Space Alpha: το νέο joystick είναι εδώ και είναι άμεσα διαθέσιμο!

Καλά, ό,τι και να λέμε φέτος δεν είναι μονάχα η χρονιά του κορονοϊού, αλλά και η χρονιά που ήρθε στα χέρια μας τόσο νέο hardware όσο δεν είχαμε δει τα τελευταία 3-4 χρόνια μαζεμένο! Δεν είναι μονάχα ο ZX Spectrum Next και ο TheC64, είναι και το αντικείμενο του τίτλου της ανάρτησης που διαβάζετε, το Space Alpha! 

Θεωρώ ότι οι περισσότεροι δεν γνωρίζετε κάτι γι' αυτό και κάτι τέτοιο είναι λογικό, καθώς πρόκειται για μία αρκετά πρόσφατη άφιξη. Το Space Alpha λοιπόν είναι ένα arcade like joystick φτιαγμένο από τον καλό φίλο MasterGR και είναι άμεσα διαθέσιμο. Αλλά ας το εξετάσουμε λίγο πιο προσεκτικά...

Το εν λόγω χειριστήριο είναι μία βελτιωμένη σε πολλούς τομείς έκδοση παλαιότερων joysticks του Δημήτρη, και αποτελεί την νεότερη και ταυτόχρονα την πλέον οικονομική πρόταση - περισσότερα για αυτό παρακάτω, όμως...

Το Space Alpha φιλοξενείται σε ένα παραλληλόγραμμο 3D printed case με παρόμοιες διαστάσεις με αυτές του κλασικού Tomahawk. 3D printed επίσης είναι ο μοχλός του, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχει τεράστια ευελιξία στις χρωματικές επιλογές που θα επιλέξει ο καθένας, καθώς, ουσιαστικά, μοχλός και case μπορούν να κατασκευαστούν σε ό,τι χρώμα θέλετε!

Ο μηχανισμός του Space Alpha είναι ο κλασικός και διαδεδομένος τύπου Sanwa, αλλά με μία σημαντική αλλαγή: το εργοστασιακό πλαστικό, κάτω μέρος του έχει αντικατασταθεί με ένα custom, 3D printed part κατασκευασμένο από τον MasterGR, προκειμένου να παρέχεται μεγαλύτερη αντοχή στην σκληρή χρήση από αυτήν που θα είχε ένας τυπικός μοχλός Sanwa. Η παραπάνω μετατροπή δίνει επίσης μία πιο σκληρή αίσθηση στον μοχλό, γεγονός που κατά γενική ομολογία βελτιώνει την εντύπωση που δίνει το συγκεκριμένο stick στον παίκτη. Φυσικά, ως Sanwa μηχανισμός διαθέτει και 4 μικροδιακόπτες, των οποίων τον χαρακτηριστικό ήχο μπορούμε να ακούσουμε καθώς μετακινούμε τον μοχλό προς τις διάφορες κατευθύνσεις.

Το Space Alpha διαθέτει δύο ανεξάρτητα fire buttons (fire 1 και fire 2) χαμηλού προφίλ, τα οποία δεν έχουν μεν μικροδιακόπτες όπως ο μοχλός, αλλά θεωρώ δε ότι έχουν τις ιδανικές διαστάσεις, μέγεθος και θέση (διαγώνια). Επίσης το χειριστήριο διαθέτει διακόπτη autofire στην μπροστινή του πλευρά, στον οποίο θα πρέπει να σταθούμε λίγο παραπάνω για 2 λόγους: ο πρώτος είναι ότι έχω την αίσθηση ότι η λειτουργία αυτόματων βολών του Space Alpha είναι ταχύτερη από αυτήν παλαιότερων joysticks, όπως π.χ. του Pacman, πράγμα όχι παράξενο, καθώς μιλάμε για εντελώς νέο κύκλωμα. Δεύτερος και σημαντικότερος λόγος είναι το κύκλωμα αυτό "κόβει" το autofire όταν πατάμε ή κρατάμε πατημένο το fire button, κάτι που είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε παιχνίδια όπως είναι το R-Type, το Battle Squadron και άλλα. Το χαρακτηριστικό αυτό το έχουμε συναντήσει μόνο σε σύγχρονες υλοποιήσεις και απουσίαζε από τα χειριστήρια των 80s-90s.

Τέλος, το Space Alpha στηρίζεται σε 4 ευμεγέθεις βεντούζες, οι οποίες εγγυώνται στην σταθερή στήριξή του σε οποιαδήποτε επίπεδη και λεία επιφάνεια.

Ολοκληρώνοντας, θα πρέπει να μιλήσουμε και για την τιμή του νέου χειριστηρίου. Εδώ τα νέα είναι εξαιρετικά, και αυτό διότι το Space Alpha διατίθεται από τον MasterGR σε δύο εκδόσεις, μία με την κλασική, 9πινη σύνδεση για παλιούς υπολογιστές και μία με USB βύσμα, για σύγχρονα μηχανήματα. Η 9πινη έκδοση κοστίζει 35€, ενώ η USB 38€: αμφότερες οι τιμές είναι θεωρώ εξαιρετικές συγκριτικά με τις υπόλοιπες τιμές της αγοράς, καθώς προσωπικά δεν θυμάμαι σύγχρονα "σοβαρά" χειριστήρια να πέφτουν κάτω από το "φράγμα" των 40€...

Κάτι τελευταίο που οφείλω να αναφέρω κλείνοντας, είναι ότι η USB έκδοση που δοκίμασα - και για την οποία ευχαριστώ θερμά τον Δημήτρη καθώς πρόκειται για custom κομμάτι ειδικά για την αφεντιά μου - δοκιμάστηκε και δουλεύει σε Windows 7, 8, 8.1, 10, αλλά και σε Raspberry Pi (Linux). Απ' όσο γνωρίζω δουλεύει και σε MacOS, αλλά γενικώς πρέπει να παίζει παντού, καθώς το κύκλωμα που χρησιμοποιεί (το εντοπίζουν τα Windows ως "retro adapter") είναι generic, ακριβώς για λόγους συμβατότητας με όσο το δυνατός περισσότερα λειτουργικά συστήματα και μηχανήματα. Το μόνο ελάττωμα της έκδοσης αυτής είναι ότι σε κάποια - φορητά, κυρίως - μηχανήματα το ρεύμα των USB ports δεν επαρκεί, και ίσως να χρειαστείτε USB hub με δική του τροφοδοσία. Σε όσους πάντως σταθερούς υπολογιστές το δοκίμασα το ρεύμα των USB ports επαρκούσε μια χαρά...

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το Space Alpha ή τις άλλες δημιουργίες του Δημήτρη (MasterGR) μπορείτε να δείτε εδώ ή να του στείλετε email σε αυτή τη διεύθυνση. Μην ξεχνάτε επίσης ότι στο προσεχές τεύχος του Retro Planet (27ο, Μάρτιος 2020) θα υπάρχει και συγκριτική δοκιμή με νέα και παλιά arcade like joysticks, στο οποίο φυσικά συμμετέχει και το Space Alpha...

SD-MGR

Έγω γράψει επανειλλημένως σε αυτό εδώ το blog για τον αξιοθαύμαστο αυτόν Έλληνα δημιουργό hardware και software που εγώ γνωρίζω ως Δημήτρη αλλά είναι ευρύτερα γνωστός με το nickname MasterGR.

O MasterGR λοιπόν έχει στο ρεπερτόριό του πολλά hardware projects που ξεκινάνε από backplates για towerized Amiga 1200 και φτάνουν μέχρι καμπίνες για bartop arcade machines, cartridges για τον Commodore 64 και 9πινα joysticks. Δεν είναι σκόπιμο να παραθέσω αναλυτικά όλα τα projects του Δημήτρη γιατί θα μας φάει ώρες (!), όσοι όμως ενδιαφέρονται να μάθουν παραπάνω για τον MasterGR και τις δημιουργίες του μπορούν να το κάνουν μέσα από τις σελίδες του 11ου τεύχους του περιοδικού Retro Planet, όπου και φιλοξενείται μεγάλη συνέντευξη του Δημήτρη στον γράφοντα. Μιας και το τεύχος έχει εξαντληθεί, καλό θα είναι να το δανιστείτε από κάποιον φίλο σας...

Ας επιστρέψουμε όμως στον MasterGR και το τελευταίο του έργο που ακούει στο όνομα "SD-MGR". Όπως ίσως κάποιοι θα υποψιαστήκατε, πρόκειται για την υλοποίηση του Δημήτρη επάνω στο γνωστό και διαδεδομένο project του SD2IEC. Για όσους τυχόν δεν γνωρίζουν το SD2IEC είναι ένα project εξομοίωσης του disk drive (1541) του Commodore 64, αλλά δεν περιορίζεται εκεί, καθώς στην ουσία εξομοιώνει τη λειτουργία του disk drive για όλα τα δημοφιλή 8μπιτα μηχανήματα της Commodore (C64, C16, Plus/4, VIC-20). Να πω εδώ για είμαι και λίγο περισσότερο συγκεκριμένος ότι το SD2IEC επιτρέπει να γεμίσουμε μια κάρτα SD με κάθε λογής images .D64 (κυρίως) και να κάνουμε όποιο(α) θέλουμε mount στον Commodore 64, χρησιμοποιώντας το ουσιαστικά ως μια virtual δισκέτα. Το SD2IEC είναι open source project, πράγμα που σημαίνει ότι οποιοσδήποτε μπορεί να φτιάξει τη δικιά του παραλλαγή/υλοποίηση. Έτσι, ανάλογα με το κόστος παραγωγής, την ποιότητα κατασκευής, τα διαθέσιμα "αξεσουάρ" (κουμπιά εναλλαγής πλευράς δισκέτας, switches για επιλογή device number, κουμπί reset, ενδεικτικά LEDs, κουτί) μπορούν να βρεθούν αρκετά διαφορετικά SD2IEC interfaces "εκεί έξω" σε ένα φάσμα τιμών που κυμαίνεται από τα 45€-65€ στην παρούσα χρονική περίοδο.

Το SD-MGR είναι από τις φθηνότερες υλοποιήσεις του SD2IEC, καθώς τιμάται με τον ακόλουθο τρόπο:

- SD-MGR σε μορφή κιτ --> 37€

- SD-MGR συναρμολογημένο χωρίς κουτί --> 43€

- SD-MGR συναρμολογημένο, με κουτί --> 56€

- SD-MGR συναρμολογημένο, με κουτί και SD κάρτα γεμάτη με .D64 images --> 60€

Όπως μπορείτε και μόνοι σας να δείτε οι τιμές είναι πολύ καλές και απευθύνονται σε χρήστες με όλα τα πιθανά βαλάντια. Εγώ προσωπικά δοκίμασα την 2η και την 4η έκδοση και έχω να πω ότι, παρόλο που η έκδοση των 43€ κάνει μια χαρά τη δουλειά της, οι εκδόσεις των 56€ και 60€ αξίζουν και με το παραπάνω τη χρηματική διαφορά, καθώς έρχονται "πακέτο" στο πανέμορφο κουτί που σχεδίασε και κατασκευάζει ο Δημήτρης.

Παραπάνω ανέφερα ότι το SD2IEC κάνει εξομοίωση του disk drive του Commodore 64. Αυτό είναι γεγονός, αλλά δεν συμβαίνει στο 100%, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχει ενδεχόμενο κάποια disk images, ενώ μεν γίνονται κανονικά mount, παρόλα αυτά να μην παίζουν. Αυτό συμβαίνει κυρίως με τα demos, που χρησιμοποιούν custom turboloaders και, απλά, δεν παίζουν με το SD2IEC. Όχι όλα, αλλά τα περισσότερα. Δυστυχώς. Στα παιχνίδια τωρα η κατάσταση είναι πολύ καλύτερη, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία αυτών, παλαιών και νέων, λειτουργεί απροβλημάτιστα. Γενικά, τα περισσότερα προβλήματα θα σας δημιουργήσει το software που καταλαμβάνει πάνω από μία πλευρά δισκέτας. Να τονίσω ότι τα παραπάνω δεν αφορούν μόνο το SD-MGR, αλλά ΟΛΕΣ τις υλοποιήσεις του SD2IEC...

Εξετάζοντας πιο προσεκτικά το SD-MGR θα διαπιστώσουμε ότι έρχεται με ένα καλώδιο σύνδεσης που περιλαμβάνει 2 βύσματα στην άκρη του, ένα για σύνδεση στην σειριακή υποδοχή του Commodore κι ένα για σύνδεση στην υποδοχή του κασετοφώνου, απ' όπου η συσκευή τροφοδοτείται με την τάση των 5V που χρειάζεται για τη λειτουργία της. Εξυπακούεται ότι αν θέλετε μπορείτε να τροφοδοτήσετε τα 5V από κάποια άλλη πηγή, έτσι ώστε να έχετε ελεύθερη την υποδοχή του κασετοφώνου εάν τη θέλετε για κάποια άλλη χρήση. Στο μπροστινό μέρος του SD-MGR συναντάμε την υποδοχή για SD κάρτες, τα ενδεικτικά LEDs λειτουργίας και σφάλματος (όπως και στο 1541) καθώς και 2 push-on διακόπτες, για την επιλογή της πλευράς της δισκέτας (περισσότερα γι' αυτό παρακάτω). Στο πίσω μέρος της συσκευής βρίσκεται το κουμπί reset, το οποίο χρησιμοποιούμε εάν θέλουμε να "ξεκολλήσουμε" το SD-MGR (αντίστοιχο με το σβήσιμο-άναμμα του 1541) ή απλά να επιστρέψουμε στο root directory της κάρτας SD. Συνολικά όπως είπα το SD-MGR είναι μια όμορφη και ποιοτική κατασκευή που γεμίζει ταιριαστά τον χώρο κοντά στον Commodore σας.

Καλό όμως θα είναι να σας μιλήσω λίγο περισσότερο για τον τρόπο με τον οποίο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το SD-MGR (και τα SD2IEC, γενικότερα). Αφού βάλετε τα .D64 images που θέλετε στην (φορμαρισμένη σε FAT32) SD κάρτα σας και την τοποθετήσετε στο SD-MGR, με LOAD"$",8 και LIST βλέπετε τα περιεχόμενα αυτής. Στην περίπτωση που έχετε λιγοστά imagefiles και δεν έχετε χρησιμοποιήσει subdirectories, επιλέγετε το image που θέλετε με OPEN1,8,15,"CD/:όνομα αρχείου.D64":CLOSE1. Αν τώρα ξανακάνετε LOAD"$",8 και LIST θα δείτε τα περιεχόμενα του imagefile ακριβώς σας να είχατε τοποθετήσει την αντίστοιχη δισκέτα στο 1541 σας! Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που τα imagefiles που έχετε γράψει στην SD κάρτα είναι πολλά και τα έχετε χωρίσει σε subdirectories; Τότε θα πρέπει να πλοηγηθείτε μέσα σε αυτά χρησιμοποιώντας εντολές τύπου OPEN1,8,15,"CD/όνομα φακέλου/":CLOSE1 οι οποίες, αν έχετε μεγάλο βάθος υποφακέλων και μεγάλα filenames τείνουν να μετατραπούν σε... εφιάλτη, και θα σας κάνουν να νοσταλγήσετε την απλότητα της εποχής του... MS-DOS! Για μια πιο αναλυτική παρουσίαση της πλοήγησης μέσω εντολών BASIC μπορείτε να μελετήσετε αυτή τη σελίδα.

Φυσικά, όπου υπάρχει πρόβλημα (συνήθως) υπάρχει και η ανάλογη λύση και στην περίπτωση μας έρχεται στην μορφή προγραμμάτων για filebrowsing και mounting των .D64 αρχείων. Υπάρχουν αρκετά προγραμματάκια που μπορούν να μας βοηθήσουν στην πλοήγησή μας μέσα στην SD κάρτα μας, όπως τα CBM Filebrowser, NAV V9.6, DraCopy 1.0d, FIBR κλπ - όλα με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους. Εγώ προτείνω να τα τοποθετήσετε όλα στο root directory της κάρτας σας, να τα δοκιμάσετε και να δείτε ποιο σας ταιριάζει/βολεύει καλύτερα. Ένα θέμα το οποίο αξίζει αναφοράς είναι αυτό των filenames: επειδή εσείς γράψατε ένα αρχείο με όνομα myfavoritegameofthe80sandthensome.d64 στην SD κάρτα από το PC σας, αυτό δεν σημαίνει ότι θα μπορείτε να το διαβάσετε σωστά και στον Commodore, το αντίθετο μάλιστα! Το ίδιο ισχύει και με τα ονόματα των subdirectories. Το περίεργο είναι ότι ανάλογα με τον filebrowser που χρησιμοποιείτε θα δείτε περισσότερα ή λιγότερα "κινέζικα"! Η μόνη σίγουρη λύση είναι η χρήση filenames των 8 χαρακτήρων (+κατάληξη) τα οποία διαβάζονται 100% σωστά.

Ένα τελευταίο θέμα στο οποίο θεωρώ ότι θα πρέπει να σταθούμε είναι αυτό των παιχνιδιών/προγραμμάτων που εκτείνονται σε πάνω από μία πλευρά δισκέτας: πώς επιλέγουμε άλλη πλευρά μέσω BASIC ή filebrowser αφού ήδη βρισκόμαστε μέσα στο παιχνίδι/πρόγραμμα; Εδώ έρχεται η χρήση του text αρχείου AUTOSWAP.LST. Πώς λειτουργεί; Απλά, βάζουμε το multi image πρόγραμμα σε ένα subdirectory και φτιάχνουμε μέσα σε αυτό ένα text αρχείο ονομαζόμενο AUTOSWAP.LST. Μέσα σε αυτό το αρχείο, βάζουμε τα ονόματα των image files που αποτελούν τις πλευρές/δισκέτες του προγράμματος που μας ενδιαφέρει. Έτσι, όταν το πρόγραμμα θα μας ζητήσουμε να αλλάξουμε πλευρά ή δισκέτα, εμείς το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να πατήσουμε κάποιο απ' τα κουμπιά που βρίσκονται στην πρόσοψη του SD-MGR ώστε να γίνει mount το επόμενο ή το προηγούμενο αρχείο. As simple as that!

Πριν κλείσουμε, θα πρέπει να πούμε δυο λόγια για το θέμα της ταχύτητας και της συμβατότητας με άλλες συσκευές. Στην ταχύτητα αρχικά, το SD-MGR δίνει την εντύπωση ότι είναι κάπως πιο γρήγορο από το 1541, αν και αυτό απ' όσο γνωρίζω δεν θα έπρεπε να συμβαίνει! Ίσως να είναι ιδέα μου και να οφείλεται στο ότι στο μυαλό μου το 1541 είναι υ-π-ε-ρ-β-ο-λ-ι-κ-ά αργό! Θεωρητικά πάντως, έχουν την ίδια ταχύτητα. Όπως και με τα παραδοσιακά disk drives, το πρόβλημα λύνεται είτε με software fastloaders (όπως είναι ο "!" - ναι, θαυμαστικό!) είτε με hardware fastloaders (EPYX Fastload cartridge, οι turbo loaders των Final Cartridge, Action Replay κλπ). Γενικά τα cartridges αυτά λειτουργούν σε συνδυασμό με το SD-MGR, αλλά υπάρχουν περιπτώσεις προγραμμάτων (παιχνιδιών) που δεν τα πήγαιναν καλά με αυτά, και το ίδιο φυσικά ισχύει και αν τα φορτώσουμε από το SD-MGR! Πάντως, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων που δοκίμασα το SD-MGR σε συνδυασμό με το Final Cartridge III+ του MasterGR δεν είχα θέματα.

Συνοψίζοντας, το SD-MGR είναι μια πάρα πολύ καλή λύση για να παίζετε τα παλιά σας (και όχι μόνο!) παιχνίδια, αποφεύγοντας την ταλαιπωρία και την αβεβαιότητα (!) των δισκετών. Η συντριπτική πλειοψηφία των παιχνιδιών θα τρέξουν απροβλημάτιστα και θα αποφύγετε το βάλε-βγάλε, γράψε-σβήσε κλπ κάτι που θα σας επιτρέψει να αφιερωθείτε ψυχή τε και σώματι στην ευγενή τέχνη του... gaming!

Η τιμή εκκίνησης (37€) του SD-MGR είναι εξαιρετικά φθηνή για εξομοιωτή δισκέτας, αλλά εγώ, για μία ακόμα φορά, θα σας παροτρύνω να το αποκτήσετε στην "κουτάτη" μορφή που μου άφησε εξαιρετικές εντυπώσεις. Απλά, κρατήστε στην άκρη του μυαλού σας ότι κανένα SD2IEC σε αυτόν τον κόσμο δεν εξομοιώνει 100% το 1541 και μην του ζητήσετε πράγματα που δεν είναι φτιαγμένο να κάνει!

Α, και κάτι τελευταίο: στην παρουσίαση/δοκιμή που μόλις διαβάσατε, λάμπουν δια της απουσίας τους τα screenshots! Αυτό δεν συνέβη επειδή τα... περιφρονώ (!) ή κάτι τέτοιο, αλλά επειδή η οθόνη στην οποία είναι συνδεδεμένος ο Commodore 64 μου είναι ασπρόμαυρη λόγω βλάβης (ναι, μη γελάτε!) με αποτέλεσμα τα όποια screenshots να έχαναν πολύ. Έτσι, για να εξηγούμαστε!

Service & Clone Cartridge by MasterGR

Είναι αλήθεια ότι έχει περάσει πολύς καιρός από την τελευταία φορά που παρουσίασα κάποια από τις δημιουργίες του καλού φίλου Δημήτρη Λ., κατά κόσμον MasterGR. Τι συνέβη; Ο ταλαντούχος και πολυπράγμων Έλληνας δημιουργός σταμάτησε να κατασκευάζει cartridges, interfaces κλπ που λύνουν τα χέρια στους χρήστες των κλασικών 8bit και 16bit μηχανημάτων; Μήπως η παραγωγικότητά του έπεσε θύμα της καλοκαιρινής ραστώνης; Μήπως ο Δημήτρης τα παράτησε (χτύπα ξύλο!) και αποφάσισε να ασχοληθεί με κάτι άλλο;

Όχι, τίποτα από τα παραπάνω δεν συνέβη: η (πικρή) αλήθεια είναι ότι εγώ φταίω! Ο Δημήτρης φρόντισε να φτάσει στα χέρια μου εδώ και πάνω από 3 μήνες μία από τις τελευταίες δημιουργίες του, το Service & Clone Cartridge για τον Commodore 64. Εγώ όμως, ο ανεπρόκοπος, δεν αξιώθηκα μέχρι τώρα να σας το παρουσιάσω!

Ας τελειώνουμε όμως με προλόγους, σάλτσες και τα συναφή, και ας περάσουμε στο κυρίως πιάτο, το οποίο δεν είναι άλλο από το Service & Clone Cartridge. Το cartridge αυτό, όπως προανέφερα, απευθύνεται στους χρήστες/κατόχους των Commodore 64, Commodore 64C, Commodore SX-64 και Commodore 128/128D (σε C64 mode). Πρόκειται για μία συλλογή από utilities, που έχουν σκοπό να μας λύσουν σχεδόν οποιοδήποτε θέμα μπορεί να έχουμε με το hardware του Commodore 64, αλλά και να μας βοηθήσουν στις (πάντα αγαπημένες) αντιγραφές! Ας τα δούμε όμως όλα λίγο πιο αναλυτικά, shall we;

Με το που θα τοποθετήσουμε το Service & Clone Cartridge στον 64άρη μας και θα τον ανάψουμε, θα συναντήσουμε την παρακάτω οθόνη, η οποία, για να θυμόμαστε τις δυνατότητες του 64άρη (και του MasterGR!) και για να μην... βαριόμαστε (!), κυματίζει! Θα πρέπει στο σημείο αυτό να ευχαριστήσω δημόσια τον Δημήτρη που μου έκανε την τιμή να με συμπεριλάβει στα credits του cartridge που εμφανίζονται στο κεντρικό menu.

Χρησιμοποιώντας τα cursor keys (το up/down για πάνω και το left/right για κάτω) μπορούμε να scrollάρουμε τη λίστα των διαθέσιμων utilities που περιλαμβάνει το cartridge, καθώς αυτά είναι τόσα που δεν χωράνε σε μία και μόνο οθόνη!

Για να επιλέξουμε το πρόγραμμα που θέλουμε να εκτελέσουμε, απλά πατάμε το αντίστοιχο πλήκτρο (αριθμό ή γράμμα) που βλέπουμε αριστερά από τον τίτλο της εφαρμογής και αυτή φορτώνει ακαριαία καθώς - μην το ξεχνάτε - βρίσκεται στην ROM του Service & Clone Cartridge. Εάν ολοκληρώσουμε την εργασία μας με την εφαρμογή που εκτελέσαμε μπορούμε πάντα να επιστρέψουμε στο αρχικό menu πιέζοντας απλά το κουμπί που βρίσκεται στην πάνω πλευρά του cartridge. Από το κεντρικό menu μπορούμε ανά πάσα στιγμή να γυρίσουμε στην Commodore BASIC πιέζοντας το πλήκτρο "<-". Εάν επιθυμούμε να επιστρέψουμε στο menu με τα utilities, απλά πατάμε και πάλι το κουμπί του cartridge.

Τι utilities περιλαμβάνει όμως το Service & Clone Cartridge; Καταρχάς έχουμε μία μεγάλη συλλογή από διαγνωστικές εφαρμογές, που αναλαμβάνουν να τσεκάρουν ενδελεχώς τον 64άρη μας - είναι και 30+ χρονών μηχάνημα, πού το πάτε αυτό; -, το SID, τις μνήμες, το VIC-II, τις θύρες επέκτασης, το πληκτρολόγιο, βασικά... τα πάντα! Στη συνέχεια, έχουμε utilities που όχι μόνο κάνουν διάγνωση, αλλά μας βοηθούν και να ρυθμίσουμε το 1541 disk drive μας, το οποίο μπορεί από τα χρόνια να έχει απολέσει κατιτίς από την αξιοπιστία του. Στην περίπτωση που ως πραγματικοί ρέκτες του retro feeling επιμένουμε να παιδευόμαστε με κασέτες, το Service & Clone Cartridge μας παρέχει εφαρμογή με την οποία μπορούμε να ελέγξουμε την κεφαλή του κασετοφώνου μας αλλά και - το κυριότερο - να την ρυθμίσουμε, ώστε να μπορέσουμε να ξεμπερδέψουμε μια και καλή με τα εκνευριστικά loading errors.

"Εντάξει", θα πείτε, "καλά τα διαγνωστικά, για τις αντιγραφές τι έχουμε;". Και τι δεν έχουμε! Έχουμε το "The Disk Wizard v2.0" που είναι ένας disk explorer/manipulator/monitor με πολλές χρήσιμες λειτουργίες, έχουμε το "Nybble Master", ένα πρόγραμμα αντιγραφής δισκετών για μονό ή πολλαπλά disk drives και, τέλος, έχουμε και το "1 Minute Copy" που, όπως ίσως θα καταλάβατε, είναι ένα ταχύτατο αντιγραφικό δισκετών.

Τα καλύτερα όμως, σας τα άφησα για το τέλος. Πρώτα απ' όλα είναι η τιμή: το πολυ-cartridge Service & Clone Cartridge θα ελαφρύνει το πορτοφόλι σας μόνο κατά 23€ (+τα μεταφορικά), κόστος λογικότατο με δεδομένο το ότι έχουμε να κάνουμε με hardware κι όχι μια συλλογή από utilities σε δισκέτες. Δεύτερο (και κατά τη γνώμη μου σημαντικότερο) κερασάκι στην τούρτα που ονομάζεται "Service & Clone Cartridge" αποτελεί το γεγονός ότι ο MasterGR σας δίνει τη δυνατότητα να επιλέξετε εσείς τις εφαρμογές που θα περιλαμβάνονται στο cartridge: αν για παράδειγμα δεν πρόκειται να ασχοληθείτε ποτέ με κασέτες, μπορείτε να αφαιρέσετε τα αντίστοιχα utilities και να τα αντικαταστήσετε με κάτι άλλο που να σας ενδιαφέρει: sprite editor, menu ή intro maker, editor, ακόμα και παιχνίδι! Η μόνη προϋπόθεση είναι το πρόγραμμα που θέλετε να μην είναι multipart και να το έχετε σε .PRG μορφή - τα υπόλοιπα αφήστε τα στον Δημήτρη!

Να σημειώσω τέλος ότι το Service & Clone Cartridge που έχω στα χέρια μου και έκανα την δοκιμή/παρουσίαση είναι η έκδοση 1.1 με μνήμη ROM των 256ΚΒ. Όπως με πληροφόρησε ο Δημήτρης υπάρχει και η δυνατότητα παραγγελίας/αγοράς του cartridge με ROM των 512ΚΒ με, φυσικά, διπλάσια χωρητικότητα και μια ελάχιστη επιβάρυνση στην τιμή. Το σίγουρο πάντως είναι ένα: όποια έκδοση κι αν διαλέξετε, όποια προγράμματα κι αν βάλετε μέσα, το Service & Clone Cartridge αποτελεί ένα χρησιμότατο πολυεργαλείο σε τιμή τέτοια που δεν μπορείτε να το προσπεράσετε!

Μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Δημήτρη είτε μέσω email είτε μέσω του forum retro4fun.

Κι όμως, κάνει στ' αλήθεια παπάδες!

Κάποιες φορές, όταν κάποιος που είναι εξαιρετικός σε κάτι βρίσκεται στο στενό σου περιβάλλον, τείνεις να μη νιώθεις το δέος, την εκτίμηση και τον θαυμασμό που θα ένιωθε γι' αυτόν κάποιος που δεν θα τον γνώριζε εξίσου καλά. Για παράδειγμα, δε νομίζω τα παιδιά του Michael Jordan να του ζητούσαν αυτόγραφα ή η σύζυγος του Steven Spielberg να μην μπορεί να πιστέψει τι θαύματα έχει κάνει ο άνθρωπος που βρίσκεται δίπλα της.

Κάπως έτσι μάλλον την έχουμε πάθει και με τον Δημήτρη Λάζο, που είναι ευρύτερα γνωστός με το nickname του, ως MasterGR. Δεν εννοώ φυσικά ότι ο άνθρωπος "τον έχει" σε μονό τον Michael Jordan ή ότι τα videos των οικογενειακών του διακοπών θυμίζουν... τα "σαγόνια του καρχαρία"! Αλλά να, ο Δημήτρης είναι δικός μας άνθρωπος, τον συναντάμε αρκετά συχνά - αυτό οφείλεται στο ότι μας κάνει κάθε τόσο και λιγάκι τη χάρη να μας επισκέπτεται, παρόλο που βρίσκεται 500+ χιλιόμετρα μακριά - και, παρόλο που μας γεμίζει κάθε τόσο και λιγάκι με νέες δημιουργίες του, έχουμε φτάσει στο σημείο να το θεωρούμε αυτό φυσιολογικό. Είναι όμως; Είναι δηλαδή το "νορμάλ" ένας άνθρωπος να έχει κατασκευάσει στο διάστημα των 2 τελευταίων ετών ό,τι καλώδιο, interface και περιφερειακό χωράει ο νους για τους δημοφιλείς ZX Spectrum, Commodore 64, Amstrad CPC, Commodore Amiga και Atari ST; Και δεν είναι ότι βγάζει λεφτά απ' αυτό - το κέφι του κάνει ο άνθρωπος, πουλώντας σε τιμές κόστους και λύνοντας ταυτόχρονα τις ρετρο-ανάγκες μας. Τι cartridges, τι καλώδια, τι joysticks, τι αντάπτορες, τι controllers, τι, τι, τι... ο MasterGR έχει φτιάξει "παπάδες" τα τελευταία χρόνια και συνεχίζει ακάθεκτος.

Τα συνειδητοποίησα τα παραπάνω όταν είδα μαζεμένα κάποια νέα "γκατζετάκια" που έφερε ο Δημήτρης για μένα και για τα παιδιά του VCS. Και σκέφτηκα "ρε φίλε, πόσα πράγματα έχει φτιάξει τελικά αυτός ο άνθρωπος;". Είναι απίστευτο, χάνει το λογαριασμό κανείς στην προσπάθεια να απαριθμήσει τα "καλούδια" που έφτιαξε ο MasterGR για τους υπολογιστές μας. Και κάθε φορά, επιστρέφει με κάτι καινούριο! Αστείρευτο κέφι, ατέλειωτο μεράκι, ασταμάτητη θέληση - αυτά τον χαρακτηρίζουν, συν κάποιες γνώσεις σε επίπεδο hardware και software ικανές για να κάνει αυτό που λέει το σλόγκαν του: παπάδες!

Να είσαι πάντα καλά φιλαράκι, και να συνεχίσεις να κάνεις παπάδες. Για σένα, για μας, για όλους.

AmiPi drive: the Gotek killer

AmiPi drive λοιπόν... "Τι είναι αυτό ρε Dony;" θα αναρωτηθεί κάποιος εύλογα. Εντάξει, αφού το θέλετε, θα σας spoilerιάσω: το AmiPi drive είναι ένας floppy disk drive emulator για την Amiga. Ένας floppy disk drive emulator που έχει στην καρδιά του ένα ολόκληρο Raspberry Pi 1 model A+!

Το όλο project αποτελεί σύλληψη ενός Ιταλού, του Maurizio Ramondo από το 2012, αλλά βρισκόταν σε εντελώς ερασιτεχνικό στάδιο, ειδικά από την άποψη του hardware, όπως μπορείτε να διαπιστώσετε και από το blog του. Ευτυχώς για εμάς, ο γνωστός και μη εξαιρετέος hardware & software guru, ο Δημήτρης Λ. που είναι ευρύτατα γνωστός ως MasterGR, αποφάσισε να συνεχίσει και να εξελίξει το όλο project, αλλά αυτή τη φορά με άλλα standards, με κανονικό case, με κανονικό τυπωμένο κύκλωμα και έτοιμο πλακετάκι, με έτοιμη SD κάρτα, γενικώς, ένα kit έτοιμο για τοποθέτηση στην Amiga. Επειδή όμως οι εικόνες μιλάνε πολύ καλύτερα από τις λέξεις, αντί να σας αραδιάσω 20.000-30.000 λέξεις κειμένου (!) θα σας εξηγήσω τα πάντα με 20-30 φωτογραφίες, μια ισοδυναμία που ισχύει εάν δεχτούμε αξιωματικά ότι 1 εικόνα=1.000 λέξεις όπως υποστήριζαν κάποτε οι Κινέζοι...

Να διευκρινίσω πριν ξεκινήσουμε ότι το AmiPi drive μπορεί θεωρητικά να τοποθετηθεί σε οποιοδήποτε μοντέλο Amiga, αρκεί κατά την παραγγελία σας να πείτε στον MasterGR πού θέλετε να το χρησιμοποιήσετε. Λόγω όμως της ευκολίας τοποθέτησης σκληρού δίσκου και λοιπών sexy extras (λέγε με WHDload) σε όλα τα υπόλοιπα μοντέλα, είναι καταλληλότερο για τις Amiga 500 και 500 Plus. Έτσι λοιπόν, όλα όσα θα δείτε στη συνέχεια δοκιμάστηκαν σε Amiga 500 με 512ΚΒ trapdoor RAM expansion - αυτό βασικά το configuration που έρχεται στο μυαλό όλων μας όταν ακούμε τη λέξη "Amiga"!

Πάμε, λοιπόν!

Ωπ! Καινούριο πακετάκι από τον MasterGR! Τι καλό μας ετοίμασε αυτή τη φορά;

Χμμμ... ένα Raspberry Pi 1ης γενιάς βλέπω...

Μάλιστα: Raspberri Pi 1 Model A+, AmiPi drive και μια SD καρτούλα.

Το ένα κουμπί ήταν θύμα της μεταφοράς. Ευτυχώς όχι κάτι που δεν διορθώνεται με λίγη UHU!

Ανοίγοντας το case του AmiPi drive...

Το Raspberry Pi περιμένει να τοποθετηθεί.

There you go!

Το floppy disk drive φεύγει, το AmiPi drive έρχεται!

ΟΚ, αφαιρέσαμε και την θωράκιση - ξεχάστε το ραδιόφωνο!

Προσθέσαμε και τα καλώδια data και τροφοδοσίας του drive και είμαστε έτοιμοι για τοποθέτηση αφού...

...αφού πρώτα κλείσουμε και βιδώσουμε το AmiPi drive, φυσικά!

Ορίστε, κάθισε "κουτί"!

Παρατηρούμε ότι η υποδοχή για την SD κάρτα κάθεται στη θέση της δισκέτας, ενώ τα κουμπιά ελέγχου βρίσκονται στη θέση του eject button. Έξυπνο, δεν μπορείτε να πείτε!

Βλέπουμε εδώ την πίσω όψη του AmiPi drive, όπου διακρίνεται ο διακόπτης ενεργοποίησης/απενεργοποίησης του df1:. Θα μιλήσουμε γι' αυτόν αργότερα...

Το θέαμα θα ήταν υπέροχο εάν είχα μπει στον κόπο να καθαρίσω την Amiga! Απ' ότι φαίνεται ο προηγούμενος ιδιοκτήτης πέραν της ελάχιστης σχέσης που είχε με τα ηλεκτρονικά και την τιμιότητα (ξέρω τι σας λέω!), είχε και ελάχιστη σχέση με την καθαριότητα!

Έτσι θα φαίνεται η 500άρα σας μετά την εγκατάσταση του AmiPi drive. Όμορφο, κομψό θέαμα χωρίς βανδαλισμούς στο case.

Και ναι, παίζει και το φωτάκι για το activity του floppy disk drive!

To menu του AmiPi drive. Μπορούμε να επιλέξουμε τα images που επιθυμούμε να τοποθετήσουμε στο κάθε disk drive (df0:-df3:) μέσω ποντικιού, πληκτρολογίου ή και joystick. Δεν σας χάλασε!

Αφού επιλέξαμε τα images που θέλουμε, ξεκινάει το φόρτωμα!

Ε, ναι, εντάξει, τι περιμένατε δηλαδή; SWOS θα έβαζα;

Λοιπόν, έχω την αίσθηση ότι μετά από όλες αυτές τις φωτογραφίες πήρατε μια μυρωδιά του τι εστί AmiPi drive, έτσι δεν είναι; Ας γράψω όμως και κάποια πραγματάκια λίγο πιο αναλυτικά...

Στην παρούσα φάση - γιατί υπάρχει ενδεχόμενο το software να εξελιχθεί στο άμεσο μέλλον - το AmiPi drive μπορεί να εξομοιώσει μέχρι και 4 φυσικά disk drives (df0:-df3:) με μέχρι και 4 images (.adf ή .adz) στο καθένα. Με λίγα λόγια, εάν το παιχνίδι ή η εφαρμογή που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε υποστηρίζει 4 disk drives, μπορούμε να έχουμε φορτωμένα στη μνήμη της Amiga (του Raspberry Pi, στην ουσία) μέχρι και 16 disk images! Φυσικά, αν το παιχνίδι υποστηρίζει 3 disk drives τα images πλέον γίνονται το πολύ 12, εάν υποστηρίζει 2 disk drives γίνονται 8 και, στην - όχι σπάνια, πάντως! - περίπτωση κάποιου ιδιαιτέρως δύστροπου παιχνιδιού, μπορούμε να έχουμε μέχρι 4 images ταυτόχρονα στην μνήμη. Η εναλλαγή των images γίνεται με τη χρήση του αριστερού κουμπιού του AmiPi drive (κυκλικά) ενώ με το δεξί κουμπί μπορούμε να επιλέξουμε να αποθηκεύσουμε το τρέχον image εφ' όσον έχουμε κάνει σε αυτό κάποιες αλλαγές. Εάν πατήσουμε και τα 2 κουμπιά ταυτόχρονα κάνουμε προσωρινό eject σε όλα τα images, ούτως ώστε μετά το επόμενο reset (Ctrl+A+A) να επιστρέψουμε στο menu επιλογής images και να μην ξαναφορτώσει αυτόματα το παιχνίδι που είχαμε επιλέξει τελευταίο. Γενικά η χρήση του AmiPi drive είναι ιδιαίτερα εύκολη για την πλειοψηφία των περιπτώσεων και, σε περίπτωση που δεν σας φτάνουν οι εικόνες και το κείμενο, μπορείτε να κατεβάσετε και να παρακολουθήσετε ένα σύντομο (αλλά κατατοπιστικό) video που έχει φτιάξει ο ίδιος ο Master GR από εδώ και εδώ (1ο και 2ο μέρος αντίστοιχα).

Όπως θα διαβάσατε και παραπάνω, το AmiPi drive έχει έναν διακόπτη στην πίσω πλευρά του. Ο διακόπτης αυτός ενεργοποιεί ή απενεργοποιεί το εξωτερικό floppy disk drive (df1:). Μπερδευτήκατε; Δώστε βάση, λοιπόν: σε περίπτωση που επιθυμούμε να μεταφέρουμε κάποιο από τα images που βρίσκονται στην SD κάρτα μας σε φυσική δισκέτα, η δυνατότητα αυτή υπάρχει με το AmiPi drive (σε αντίθεση με το Gotek) και γίνεται ως εξής: συνδέουμε ένα εξωτερικό disk drive στην 500άρα μας, και πατάμε τον διακόπτη στο πίσω μέρος του AmiPi drive ώστε να το ενεργοποιήσουμε. Από το menu του AmiPi επιλέγουμε το XCOPY στο df0: και τη δισκέτα που θέλουμε να αντιγράφουμε στο df2:. Τοποθετούμε μία άγραφη δισκέτα στο εξωτερικό floppy disk drive (df1:), κάνουμε boot την Amiga και, αφού φορτώσει το XCOPY επιλέγουμε ως source το df2: και ως target το df1:. As simple as it gets!

Ολοκληρώνοντας, θα πρέπει να κάνουμε και μια αναφορά στην τιμή: το AmiPi drive κοστίζει 39€ + 4€ για την 4GB SD κάρτα με τα images των παιχνιδιών και τα αρχεία που χρειάζονται απαραίτητα προκειμένου να bootάρει το AmiPi drive. Σε αυτό το ποσό θα πρέπει να προσθέσετε το κόστος ενός Raspberry Pi 1 Model A ή Α+, που κυμαίνεται από 15€-35€ (ανάλογα με το πόσο θα επιθυμήσει να σας αρμέξει αυτός που θα σας το πουλήσει). Κοστολογικά λοιπόν το AmiPi drive κοστίζει σχεδόν τα διπλάσια χρήματα από το Gotek, αλλά, συγκρινόμενο με αυτό έχει να επιδείξει μόνο πλεονεκτήματα. Αναφέρω επιγραμματικά τη δυνατότητα εξομοίωσης μέχρι και 4 disk drives (αντί ενός), τη δυνατότητα αλλαγής/εγγραφής των images, το γραφικό menu μέσω του οποίου επιλέγουμε τα images και τα disk drives, την μη ανάγκη απομνημόνευσης θέσεων μνήμης για το κάθε image και, τέλος, τη δυνατότητα εγγραφής φυσικής δισκέτας. Εάν όλα αυτά σας συγκινούν και θέλετε να δώσετε νέα ζωή στην Amiga 500(Plus) σας και να ξεφορτωθείτε όλες εκείνες τις κούτες με τις δισκέτες που φυλούσατε εδώ και χρόνια, το AmiPi drive είναι για σας!