Crash Annual 2023

Είναι καιρός τώρα που έψαχνα την ευκαιρία να γράψω κάτι για τις ετήσιες εκδόσεις των Zzap! Amiga, Crash, Zzap!64 και Amtix!CPC, αφού τα προμηθεύτηκα όλα και τα είχα στα χέρια μου από τις πρώτες μέρες του Γενάρη αν δεν με απατά το (ασθενές εσχάτως, είναι η αλήθεια) μνημονικό μου. Κατάφερα να γράψω νωρίς-νωρίς μερικές αράδες για το Zzap! Amiga 2023 αλλά αυτό ήταν: τα υπόλοιπα έμειναν για μήνες στην to do λίστα μου μέχρι και σήμερα, που αποφάσισα να αναφερθώ τελικά στο Crash Annual 2023.

Έχω γράψει πολλές φορές στο παρελθόν για τους Roger Kean και Oliver Frey, τους ανθρώπους που δημιούργησαν την Newsfield Publications και βρίσκονταν πίσω από τη δημιουργία των υπερεπιτυχημένων Crash, Zzap!64 και του λιγότερο πετυχημένου Amtix. Όσοι παρακολουθείτε τακτικά το blog ίσως να θυμάστε ότι οι Frey και Kean έφυγαν αμφότεροι πρόσφατα από τη ζωή, αφήνοντας πίσω τους ως παρακαταθήκη ίσως τα καλύτερα gaming περιοδικά των 80s: πλέον, ό,τι έχει να κάνει με νέες κυκλοφορίες των Zzap! Amiga, Crash, Zzap!64 και Amtix,περνάει αποκλειστικά από τα χέρια του Chris Wilkins, του ανθρώπου που αναβίωσε τα ιστορικά έντυπα μέσω της εκδοτικής του εταιρίας Fusion Retro Books.

Για να επανέλθω όμως στην ετήσια έκδοση του Crash, αυτή πλέον αποτελείται από μία συλλογή από άρθρα που δημοσιεύτηκαν στο διμηνιαίο Crash μέσα στην προηγούμενη χρονιά (2022) και κατά συνέπεια αν κάποιος αγοράζει συστηματικά το περιοδικό δεν έχει κανένα λόγο να αποκτήσει και το Annual, αφού στην ουσία θα έχει ήδη διαβάσει όλο του το περιεχόμενο. Για εμάς τους υπόλοιπους όμως που γουστάρουμε τον ZX Spectrum και πολύ περισσότερο εάν είμασταν και αναγνώστες του Crash back in the day το Crash Annual 2023 αποτελεί μια πολύ καλή αγορά, αφού έχει ποικίλη και ενδιαφέρουσα ύλη, είναι ποιοτική εκτύπωση με χοντρό και σκληρό εξώφυλλο, και μπορεί να καταλάβει δικαιωματικά μια θέση στη βιβλιοθήκη μας.

Το Crash Annual 2023 κυκλοφόρησε σε 2 διαφορετικά μεγέθη, ήτοι σε Α4 και σε Α5. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις η ύλη είναι ακριβώς η ίδια, απλά όποιος επιλέξει να το προμηθευτεί σε Α4 θα κουράσει λιγότερο τα μάτια του διαβάζοντας το περιοδικό. Για να τα κάνω πενηνταράκια, αν είστε κάποιας ηλικίας και έχετε ήδη τα πρώτα συμπτώματα πρεσβυωπίας μη διανοηθείτε καν να επιλέξετε το Crash Annual σε A5!

Ένα σημείο στο οποίο θα πρέπει να σταθώ είναι το κόστος του Crash Annual 2023: Αν δεν απατώμαι αν το αγοράσει κανείς όταν πρωτοκυκλοφορήσει κοστίζει 20 λίρες Αγγλίας, ενώ μερικούς μήνες αργότερα μπορεί να το προμηθευτεί κάποιος με κάτι παραπάνω από £12. Το πρόβλημα είναι ότι αν προσθέσει κανείς στην τιμή τα κόστος των ταχυδρομικών αλλά και του τελωνείου τότε η... λυπητερή ανεβαίνει αρκετά και όσο και αν πρόκειται για αξιόλογο ανάγνωσμα θεωρώ υπερβολικό να φτάσει η συνολική του αξία στα 40-45€. Μία λύση - την οποία επέλεξα και εγώ για να είμαι ειλικρινής - είναι η προπαραγγελία όλων των ετήσιων εκδόσεων μαζί (Zzap! Amiga, Crash, Zzap!64 και Amtix!CPC): στην περίπτωση αυτή το συνολικό κόστος πέφτει περίπου στο 50% όσων θα πλήρωνε κάποιος για να προμηθευτεί όλα τα έντυπα χωριστά, και, αν θυμάμαι καλά, είναι περίπου στα 110€ και για τα τέσσερα.

Αυτά λοιπόν για το Crash Annual 2023, λογικά θα επανέλθω σύντομα και με τις ετήσιες εκδόσεις των Zzap!64 και Amtix.

Crash, Zzap! και Amtix! - η άνοδος και η πτώση της Newsfiled publications

Δεν είναι μία και δύο οι φορές που καταπιάστηκα σε αυτό εδώ το blog με την Newsfield Publications, την εταιρία που δημιούργησε και κυκλοφόρησε τα περιοδικά Crash (ZX Spectrum), Zzap!64 (Commodore 64) και Amtix! (Amstrad CPC). Όπως ίσως να έχετε ήδη διαβάσει αν είστε τακτικοί επισκέπτες της σελίδας μου, η Newsfield Publications δημιουργήθηκε το 1983 από τους Roger Kean, Oliver Frey και Franco Frey. Πρόσφατα οι δύο πρώτοι έφυγαν από τη ζωή, ενώ τις σύγχρονες αναβιώσεις των εντύπων της Newsfield έχει αναλάβει ο Chris Wilkins μέσω της εταιρίας του, της Fusion Retro Books.

Είχα την τύχη πρόσφατα να πέσω πάνω σε ένα mini ντοκιμαντέρ με θέμα την Newsfield Publications που γυρίστηκε το 2010 και στο οποίο μιλούν για το δημιούργημά τους οι ίδιοι οι Roger Kean, Oliver Frey και Franco Frey. Στην ουσία πρόκειται για μία σύντομη εξιστόρηση των γεγονότων που οδήγησαν πρώτα στην άνοδο και στη συνέχεια στην πτώση του εκδοτικού αυτού οίκου που χάρισε με τα έντυπά του αμέτρητες ώρες ξένοιαστης και απολαυστικής ανάγνωσης σε εκατοντάδες χιλιάδες εφήβους gamers εκεί, στα 80s. Επειδή και εγώ ήμουν ανάμεσα σε αυτούς, θεωρώ πως καλό είναι - και ιδιαίτερα τώρα πια που οι Roger Kean και Oliver Frey δεν είναι πια μαζί μας - να παρακολουθήσει κάποιος το εν λόγω ντοκιμαντέρ που παραθέτω στη συνέχεια έτσι, ως ελάχιστο φόρο τιμής σε κάποια από τα πρόσωπα που με τις δημιουργίες τους σημάδεψαν ανεξίτηλα μια από τις πιο ενδιαφέρουσες δεκαετίες του 20ου αιώνα.So long, Rog & Olie!

Τέλος εποχής

Στις 3 Ιανουαρίου, ο Chris Wilkins της Fusion Retro Books ανακοίνωσε τον θάνατο του Roger Kean, ο οποίος τα τελευταία χρόνια συνεργάστηκε μαζί του σε πολυάριθμες εκδόσεις.

Ο Roger Kean, μαζί με τον συνεργάτη και σύντροφό του ζωγράφο Oliver Frey και τον αδερφό του τελευταίου Franco Fray ίδρυσαν το 1983 στο Ludlow την Newsfield Publications και κυκλοφόρησαν το περιοδικό Crash με αντικείμενο τα παιχνίδια του ZX Spectrum, ένα έντυπο επαναστατικό, που θα άλλαζε ριζικά την εικόνα, τη μορφή και την παρουσίαση των ανταγωνιστικών προτάσεων και του ειδικού τύπου στα χρόνια που θα ακολουθούσαν.

Η τριάδα των Roger, Oliver και Franco πατώντας στην επιτυχία του Crash κυκλοφόρησε λίγο αργότερα το Zzap!64, ένα από τα πλέον εμβληματικά έντυπα στον χώρο του Commodore 64, ενώ η Newsfield Publications έδωσε σάρκα και οστά και σε άλλες εκδόσεις με ιδιαίτερο στυλ και ενδιαφέρον μέχρι τη ρευστοποίησή της το 1991.

Ο Roger και ο Oliver συνεργάστηκαν με τον Chris Wilkins προκειμένου να επανακυκλοφορήσει το Zzap!64 και το Crash (και όχι μόνο), αρχικά με ετήσιες εκδόσεις και στη συνέχεια με τριμηνιαίες. Ο χαμός του Oliver Frey τον Αύγουστο που μας πέρασε και αυτός του Roger πριν μερικές μέρες σηματοδότησαν το οριστικό τέλος μιας ολόκληρης εποχής, αυτής που τα έντυπά τους μας κρατούσαν ζεστή συντροφιά και τα αναμέναμε με προσμονή ακόμα κι αν εκείνα τα χρόνια τα αγγλικά μας ήταν ακόμα φτωχά (and then some).

So long, my dear friends...

Καλό μήνα και καλά... Χριστούγεννα με ετήσια Zzap!64 και Crash

Ε, ναι λοιπόν. Υπάρχουν και μεγαλύτερες καθυστερήσεις από την δική μας. Εξηγούμαι: σκεφτόμασταν ότι καθυστέρησε τρομερά η κυκλοφορία του Χριστουγεννιάτικου τεύχους του Retro Planet (κοντά Φεβρουάριο φτάσαμε μέχρι να το πάρουμε στα χέρια μας), αλλά τελικά αποδεικνύεται ότι υπάρχουν και χειρότερα! Πώς αλλιώς να το χαρακτηρίσεις δηλαδή όταν οι ετήσιες (και Χριστουγεννιάτικες, ταυτόχρονα) εκδόσεις των Zzap!64 και Crash από την Fusion Retro Books φτάνουν στα χέρια μου 1η του Μάρτη με συνοδευτική καρτούλα που μου εύχεται Καλά Χριστούγεννα;

Βέβαια εδώ υπάρχει και μία αρκετά καλή δικαιολογία, ότι δηλαδή μεσολάβησαν ταχυδρομεία και το Ελληνικό τελωνείο. Ο συνδυασμός είναι πραγματικά... εκρηκτικός και μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις που ξεφεύγουν από το υπόλοιπο του προσδόκιμου βίου μας, οπότε ας λέω καλύτερα "ευτυχώς" παρά να διαμαρτύρομαι.

Όπως θα είχατε διαβάσει και σε παλαιότερες αναρτήσεις (δείτε για παράδειγμα εδώ και εδώ) κάθε χρόνο φροντίζω να προμηθεύομαι τις ετήσιες εκδόσεις των Zzap!64 και Crash, των ιστορικών αυτών περιοδικών των 80s που έφερε και πάλι στη ζωή η Fusion Retro Books. Μέχρι τώρα, οι εντυπώσεις μου ήταν πραγματικά οι καλύτερες: ο Roger Kean, o Oliver Frey, ο (τεράστιος) Julian Rignall και όλοι οι υπόλοιποι συνεργάτες δημιουργούσαν κάθε χρόνο μια ετήσια έκδοση "λουκούμι" με πλούσια ύλη, εξαιρετική θεματολογία και ιδανική για τέτοιου είδους έντυπο γραφή. Φέτος, δυστυχώς, τα πράγματα άλλαξαν. Και ξέρετε τι ισχύει γενικώς με τις αλλαγές: ναι, τείνουν να είναι προς το χειρότερο.

Αρχικά, είναι η αλλαγή του σχήματος: τα περιοδικά της Fusion Retro Books υιοθέτησαν το μέγεθος Α5, που είναι μικρό (το μισό του Α4), χωράει λιγότερες πληροφορίες, και δείχνει και πιο ευτελές. Ειδικά για τις ετήσιες εκδόσεις - γιατί υπάρχουν και διμηνιαίες και τριμηνιαίες - είχαμε τη δυνατότητα να παραγγείλουμε τα τεύχη μας σε μέγεθος Α4, στο οποίο απλά τυπώθηκε η ύλη του Α3 αλλά πιο... ευμεγέθης! Έτσι λοιπόν, μόνο και μόνο από την αλλαγή του format του χαρτιού προέκυψε μια σεβαστή μείωση στην ύλη. Αλλά δεν είναι μονάχα αυτό.

Βλέπετε, η Fusion Retro Books αυτή τη στιγμή εκδίδει το τριμηνιαίο Amtix!CPC για Amstrad, και τα διμηνιαία Zzap!Amiga, Crash και Zzap!64 για Amiga, Spectrum και Commodore 64, αντίστοιχα. Επόμενο είναι λοιπόν με τόσα πολλά έντυπα να πέφτει ο διαθέσιμος χρόνος και εν τέλει και η ποιότητα, αφού υπάρχει ένα βασικό team που ασχολείται με όλα τα περιοδικά πέραν των εξωτερικών συνεργατών. Το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι λιγότερα και μικρότερα reviews, σχεδόν ριζική εξαφάνιση των στηλών που ασχολούνταν με hardware και πολλές (μα ΠΑΡΑ πολλές) αναδρομές στο παρελθόν με αναφορές στη θεματολογία τευχών των 80s που, let's face it, δεν έχουν και κάποιο τρομερό ενδιαφέρον αφού τα παλιά τεύχη υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια διαθέσιμα για κατέβασμα.

Με όλα τα παραπάνω δεν θέλω να πω ότι πλέον οι ετήσιες εκδόσεις των Zzap!64 και Crash δεν διαβάζονται, είναι απαράδεκτες, αποτελούν "αρπαχτές" ή κάτι τέτοιο: απλά, αν τα προηγούμενα 2-3 χρόνια θα τις βαθμολογούσα με άριστα, τώρα απλά περνάνε άνετα τη βάση. Παραμένουν ευχάριστα στην ανάγνωση τα περιοδικά, αλλά, σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια, δεν σε "κρατάνε" μέχρι να διαβάσεις και την τελευταία σελίδα: τώρα τα αφήνεις πολύ ευκολότερα...

Κλείνοντας θα πρέπει να πω ότι η ποιότητα της εκτύπωσης και της βιβλιοδεσίας είναι πολύ καλή, στα επίπεδα των προηγούμενων ετών, και ότι φέτος, αντί για ημερολόγιο, το πακέτο συνδοευόταν από μία κονκάρδα, ένα στυλό, μια ευχετήρια κάρτα (για τα Χριστούγεννα του 2021 φυσικά, μην τα ξαναλέμε, Μάρτιος μπήκε!) και ένα demo τεύχος των Amtix!CPC και Zzap!Amiga (μισό-μισό). Να ευχηθώ τέλος και ό,τι καλύτερο στον Roger Kean, τον original αρχισυντάκτη του Zzap!64, που εδώ και 2 περίπου χρόνια ταλαιπωρείται από τη νόσο των κινητικών νευρώνων. Η απουσία του από την συντακτική ομάδα είναι κάτι παραπάνω από εμφανής...