ, ΕΝΦΙΑ και λοιπούς φόρους: αν δεν τους φτάνουν αυτά ας αλλάξουν δουλειά καλύτερα, ας μην μας επιβαρύνουν και με τελωνιακά τέλη! Μεταξύ μας, τα τελευταία τα θεωρούσα ανέκαθεν υπερβολικά - όχι μόνο ως ποσά, αλλά το να υφίστανται γενικότερα. Πόσο μάλλον από την Αγγλία, που είχαμε συνηθίσει να μην πληρώνουμε, κιόλας...

Zzap!64 Annual 2021

Δεν είναι η πρώτη φορά σήμερα που θα αναφερθώ στο Zzap!64: το (gaming) Αγγλικό περιοδικό που λατρέψαμε όλοι εμείς οι (τότε) Commodore-άδες στα μέσα των 80s αξίζει μερικές αράδες μια στις τόσες, πόσο μάλλον όταν η Fusion Retro Books κυκλοφορεί τα τελευταία χρόνια μία ετήσια έκδοση στο κλασικό στυλ με κάποιους από τους original συντελεστές.

Αν κάποιος ξεφυλλίσει τις σελίδες του Zzap!64 (του κανονικού, όχι του ετήσιου) και φέρει στο μυαλό του την εικόνα, τη μορφή και την ύλη των περιοδικών των 80s, χωρίς αμφιβολία οποιαδήποτε σύγκριση με τα ελληνικά έντυπα που τόσο λατρέψαμε θα προκαλέσει δυσάρεστα συναισθήματα. Αν και από άποψη θεματολογίας τα Computer για Όλους, Pixel και (αργότερα) USER θεωρητικά ήταν πιο ενδιαφέροντα αφού η ύλη τους κάλυπτε hardware, applications και ποικιλία μηχανημάτων, μία ματιά στα reviews των παιχνιδιών, στην στήλη της αλληλογραφίας ή σε αυτήν για τα adventures φτάνει για να εντοπίσει κάποιος το χάσμα μεταξύ ελληνικών εντύπων και Zzap!64 (αλλά και του "αδερφού" Crash). Μόνο και μόνο η ιδέα να γίνονται τα reviews από gamers και όχι από "ανθρώπους του χώρου" ήταν επαναστατική. Προσθέστε σε αυτήν τους 3 reviewers σε κάθε τίτλο, τα σκίτσα των συντελεστών που εξέφραζαν το πώς ένιωθαν για το video game που παρουσίαζαν και τις ασύγκριτες πένες των Julian Rignall και Gary Penn (αλλά και των υπολοίπων) και θα πάρετε μια ιδέα για το πώς έπρεπε να είναι ένα έντυπο του χώρου - γι' αυτό και η ετήσια έκδοση κρατάει ατόφια όλα αυτά τα χαρακτηριστικά.

Το αστείο της όλης υπόθεσης είναι ότι τα ελληνικά έντυπα του χώρου στην αρχή δεν έμπαιναν καν στον κόπο να εξετάσουν και να αντιγράψουν (why not?) τα αντίστοιχα ξένα (τα αγγλικά και τα αμερικάνικα ήταν με διαφορά τα ποιοτικότερα). Αλλά και όταν, λόγω ανάγκης (κυκλοφορία USER) το έκαναν, στις αρχές του '90, το αποτέλεσμα δεν ήταν και το καλύτερο. Μονάχα από το '92 και μετά θα μπορούσε κάποιος να πει ότι ο εγχώριος τεχνικός (;) τύπος έφτασε σε αξιόλογα επίπεδα συνδυάζοντας χαλαρή γραφή, φρέσκες ιδέες και σύγχρονη εμφάνιση, αλλά μάλλον πλέον ήταν αργά για την γενιά των home computers. Κάπου εκεί πήρε την σκυτάλη το PC Master το οποίο και προσέφερε ιδιαιτέρως ποιοτικό αποτέλεσμα για καμιά ντουζίνα χρόνια, όντας το μοναδικό περιοδικό του χώρου για το οποίο μπορούμε πραγματικά να περηφανευόμαστε ως λαός. Αλλά ξέφυγα από το θέμα: αν θέλετε να διαβάσετε περισσότερα για το Zzap!64 μπορείτε να τσεκάρετε την παλαιότερη ανάρτησή μου, εδώ.

Η φετινή ετήσια έκδοση σηματοδότησε και την πρώτη (για εμένα) παραλαβή εντύπου που είχε αποσταλεί από την μετά-Brexit Γηραιά Αλβιώνα. Το αποτέλεσμα: η αποστολή έγινε στις 26/3 και η ειδοποίηση για να το παραλάβω έφτασε στα χέρια μου στις 3/6. Αν επιθυμείτε να μην κατηγορήσω το τελωνείο τουλάχιστον κάντε μια προσπάθεια να με πείσετε ότι ήρθε οδικώς. Και μέσω Βραζιλίας. Αλλιώς οι 65 μέρες από Αγγλία μέχρι Ελλάδα ανήκουν απλά στη σφαίρα του απαράδεκτου...

Η έκδοση του 2021 θεματολογικά δείχνει εκ πρώτης όψης κατά τι κάπως λιγότερο ενδιαφέρουσα από την περσινή, αλλά μπορεί να πρόκειται καθαρά για θέμα προσωπικού γούστου ή απλά πρώτων εντυπώσεων. Το βέβαιο είναι ότι και φέτος κυκλοφόρησε ένα ποιοτικό και χορταστικό annual που θεωρώ απίθανο να απογοητεύσει οποιονδήποτε C64 lover.

Μιλώντας για απογοητεύσεις, να αναφέρω ότι το να παρουσιάζεται το Soul Force, το πιθανότατα καλύτερο arcade space shoot 'em up που κυκλοφόρησε ποτέ για τον Commodore 64 σε 2 μόλις σελίδες εντύπου Α5 (!) είναι απλά απαράδεκτο. Το να πιστεύεις ότι είναι βιώσιμο εν έτει 2021 ένα μηνιαίο περιοδικάκι μεγέθους Α5 για C64 είναι θεμιτό. Το να χαραμίζεις σε 2 μονάχα σελίδες αυτού το κορυφαίο game της Sarah Jane Avory, όχι.

Zzap!64 Annual 2020

Είναι ωραίο να έχεις στην κατοχή σου ένα μηχάνημα ακριβώς στην εποχή του, όταν αυτό είναι το talk of the town, το απόλυτο best seller, ο υπολογιστής που όλοι θα ήθελαν να έχουν και όλοι ασχολούνται μαζί του, κοινό, τύπος, software houses, εταιρίες δημιουργίας hardware, γενικώς... άπαντες.

Κάπως έτσι ένιωθα και εγώ ως περήφανος κάτοχος ενός Commodore 64 εκεί, στα μισά της δεκαετίας του '80, τότε που οι 8μπιτοι υπολογιστές μεσουρανούσαν και ο "ψωμιέρας" ήταν ο απόλυτος βασιλιάς τους. Και, φυσικά, ήθελα να πειραματιστώ με το κάθε utility, να παίξω το κάθε παιχνίδι, να διαβάσω το κάθε βιβλίο και να χαθώ στις σελίδες οποιουδήποτε περιοδικού είχε ως αντικείμενο - έστω και εν μέρει - τον αγαπημένο μου υπολογιστή. Φυσικά, και για μένα όπως και για όλους όσους ασχολούνταν με τους home computers εκείνα τα χρόνια, το Pixel ήταν η απόλυτη βίβλος, το περιοδικό που ρωτούσα κάθε μέρα, με εκνευριστική - ομολογουμένως - συνέπεια τον περιπτερά της γειτονιάς μου αν κυκλοφόρησε. Και το ανάγνωσμα που, με το που το έπιανα στα χέρια μου, κυριολεκτικά το... αποστήθιζα, από το εξώφυλλο μέχρι το οπισθόφυλλο. Φυσικά οι γονείς μου θα εύχονταν να μπορούσα να μοιραστώ λίγο από το πάθος μου για το Pixel και με τα σχολικά μου βιβλία, αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία...

Καθώς λοιπόν εκείνο τον καιρό διψούσα για ενημέρωση για τον Commodore 64 (αλλά και για τα υπόλοιπα home micros), σύντομα διαπίστωσα ότι ένα τεύχος του Pixel ανά μήνα δεν επαρκούσε για να καλύψει τις ανάγκες μου. Από την άλλη, το "αδερφό" Computer για Όλους είχε "σοβαρέψει" αρκετά, σε βαθμό που δεν ικανοποιούσε πλέον τα εφηβικά μου γούστα. Έτσι, άρχισα σιγά-σιγά να... "πειραματίζομαι" με τα αγγλικά περιοδικά που είχαν ως αντικείμενο τους μικροϋπολογιστές, τα οποία εκείνα τα χρόνια κυκλοφορούσαν μαζικά και είχαν κατακλύσει την αγορά της χώρας τους - και όχι μόνο. Για καλή μου τύχη, εκτός από τα περίπτερα του κέντρου στα οποία μπορούσες να βρεις σχεδόν οτιδήποτε, είχαμε και στο Παγκράτι ένα βιβλιοπωλείο, τον "Δημόπουλο", στην οδό Χρεμωνίδου, που έφερνε ουκ ολίγα ξένα έντυπα, και, ανάμεσα σε αυτά, την creme de la creme των αγγλικών περιοδικών για home computers: από το ενημερωμένο και ολίγον κουτσομπολίστικο εβδομαδιαίο (!) Popular Computing Weekly, στο καταπληκτικό και απολύτως game oriented Computer + Video Games, μέχρι την απόλυτη βίβλο της εποχής, το ογκώδες και ταυτόχρονα υγρό όνειρο του κάθε χομπίστα, Your Computer. Από την ώρα που αγόρασα δειλά-δειλά το πρώτο μου Popular Computing Weekly και μέχρι να γίνω τακτικός αναγνώστης των Your Computer και Computer + Video Games, οφείλω να ομολογήσω ότι έπαθα ένα... πολιτισμικό σοκ! Τι να πρωτοαναφέρω; Την ύλη; Το πλούσιο φωτογραφικό υλικό; Τα εξαιρετικά ενδιαφέροντα άρθρα; Τις πολυσέλιδες έγχρωμες διαφημίσεις; Τα game reviews με την πληθώρα screenshots; Τον τρόπο γραφής με το χαρακτηριστικό αγγλικό χιούμορ να είναι εμφανές ακόμα και στον πλέον αδαή (εμένα, δηλαδή); Τα αγγλικά περιοδικά, συγκριτικά με το Pixel, δεν μπορούσαν καν να θεωρηθούν ομοειδή προϊόντα, όσο κι αν λάτρευα την έκδοση της Compupress. Ήταν σαν να δίνεις σε έναν κάτοικο του Λένινγκραντ να οδηγήσει το τελευταίο μοντέλο της Alfa Romeo, αφήνοντας λίγο στην άκρη το Moskvitch με τεχνολογία τριών δεκαετιών πίσω που είχε συνηθίσει. Άλλος κόσμος, χωρίς την παραμικρή δόση υπερβολής...

Έχοντας λοιπόν την εμπειρία των παραπάνω εντύπων, δεν θα μπορούσε κανείς να με χαρακτηρίσει "άμαθο" ή "μη υποψιασμένο". Κι όμως, όταν αγόρασα για πρώτη φορά το Zzap!64 της Newsfield Publications (4ο τεύχος, Αύγουστος 1985) και ξεκίνησα το ξεφύλλισμα των σελίδων του, ένιωσα ότι έμπαινα σε έναν νέο, εντυπωσιακό, πολύχρωμο κόσμο - έναν κόσμο αφιερωμένο ολοκληρωτικά στον Commodore 64 και τα παιχνίδια του. Τα reviews κυριολεκτικά γέμιζαν το περιοδικό από άκρη σε άκρη και ήταν τόσο αναλυτικά και τόσο καλογραμμένα, που ένιωθες ότι είχες ήδη παίξει το παιχνίδι και μόνο που τα διάβαζες. Οι συντάκτες ήταν hardcore gamers, και οι καρικατούρες τους κοσμούσαν όλα τα άρθρα, με γκριμάτσες και χειρονομίες που έδειχναν αν τους άρεσε ή όχι το κάθε παιχνίδι. Το κάθε άρθρο ήταν γεμάτο με screenshots, και, σε πολλά εξ αυτών, υπήρχε και δεύτερη ή ακόμα και τρίτη γνώμη, από έναν ακόμη συντάκτη-gamer. Ναι, όλα αυτά που άρχισαν να εισάγονται στα μέρη μας τη δεκαετία του '90 ως "επαναστατικές ιδέες" ήταν ήδη εκεί, στο έντυπο της Newsfield Publications, 5 και βάλε χρόνια νωρίτερα. Πανάθεμά το, στην πορεία θα διαπίστωνα ότι οι συντάκτες του περιοδικού είχαν γίνει κάποιου είδους celebrities στο νεανικό κοινό της χώρας τους: τύποι όπως ο Julian Rignall και ο Gary Penn ξεπήδησαν μέσα από τις σελίδες του Zzap!64 και αργότερα έγιναν από διάφορα πόστα σημαίνοντα πρόσωπα στη βιομηχανία του gaming αλλά και σε μεταγενέστερα έντυπα του χώρου. Να μην τα πολυλογώ, το Zzap!64 (όπως και το αδελφό του περιοδικό Crash με αντικείμενο τον ZX Spectrum) ήταν χρόνια μπροστά σαν έντυπο, και η ύλη, η γραφή και το στήσιμό του αποτέλεσαν αντικείμενο θαυμασμού και λαμπρό παράδειγμα προς μίμηση (και αντιγραφή) για όλα τα έντυπα του είδους.

34 χρόνια αργότερα, διαπίστωσα ότι η Fusion Retro Books θα κυκλοφορούσε μία ετήσια, επετειακή έκδοση, το Zzap!64 Annual 2020. Το ίδιο είχε κάνει και ένα χρόνο πριν, αλλά το Annual 2019 είχε ήδη εξαντληθεί, οπότε φρόντισα να παραγγείλω το φετινό. Και, πριν από μερικές μέρες, έφτασε επιτέλους στα χέρια μου!

Δεν ξέρω τι να σας πρωτογράψω: για το χοντρό εξώφυλλο; Την ποιοτική εκτύπωση με τα ολοζώντανα χρώματα; Ή μήπως για το στήσιμο όλου του ετήσιου τεύχους που είναι ίδιο και απαράλλαχτο με αυτό του Zzap!64 από τις παλιές, καλές μέρες; Για τις μόνιμες στήλες που βρίσκονται στην κλασσική τους θέση σαν να μην πέρασε μια μέρα από τα '80s; Για κάποιους από τους παλιούς συντελεστές - με κορυφαίο φυσικά τον Julian - Jaz - Rignall - που βρίσκονται ξανά στις επάλξεις αρθρογραφώντας για το περιοδικό που τους έκανε διάσημους; Για την υπερπλούσια ύλη και τις υπέροχες παρουσιάσεις των καλύτερων κυκλοφοριών των τελευταίων χρόνων για τον 64άρη;

Πριν από περίπου ένα χρόνο σας είχα γράψει για το 100ο τεύχος του Crash, το οποίο επίσης είχα αποκτήσει και το οποί επίσης ήταν μία ακόμα εξαιρετική δουλειά της Fusion Retro Books. Αυτή τη φορά όμως, θεωρώ ότι οι άνθρωποι ξεπέρασαν τους εαυτούς τους με την ετήσια έκδοση του Zzap!64 για το 2020. Για να καταλάβετε τι ακριβώς εννοώ, θα σας πω απλώς ότι χαζεύοντας τις σελίδες του ένιωσα όπως και τότε, πριν από 34 χρόνια, που πρωτόπιασα στα χέρια μου το 4ο τεύχος του Zzap!64, με το Beach Head II για θέμα εξωφύλλου. Διάολε, οι τύποι έκαναν πολύ καλή δουλειά!