Amiga 500 accelerator review: HC508

Επιτέλους, τα κατάφερα! Δυο βδομάδες (τουλάχιστον!) τώρα το παιδεύω και τελικά μόλις χθες μπόρεσα να ολοκληρώσω σε έναν ικανοποιητικό βαθμό τις δοκιμές μου με τον HC508, τον εξαιρετικό αυτό νέο accelerator για Amiga 500 που σας είχα αναφέρει παλιότερα (και ακόμα πιο παλιά), και είμαι πλέον σε θέση να μοιραστώ μαζί σας τις εντυπώσεις μου...

Προτού βουτήξουμε με τα μούτρα στο ψητό (και είναι και Μεγάλη Παρασκευή σήμερα - πόσο κακό timing, δηλαδή;) να παινέψουμε και λίγο τα γένια μας, γίνεται; Η παρουσίαση που διαβάζετε είναι - αν δεν απατώμαι - η πρώτη παγκοσμίως του HC508! Και, εννοείται ότι δεν γράφτηκε (και δεν πραγματοποιήθηκε) σε μία και μόνη ημέρα, καθώς παιδεύομαι - όπως έγραψα και παραπάνω - τουλάχιστον 2 εβδομάδες μέχρι να φτάσω στο σημείο να κάτσω να μεταφέρω τις σκέψεις και τις εντυπώσεις μου στο χαρτί ("στο χαρτί"; Γράψε λάθος, στην φόρμα του Blogger, εννοώ).

Το πρώτο πράγμα που παρατηρεί κάποιος στον HC508 είναι η ποιότητα κατασκευής του: ο επιταχυντής δείχνει πραγματικά σαν να βγήκε από τη γραμμή παραγωγής κάποιου εργοστασίου και είναι μάλλον απίθανο να καταλάβει κανείς ότι πρόκειται για χειροποίητο (!) προϊόν που υπάρχει σε λιγότερα των 10 τεμαχίων παγκοσμίως! Στο σημείο αυτό φυσικά θα πρέπει να ευχαριστήσω και πάλι τον δημιουργό του HC508, τον Viktor Kecskes, που φρόντισε ώστε να καταλήξει στα δικά μου χέρια το ένα από τα ελάχιστα κομμάτια του accelerator που έφτιαξε (και όχι μόνο αυτό, αλλά μου έδωσε και μια συνέντευξη που δημοσιεύθηκε στο 15ο τεύχος του Retro Planet).

Η εγκατάσταση του HC508 είναι πανεύκολη, καθώς το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να τον συνδέσετε στο πλαϊνό Zorro II slot της Amiga 500 (με την Amiga σβηστή, εννοείται). Ο HC508 δεν επιτρέπει τη σύνδεση άλλου Zorro περιφερειακού μετά απ' αυτόν - δεν έχει passthrough connector, δηλαδή - όπως κάποια sidecars του παρελθόντος, αλλά αυτό είναι απολύτως λογικό καθώς μάλλον δεν θα χρειαστεί να συνδέσετε κάτι άλλο: σύμφωνα με τα τεχνικά του χαρακτηριστικά, ο HC508 διαθέτει επεξεργαστή Motorola 68000 χρονισμένο στα 50MHz (16MHz η εργοστασιακή τιμή του), 8ΜΒ Fast RAM, 40πινο IDE connector καθώς και υποδοχή για κάρτες τύπου Compact Flash. Ε, είναι μάλλον απίθανο να χρειαστεί οτιδήποτε άλλο η 500άρα σας! Να σημειώσω μάλιστα ότι ο επιταχυντής έχει εξαιρετική συναρμογή στην απόληξη του motherboard της 500άρας και δεν κουνιέται ούτε με... πόλεμο!

Ο HC508 έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει mapROM, οπότε μπορείτε να flashάρετε το Kickstart που επιθυμείτε στην μνήμη του και αυτό να φορτώνεται αυτόματα κάθε φορά που ανάβετε την 500άρα. Εκτός από το όφελος της αυξημένης ταχύτητας, η λειτουργία αυτή σας δίνει τη δυνατότητα να αφήσετε την Amiga 500 με την original 1.3 ROM της. Αυτό σημαίνει ότι από τη μία θα γλυτώσετε τα έξτρα έξοδα και από την άλλη θα μπορείτε ανά πάσα στιγμή να επιστρέψετε στο Kickstart 1.3 και να τρέξετε τις παλιές σας δισκέτες σαν να μην πέρασε μια μέρα! Φυσικά, για να το κάνετε αυτό θα πρέπει να μπείτε στο early startup menu του accelerator (με το αριστερό mouse button) από όπου έχετε τη δυνατότητα να ενεργοποιήσετε/απενεργοποιήσετε την Fast RAM, τον IDE controller, την λειτουργία mapROM καθώς και να "κατεβάσετε" τον επεξεργαστή στην εργοστασιακή συχνότητα λειτουργίας του 68000 της Amiga 500. Στην ουσία όλα τα παραπάνω μας δίνουν τη δυνατότητα να έχουμε από τη μία μια ταχύτατη και με επαρκή μνήμη και/ή δίσκο Amiga και από την άλλη μια stock, floppy based 500άρα όπως και το μακρινό 1989 με το πάτημα 1-2 κουμπιών! Θα πρέπει εδώ να σημειώσω ότι ο HC508 είναι ιδιαίτερα επιλεκτικός σε ό,τι έχει να κάνει με το αρχείο του Kickstart που θα του flashάρουμε: δοκιμάζοντας με διάφορα Kickstarts που κυκλοφορούν "εκεί έξω" δεν έπαιξε με κανένα (παρόλο που αυτά λειτουργούσαν μια χαρά στο WinUAE), οπότε και αναγκάστηκα να κάνω extract τα δεδομένα του Kickstart από πραγματική Amiga. Flashάροντας με αυτό το αρχείο, ο accelerator έπαιξε μια χαρά!

Αρχικά δοκίμασα να χρησιμοποιήσω ως αποθηκευτικό μέσω μία κάρτα compact flash των 8GB αλλά, όταν προσπαθούσα να αντιγράψω μερικά GBs παιχνιδιών WHDLoad στον WinUAE μου έβγαζε συνεχώς λάθη. Μη γνωρίζοντας εάν φταίει η ίδια η κάρτα ή το filesystem (FFS) και καθώς δεν έχω την παραμικρή εμπιστοσύνη ούτε στις CF κάρτες αλλά ούτε και στα filesystems της Amiga (πονεμένες ιστορίες...), αποφάσισα να χρησιμοποιήσω έναν συμβατικό σκληρό δίσκο με εξωτερική τροφοδοσία. Και, αφού έβαλα που έβαλα κοτζάμ εξωτερικό δίσκο 3,5" είπα να βάλω κι ένα CD-ROM drive: από τη μία για ευκολία, από την άλλη για να δοκιμάσω τον ΑΤΑ controller του HC508. Το αποτέλεσμα; Ο controller δουλεύει υποδειγματικά και θα έλεγα και ταχύτατα για τα δεδομένα της Amiga (ρυθμός διαμεταγωγής δεδομένων περίπου 4,3ΜΒ/sec) ενώ υποστηρίζει ταυτόχρονα CD-ROM και σκληρό δίσκο χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα. Όπως όμως διαπίστωσα δεν γίνεται να έχουμε ταυτόχρονα CF, σκληρό δίσκο και CD-ROM καθώς ο ATA controller είναι ένας και συνεπώς δεν μπορεί να υποστηρίξει την ίδια στιγμή πάνω από 2 συσκευές.

Επειδή με το Workbench 3.1 (αυτό εγκατέστησα μαζί με το BetterWB που πραγματικά είναι πολύ light και ιδιαίτερα χρήσιμο) η στάνταρ chip RAM της Amiga 500 (512KB) δείχνει ελάχιστη και από την άλλη είχα 8,5ΜΒ fast RAM, προχώρησα στην γνωστή επέμβαση που σας παρουσιάζω και παρακάτω, μετατρέποντας την μνήμη του Α501 σε 512 πρόσθετα Kilobytes μνήμης chip RAM...

Και πάμε τώρα στο σημαντικότερο κομμάτι, που δεν είναι άλλο από αυτό των επιδόσεων: πόσο ταχύς μπορεί να είναι ένας απλός 68000; Και μάλιστα, ένας 16άρης 68000 υπερχρονισμένος στα 50Hz! Τι κάνει; δουλεύει σωστά; Κολλάει; Υπερθερμαίνεται; Χρειάζεται να τοποθετήσουμε κάποιο σύστημα παθητικής ψύξης; Ας ξεκινήσουμε από το τέλος προς την αρχή: όχι, δεν ζεσταίνεται, είναι η απάντηση. Και, συνεπώς, δεν κολλάει κιόλας. Ενδεικτικά θα αναφέρω ότι κατά τη διαδικασία αποσυμπίεσης του Time Gal που έρχεται σε ένα .lha αρχείο των περίπου 250ΜΒ και διαρκεί κοντά στην μία ώρα, ο επεξεργαστής ήταν απλά χλιαρός. Βασικά, ό,τι και αν δοκίμασα δεν κατάφερα να κάνω τον 68000 του HC508 να ανεβάσει θερμοκρασία σε τέτοια επίπεδα που να μην μπορώ να τον ακουμπήσω σταθερά χωρίς κίνδυνο εγκαύματος. Συνεπώς, στον τομέα της θερμοκρασίας και σε αυτόν της σταθερότητας ο accelerator περνάει τις εξετάσεις in flying colors!


Σε ό,τι έχει να κάνει με την ταχύτητα, ο HC508 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί εντυπωσιακός με δεδομένο φυσικά ότι "καρδιά" του είναι ένας 68000. Η συνολική λειτουργία της Amiga είναι ταχύτατη, το άνοιγμα των παραθύρων και ο σχεδιασμός των εικονιδίων σχεδόν ακαριαίος, ακόμα και με το OCS στα όριά του (Hires interlaced, 640x512 pixels, 16 χρώματα). Το Time Gal με το άφθονο full motion video παίζει άψογα, το Wing Commander επιτέλους παίζεται - ακόμα και όταν περνάμε μέσα από asteroid field -, και το Personal Paint μετατρέπει εικόνες σε διάφορα μεγέθη και από διάφορα formats χωρίς να μας προδιαθέτει να... φτιάξουμε καφέ!

Συνολικά, η εντύπωση που δίνει η Amiga 500 με τον HC508 είναι ότι είναι ταχύτερη από την Amiga 600 με τον Furia 020 που είχα δοκιμάσει πέρυσι, αλλά αυτό δεν επιβεβαιώνεται από τους αριθμούς, καθώς στο Sysinfo αποδίδει 4,49 MIPS έναντι των 5,89 MIPS της Furia (η οποία δυστυχώς μας άφησε χρόνους, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία...). Ο λόγος που ο HC508 δείχνει ταχύτερος δεν είναι άλλος από τον ενσωματωμένο IDE controller του, ο οποίος κάνει πλάκα στους onboard IDE controllers των Amiga 600, 1200 και 4000, φτάνοντας ταχύτητες διαμεταγωγής στην Amiga που χρησιμοποίησα περί τα 4,3ΜΒ/sec. Για να καταλάβετε για τι επίπεδο διαφοράς μιλάμε, θα σας παραθέσω τις επιδόσεις μιας Amiga 1200 με ATA δίσκο συνδεδεμένο στον onboard controller της ενώ ταυτόχρονα είναι εφοδιασμένη με κάποιους από τους πλέον γνωστούς και διαδεδομένους accelerators:

Αmiga 1200 με Apollo 1240/40 --> 2.310.796 bytes/sec

Αmiga 1200 με Blizzard 1230-IV --> 2.440.373 bytes/sec

Amiga 1200 με Blizzard 1260/66 --> 2.451.830 bytes/sec

Αmiga 1200 με BlizzardPPC 603e+68060/50 --> 1.723.564 bytes/sec (!)

Amiga 500 με HC508 --> 4.139.115 bytes/sec 

Όπως καταλαβαίνετε από τα παραπάνω, αν έχετε για παράδειγμα μία Amiga 1200 εφοδιασμένη με έναν Blizzard 1260/66 των 600€ (και βάλε) και ανοίξετε να δείτε τα περιεχόμενα ενός φακέλου με εκατοντάδες αρχεία οι πιθανότητες είναι ότι θα το κάνετε πιο αργά σε σχέση με μια Amiga 500 με έναν HC508! Και η πλάκα είναι ότι με έναν ταχύτερο δίσκο ή με μια γρήγορη CF κάρτα ο επιταχυντής της δοκιμής μας μπορεί να ξεπεράσει τα 5MB/sec - ταχύτητα ασύλληπτη για τα δεδομένα της Amiga που μόνο με μια FastATA μπορεί να ξεπεραστεί...
 

Στο δια ταύτα, λοιπόν: "αξίζει τα λεφτά του ο HC508;" θα ρωτήσετε. Η απάντηση δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να είναι καμία άλλη από ένα βροντερό "ναι"! Ο HC508 κοστίζει καινούριος 150€ συν τα ταχυδρομικά (ΑΝ τον βρείτε) και μια Amiga 500 με επέκταση μνήμης γύρω στα 80€ με τα σημερινά δεδομένα. Με 230€ λοιπόν συν τα ταχυδρομικά και μια CF κάρτα μπορείτε να έχετε την κλασσικότερη Amiga όλων, την Α500 εφοδιασμένη με δίσκο (ή κάρτα μνήμης), 8ΜΒ Fast RAM, έναν ταχύτατο (και 100% συμβατό) επεξεργαστή, έναν ακόμα ταχύτερο IDE controller και την δυνατότητα ανά πάσα στιγμή να "γυρνάτε" την Amiga σας από killer WHDLoad machine σε παλιά, κλασική, παραδοσιακή 500άρα με Kickstart 1.3 και να χαιρόσαστε την αξεπέραστη αίσθηση του φορτώματος από δισκέτα! Εννοείται ότι όλα τα παραπάνω δεν τα προσφέρει σε καμία περίπτωση καμία 1200άρα με οποιοδήποτε configuration, και αυτό θεωρώ ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό...

Κλείνοντας, θα πρέπει να αναφέρω και τα μειονεκτήματα του HC508 - όχι, μην ταράζεστε, δεν θα σας το χαλάσω τώρα! Λοιπόν, το μεγαλύτερο μειονέκτημά του είναι ότι ο 68000 δεν είναι 68020 ή 68030, πράγμα που σημαίνει ότι, παρόλο που διαθέτει την απαραίτητη ιπποδύναμη δεν θα μπορέσει ποτέ να τρέξει AmigaOS 3.9 ή Doom ή τον IBrowse. Το δεύτερο είναι η τεκμηρίωσή του που ουσιαστικά είναι ανύπαρκτη (αν και μιλάμε για μοντέλα προπαραγωγής στην ουσία), αν και ο δημιουργός του είναι κάτι παραπάνω από διαθέσιμος να σας λύσει τις όποιες απορίες μπορεί να έχετε μέσω email. Αν λοιπόν μπορείτε να κάνετε την καρδιά σας πέτρα και να ζήσετε "καταπίνοντας" τα παραπάνω (εντάξει, προφανώς και υπερβάλλω), ο HC508 είναι μια καταπληκτική επιλογή, ένας ιδανικός σύντροφος για την 500άρα σας, ένας accelerator με όλη τη σημασία της λέξης ο οποίος πραγματικά έλειπε από την αγορά όλα αυτά τα χρόνια. Σας τον συστήνω ανεπιφύλακτα!

Α, να μην το ξεχάσω: καλή Ανάσταση με υγεία σε όλους. Και μακριά από τα δυναμιτάκια!

Οδηγοί χρήσης (αλλά και κτήσης!) παλιών υπολογιστών

Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που ασχολήθηκα τελευταία φορά με τη δημιουργία κάποιου οδηγού κτήσης και χρήσης "για άσχετους". Οι οδηγοί αυτοί παρείχαν (θέλω να πιστεύω) αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με το πόσο πρέπει να πληρώσει κάποιος για να αγοράσει έναν παλιό υπολογιστή, τι θα του χρειαστεί για να τον "δουλέψει", από πού θα πάρει καλώδια, πώς θα γράψει παιχνίδια, τι αξίζει να τρέξει, ποιες είναι οι βασικές BASIC εντολές και άλλα τέτοια ωραία και χρήσιμα.

Σκέφτηκα λοιπόν μέρες που 'ναι, και καθώς ετοιμάζω το επόμενο θέμα μου που θα είναι σε παγκόσμια πρώτη (αμέ!) review του accelerator HC508 για τις Amiga 500 και 500 Plus, είπα να συγκεντρώσω τους οδηγούς για άσχετους (τα links αυτών, για την ακρίβεια) σε μία ανάρτηση ώστε να μπορεί να έχει άμεση πρόσβαση σε αυτούς ο κάθε ενδιαφερόμενος χωρίς να χρειάζεται να ψάχνει 350+ αναρτήσεις προς τα πίσω (αν και θα σας συνιστούσα να χρησιμοποιείτε το κουτάκι αναζήτησης πάνω αριστερά στην οθόνη σας: σε συνδυασμό με τις ετικέτες της κάθε ανάρτησης κάνει θαύματα!).

Για πάμε, λοιπόν...

Commodore 16 (και Plus/4)

Sinclair ZX Spectrum 16K/48K/+

Sinclair ZX Spectrum 128K/+2/+3

Amstrad CPC

Atari ST

Και για software εννοείται πως δεν ξεχνάμε το...

Old Games Finder

Αυτά λοιπόν προς το παρόν, θα επανέλθουμε το συντομότερο με την παρουσίαση του HC508...

Γράφοντας δισκέτες για τον Atari ST με USB floppy drive

Πριν από ένα χρόνο περίπου είχα αναρτήσει τον οδηγό "Atari ST για άσχετους", όπου και περιέγραφα την διαδικασία με την οποία μπορεί κανείς να γράψει δισκέτες με software για τον ST από το PC του, εφ' όσον αυτό διαθέτει floppy controller και floppy disk drive 3 1/2". Όπως είναι γνωστό, η διαδικασία τείνει να γίνει λίγο προβληματική στις μέρες μας, καθώς τα σύγχρονα PCs δεν έχουν floppy controller (ούτε και drive) και, ταυτόχρονα, τα USB floppy disk drives είναι ακατάλληλα, καθώς δεν μεταφέρουν όλα τα σήματα που μεταφέρει κανονικά ένας floppy controller και, κατά συνέπεια, δεν μπορούν να υποστηρίξουν "εξωτικά" formats. Μάλιστα, το utility που γράφει τις δισκέτες για τον ST, το FloImg δεν "ανάβει" καν το USB floppy drive αν έχετε κάποιο τέτοιο συνδεδεμένο στο PC σας...

Κι όμως, τελικά, με ψάξιμο και πειραματισμούς διαπίστωσα ότι είναι δυνατόν να γίνει εγγραφή δισκετών Atari ST χρησιμοποιώντας κάποιο σύγχρονο PC (USB floppy disk drive, Windows 7-8-10), υπό μία προϋπόθεση: οι δισκέτες που θα γράψετε να έχουν το κανονικό (στάνταρ) format του Atari ST, ήτοι 720ΚΒ.

Γενικά, καλό είναι αποφεύγετε συλλογές τύπου TOSEC στον ST: θα πρότεινα να "βολευτείτε" με τα compilation disks από τα διάφορα crews (Automation, Medway Boys, Pompey Pirates κλπ) που και οικονομία χώρου προσφέρουν, και δυνατότητα επιλογής 50/60Hz, και, συνήθως, από την πλευρά του Atari, αντιγράφονται άνετα και γρήγορα με το Fastcopy. Μπορείτε να βρείτε images δισκετών του τύπου αυτού εδώ ή ψάχνοντας στο internet.

Αν κατεβάσετε λοιπόν μερικά images, θα παρατηρήσετε ότι κάποια απ' αυτά είναι 720KB, ενώ κάποια άλλα (η πλειοψηφία, δυστυχώς) δεν είναι:

Αυτά που είναι 720ΚΒ μπορούμε να τα γράψουμε σε δισκέτα ακόμα και με USB floppy disk drive - για τα υπόλοιπα θα χρειαστεί να ακολουθήσετε τα βήματα που περιγράφω στον οδηγό "για άσχετους". Για πάμε λοιπόν να δούμε πώς θα γράψετε τις 720άρες δισκέτες σας...

Καταρχάς, προμηθευτείτε δισκέτες 3 1/2" double density ή, αν δεν μπορείτε να βρείτε τέτοιες, χρησιμοποιείστε high density αφού κλείσετε την τρύπα που βρίσκεται επάνω αριστερά με ένα αυτοκόλλητο ή σελοτέιπ. Φορμάρετε τις δισκέτες σε έναν πραγματικό Atari ST (μην ξεχάσετε να επιλέξετε "double sided") ή στο PC σας, μέσω command prompt: 

Αφού φορμάρετε όσες δισκέτες επιθυμείτε, κατεβάστε όχι το FloImg αλλά το OmniFlop από εδώ. Βάλτε μια φορμαρισμένη δισκέτα στο USB floppy disk drive και εκτελέστε το OmniFlop.exe ως διαχειριστής (εννοείται ότι πρώτα αποσυμπιέσατε το omniflop.zip). Θα δείτε την παρακάτω προειδοποιητική οθόνη:

Αγνοήστε την, και πατήστε "ΟΚ". Θα εμφανιστεί το ακόλουθο παράθυρο:

Επιλέξτε "write disk" και πατήστε το next. 

Στο παράθυρο αυτό επιλέξτε το "Floppy Disk Drive A:" και βεβαιωθείτε ότι είναι τσεκαρισμένο το "Auto detect format". Πιέστε next.

Αν όλα έχουν πάει καλά, το OmniFlop κατάλαβε ότι η δισκέτα που έχετε στο USB floppy disk drive είναι φορμαρισμένη για Atari ST. Πατήστε το next.

Τώρα, πατήστε το κουμπί Browse και επιλέξτε το imagefile που θέλετε να μετατρέψετε σε δισκέτα (εννοείται πως έχετε ήδη σιγουρευτεί ότι είναι 720ΚΒ). Πατήστε το Finish και η διαδικασία εγγραφής θα ξεκινήσει!

Η εγγραφή της κάθε δισκέτας θα χρειαστεί γύρω στα 2-3 λεπτά. Με την ολοκλήρωση της εγγραφής υπάρχει περίπτωση το OmniFlop να σας βγάλει μήνυμα λάθους: συνήθως αυτό δεν θα πρέπει να σας προβληματίσει, αλλά, αν θέλετε να είστε σίγουροι, μπορείτε να επιλέξετε την επανάληψη της εγγραφής. Εγώ έγραψα 15-20 δισκέτες, και, εκτός από μία που χρειάστηκε να την ξαναγράψω, όλες οι άλλες έπαιξαν κατευθείαν!

Η διαδικασία που σας περιέγραψα φυσικά δεν αποτελεί πανάκεια: δείτε την περισσότερο ως έναν τρόπο για να γράψετε μερικές δισκέτες για να ξεκινήσατε αν μόλις έπεσε ένας Atari ST στα χέρια σας. Το ιδανικό, όπως ήδη ανέφερα, είναι ένα PC με "κανονικό" floppy disk drive το οποίο, με τη χρήση του FloImg, θα σας επιτρέψει να γράψετε δισκέτες με ό,τι "παλαβό" format θέλετε!

Code Zero για ZX Spectrum

Δεν έχει περάσει πάνω από βδομάδα από την ημέρα που ο Paul Jenkinson κυκλοφόρησε το νέο του παιχνίδι για τον ZX Spectrum, το Code Zero. Αν το όνομα του δημιουργού σας ηχεί οικείο δεν κάνετε λάθος, καθώς πρόκειται για τον δημιουργό του The Spectrum Show!

Έτσι είναι, φίλτατοι: ο εν λόγω κύριος, εκτός από το αγαπημένο show των Spectrumάδων φτιάχνει περιοδικό, video μαθήματα για το Arcade Game Designer και.. παιχνίδια! Πραγματικά εντυπωσιακή η παραγωγικότητά του και ελπίζω να συνεχίσει για καιρό έτσι, καθώς άνθρωποι σαν τον Paul είναι πραγματικοί αιμοδότες για το "ιδιαίτερο" hobby μας...

Ας επιστρέψουμε όμως στο Code Zero, αφού αυτό το παιχνίδι έδωσε την αφορμή για το πόνημα που διαβάζετε αυτή τη στιγμή. Πρόκειται λοιπόν για ένα platformer του τύπου avoid 'em up, καθώς ελέγχετε έναν άνθρωπο ο οποίος μετακινείται σε διάφορες οθόνες μεταξύ 5 ορόφων και συλλέγει keycards, προσπαθώντας να αποφύγει εκκενώσεις ρεύματος, δηλητηριώδη αέρια, ιπτάμενα ρομπότ και άλλα... σατανικά καλούδια που βρίσκονται διάσπαρτα με μόνο σκοπό να αφαιρέσουν κάποιες από τις ζωές σας.

Το Code Zero έχει φτιαχτεί - όπως και η συντριπτική πλειοψηφία των κυκλοφοριών της τελευταίας διετίας - με το Arcade Game Designer του Jonathan Cauldwell, το οποίο, ο Paul δείχνει να το παίζει στα δάχτυλα εδώ και καιρό (όσοι δεν το έχετε δει, τσεκάρετε το προηγούμενο παιχνίδι του, το Cybernoid-styled διαμαντάκι που ακούει στο όνομα Deep Core Raider). Το παιχνίδι - και αυτά είναι τα καλά νέα - είναι αρκετά εύκολο, όχι τόσο όσο αφορά την ολοκλήρωσή του, αλλά σε ό,τι έχει να κάνει με την ώρα που μπορεί κάποιος να παίξει αν αφιερώσει τη στοιχειώδη προσοχή χωρίς να αντικρίσει το εκνευριστικό "Game Over".

Ενώ ο ήχος περιορίζεται στα στοιχειώδη εφέ (κι αυτό στους 128άρηδες Spectrum, αν έχετε 48άρη είναι εντελώς βουβό), τα γραφικά του είναι πολύ καλά, σχεδιασμένα με λεπτομέρεια, καθαρά και με πολλά χρώματα (πάντα μιλώντας με τα δεδομένα του Spectrum, φυσικά). Ο χειρισμός είναι λειτουργικότατος με τα κλασικά q, a, o, p και space ή με τη χρήση Kempston joystick. Ο σκοπός βασικά είναι να συλλέγετε keycards, να εντοπίζετε ποια πόρτα ανοίγει το καθένα, να την ανοίγετε και να προχωρείτε στην αναζήτηση του επόμενου keycard.

Το Code Zero είναι απλό στην σύλληψη και πολύ καλό στην εκτέλεση, καθώς αποτελεί ένα platformer που μπορεί να σας κάνει να περάσετε ευχάριστα την ώρα σας χωρίς να σας σπάσει τα νεύρα με τη δυσκολία του. Αν μπορώ να εντοπίσω κάποιο αρνητικό στοιχείο, αυτό είναι η έλλειψη ingame μουσικής, καθώς ανέκαθεν θεωρούσα ότι ένα καλό tune μπορεί να απογειώσει το gameplay - αλλά είναι γνωστό ότι η ingame μουσική στα παιχνίδια που φτιάχτηκαν με το Arcade Game Designer αποτελεί μεγάλο... challenge!

Μπορείτε να κατεβάσετε το Code Zero από εδώ.

Easyflash 3: ένα καταπληκτικό cartridge

Ο Commodore 64 είναι αναμφισβήτητα ένας υπολογιστής που δεν του έλειψε ποτέ η υποστήριξη, είτε από κατασκευαστές software, είτε από εταιρίες παραγωγής hardware. Και δεν αναφέρομαι μονάχα στην εποχή της ακμής του, αλλά και στα τελευταία χρόνια, που το retro computing δεν αποτελεί πλέον τόσο ασυνήθιστο hobby όσο άλλοτε. Όπως και να το κάνουμε αυτό είναι μάλλον φυσιολογικό, καθώς πρόκειται για τον πλέον επιτυχημένο home computer όλων των εποχών, με πωλήσεις που φημολογείται ότι άγγιξαν τα 18 εκατομμύρια τεμάχια, σε μια εποχή που ο κανόνας δεν ήταν να έχει το κάθε σπίτι υπολογιστή - μάλλον το αντίθετο!

Έχω παρουσιάσει στο παρελθόν από το blog μου αρκετά περιφερειακά για τον 64άρη, τα περισσότερα εκ των οποίων μάλιστα αποτελούν δημιουργίες του φίλου μου Δημήτρη (MasterGR). Το Easyflash 3 που θα σας παρουσιάσω σήμερα το οφείλω εν μέρει σε μια πολύ ευγενική χειρονομία ενός άλλου φίλου Δημήτρη (dimfil), ο οποίος, όταν τον προσέγγισα για να αγοράσω ένα Easyflash cartridge που πουλούσε, μου έδωσε σε τιμή-δώρο και ένα Easyflash 3. Και τον ευχαριστώ ολόψυχα που το έκανε, γιατί το Easyflash 3 δεν είναι απλά ένα Easyflash με περισσότερα slots μνήμης όπως (βλακωδώς) νόμιζα...

Τι είναι όμως το Easyflash; Στην ουσία πρόκειται για ένα προγραμματιζόμενο (flashable) cartridge για τον Commodore 64, στη μνήμη του οποίου μπορούμε να περάσουμε οποιοδήποτε cartridge image (τα αρχεία με την κατάληξη .crt) μέσω δισκέτας ή κάποιας συσκευής εξομοίωσης disk drive όπως είναι το SD2IEC. Επειδή ακριβώς κυκλοφόρησε το Easyflash, τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργηθεί και κυκλοφορήσει εκατοντάδες images με παιχνίδια, utilities, συλλογές με SIDs ή παιχνίδια, διαγνωστικά, γενικά οτιδήποτε μπορείτε να φανταστείτε (δείτε εδώ και εδώ). Το tool που χρησιμοποιούμε για να flashάρουμε το Easyflash ονομάζεται Easyprog και είναι εύχρηστο και λειτουργικό.

Όλα καλά και ωραία λοιπόν, χρήσιμο και αξιόλογο το Easyflash. Αυτό όμως που κυριολεκτικά "τα σπάει" είναι ο διάδοχός του, το Easyflash 3 (όχι, μη με ρωτήσετε, δεν ξέρω που πήγε το Easyflash 2!). To Easyflash 3 λοιπόν, διαθέτει όχι ένα, ούτε δύο ή τρία, αλλά επτά ολόκληρα slots για CRT αρχεία - είναι σαν να έχετε 7 ολόκληρα Easyflash cartridges μέσα σε ένα Easyflash 3! Και ακόμα δεν είδατε τίποτα...

Το Easyflash 3 έχει τη δυνατότητα να flashαριστεί με 8 διαφορετικά KERNAL images των 8ΚΒ, ανεξάρτητα από τα 7 slots για τα CRT images που ήδη ανέφερα. Τα KERNAL images μπορεί να είναι χρήσιμα add-ons όπως το JiffyDOS, το EXOS, το SpeedDOS, το Turbo Tape κλπ που βελτιώνουν την λειτουργικότητα του 64άρη και την ταχύτητα φορτώματος/αποθήκευσης κλπ. Αλλά δεν τελειώσαμε ακόμα...

Μια ιδιαίτερα δημοφιλής κατηγορία cartridges στον Commodore 64 ήταν ανέκαθεν τα "σπαστήρια": Freeze Frame, Action Replay, Final Cartridge και τα συναφή. Ε, μην το σκέφτεστε, το Easyflash 3 έχει 2 ακόμα memory slots στα οποία μπορεί να δεχτεί κάποιο εκ των Action Replay, Retro Replay, Nordic Power, και Super Snapshot 5!

Γενικά, με τα παραπάνω γίνεται θεωρώ εύκολα κατανοητό ότι σε ένα και μόνο Easyflash 3 μπορείτε να έχετε ταυτόχρονα εκατοντάδες (!) παιχνίδια και SIDs, δεκάδες utilities, διαγνωστικά, fastloaders και, φυσικά, και το Action Replay σας - σε περίπτωση που θέλετε να κάνετε αντιγραφές, να κόψετε τον έλεγχο του sprite collision σε παιχνίδια, να επιθυμείτε να χρησιμοποιήσετε monitor γλώσσας μηχανής και πολλά-πολλά άλλα. Το τονίζω ότι όλα αυτά χωράνε ταυτόχρονα στο Easyflash 3 - στην ουσία, με μία καλή επιλογή των images που θα flashάρετε μπορείτε να έχετε όλη την... προίκα του 64άρη σας ταυτόχρονα σε ένα και μόνο cartridge - απίστευτη ευκολία...

Κι ενώ τώρα η σκέψη "πρέπει να πάρω κι εγώ ένα" τριβελίζει το μυαλό σας, θα πρέπει να σας πω ότι δεν ανέφερα ακόμα το - κατ' εμέ - σημαντικότερο feature του Easyflash 3! Ναι, έχει κι άλλα!

Σε αντίθεση με τον πρόγονό του, το Easyflash 3 διαθέτει μία mini-USB θύρα στη δεξιά πλευρά του. Αυτή επιτρέπει τη σύνδεσή του με PC, μέσω του οποίου μπορείτε να flashάρετε το cartridge σας, χωρίς πρώτα να χρειαστεί να μεταφέρετε τα αρχεία σε δισκέτα, SD2IEC κλπ. Ουσιαστικά, με το που θα εντοπίσετε κάτι που θεωρείτε ότι σας ενδιαφέρει, το κατεβάζετε, τρέχετε στο PC σας το EasyTransfer, επιλέγετε από τον Commodore σε ποιο slot θέλετε να αποθηκευτεί και με τι όνομα και... αυτό ήταν! Μιλάμε για απίστευτη ευκολία που πραγματικά λύνει τα χέρια. Μόνο "μελανό" (ας το πούμε) σημείο είναι το γεγονός ότι ο driver του Easy Flash3 για τα Windows δεν έχει ψηφιακή υπογραφή, γεγονός που θα σας παιδέψει μέχρι να τον εγκαταστήσετε εάν έχετε Windows 8, 8.1 ή 10 στον υπολογιστή σας, όπως είχα εγώ...

Το προγραμματάκι που ανέφερα στην προηγούμενη παράγραφο, το EasyTransfer, έχει επίσης τη δυνατότητα να δώσει εντολή στον Commodore να εκτελέσει κάποιο πρόγραμμα και, στο 3ο tab του κρύβει το πραγματικό διαμάντι: "write disk" ονομάζεται η επιλογή και ναι, κάνει αυτό ακριβώς που φανταστήκατε, σας επιτρέπει να μετατρέψετε .D64 αρχεία σε πραγματικές 5 1/4" δισκέτες! Αν ανήκετε κι εσείς στην μεγάλη μερίδα χρηστών Commodore 64 που ναι μεν απέκτησαν ένα interface τύπου SD2IEC (εγώ έχω το πολύ καλό SD-MGR του MasterGR) και μπορούν να χαίρονται τα παιχνίδια μέσω της εξομοίωσης disk drive της συσκευής αλλά αισθάνονται μειονεκτικά απέναντι σε όσους τυχερούς διαθέτουν κάποιο 1541 Ultimate (και ξόδεψαν μια μικρή περιουσία για να το αποκτήσουν), τώρα έφτασε η ώρα σας: με τη λειτουργία εγγραφής δισκέτας του EasyTransfer/Easyflash 3 μπορείτε πλέον κι εσείς να χαρείτε τις εκατοντάδες καταπληκτικά demos που κυκλοφορούν κάθε χρόνο για τον 64άρη! Ναι, αναφέρομαι σε όλα αυτά που έχουμε ξεροσταλιάσει να τα βλέπουμε στο youtube και πάντα αναρωτιόμαστε "μα τα κάνει πραγματικά όλα αυτά; Σε Commodore 64;". Ε, τώρα μπορείτε να τα γράψετε σε δισκέτες και να τα χαρείτε κι εσείς! Needless to say ότι ξεκίνησα με Coma Light 13, Edge Of Disgrace και Comaland: όσοι γνωρίζουν, καταλαβαίνουν...

Κάτι που παρέλειψα να αναφέρω, είναι η ταχύτητα. Πέραν της ευκολίας της εγγραφής δισκέτας (επιλέγεις το αρχείο από το PC, πατάς "GO" και καθάρισες) είναι και η ταχύτητα της όλης διαδικασίας που είναι εντυπωσιακή: για να γίνει λοιπόν η μεταφορά μέσω USB, να φορμαριστεί η δισκέτα, να εγγραφούν και να γίνουν verify 35 tracks (όλα γίνονται αυτόματα) χρειάζονται μονάχα 56 δευτερόλεπτα! Δεν ξέρω αν παίζει ρόλο ότι χρησιμοποιώ 1541-ΙΙ αντί του πιο συνηθισμένου "απλού" 1541 αλλά, ακόμα κι αν εκεί είναι πιο αργή η όλη διαδικασία, πολύ αμφιβάλλω ότι θα είναι σημαντική η καθυστέρηση...

Πάμε τώρα και στο δια ταύτα, ήτοι στην τιμή: πόσο κοστίζει αυτό το μικρό μεν, θαυματουργό δε cartridge; Γνωρίζοντας την τιμή του 1541 Ultimate ίσως να μπουν στο μυαλό σας δυσάρεστες σκέψεις, ευτυχώς όμως, τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα. Το Easyflash 3 κοστίζει 60-65 δολάρια συν τα μεταφορικά που λογικά δεν θα είναι πολλά, καθώς το cartridge είναι μικρό και ελαφρύ. Θεωρώ ότι σε αυτά τα χρήματα το Easyflash 3 αποτελεί πραγματικά ευκαιρία, καθώς, με τις δυνατότητές του, δίνει λύσεις στα σημαντικότερα θέματα που είχε να αντιμετωπίσει ο κάθε κάτοχος Commodore 64. Μπορείτε να το αγοράσετε από εδώ.

Το Gunfright της Ultimate έγινε port για τους... Αμερικάνους!

Η Ultimate Play The Game ήταν όπως ίσως γνωρίζετε το πλέον εμβληματικό software house στην Αγγλία, την εποχή που μεσουρανούσαν οι 8bit home computers (μπορείτε να διαβάσετε ένα αναλυτικό και μακροσκελές αφιέρωμα εδώ). Ήταν, ας πούμε, η Psygnosis πριν την Psygnosis, καθώς οι παραγωγές της χαρακτηρίζονταν από εξαιρετική ποιότητα, εντυπωσιακές συσκευασίες και... αλμυρές τιμές!

Αν και κυκλοφόρησαν κάποιοι τίτλοι της Ultimate για υπολογιστές βασισμένους στον MOS 6502 (Commodore 64, BBC Micro) ήταν ηλίου φαεινότερο ότι οι Tim και Chris Stamper είχαν επιλέξει τους υπολογιστές με τον Z80 της Zilog ως προτιμώμενο format και, πιο συγκεκριμένα, το αγαπημένο home micro της Γηραιάς Αλβιώνας, τον ZX Spectrum της Sinclair. Και, σε αυτόν μεγαλούργησαν με τίτλους που έμειναν στην ιστορία όπως τα Jetpac, Atic Atac, Sabre Wulf και Knight Lore. Αναμφισβήτητα, το μεγαλύτερο επίτευγμα της Ultimate από τεχνολογική άποψη ήταν η δημιουργία της περίφημης Filmation Engine, της (πρώτης στην ιστορία) μηχανής που επέτρεπε τη δημιουργία 3D, ισομετρικών παιχνιδιών. Κανένας όμως από τους τίτλους που δημιουργήθηκαν με την Filmation Engine δεν έγινε port για τους υπολογιστές με τον MOS 6502, τουλάχιστον όχι από την Ultimate. Και αυτό γιατί, 30 ολόκληρα χρόνια μετά την κυκλοφορία του, το Pentagram, ένα από τα πιο όμορφα παιχνίδια που φτιάχτηκαν με την Filmation Engine, έγινε port στους Commodore 64, Commodore Plus/4 και Atari 8bit. Κοινό γνώρισμα των μηχανημάτων αυτών; Τι άλλο, ο κεντρικός επεξεργαστής τους, που δεν είναι άλλος από τον MOS 6502!

Ένα σχεδόν έτος μετά το Pentagram, έχουμε και άλλα καλά νέα (τουλάχιστον σε ό,τι έχει να κάνει με τους λάτρεις των ισομετρικών παιχνιδιών): ένα ακόμα παιχνίδι φτιαγμένο με την Filmation Engine και, μάλιστα, με την 2η, "ενισχυμένη" έκδοση αυτής, που επέτρεπε και scrolling της οθόνης. Πρόκειται για το "καουμπόικο" Gunfright, έναν από τους τελευταίους τίτλους της Ultimate, που έκαναν port στα 8bit μηχανήματα της Atari οι Mariusz, Jose Pereira και Saul Cross.

Η ίδια ομάδα όμως δεν σταμάτησε εκεί, καθώς παρουσίασε εκδόσεις του παιχνιδιού για τους Commodore 64, Commodore Plus/4 και - κρατηθείτε - Commodore 128! Ναι, αναφέρομαι στον υπολογιστή-ναυαρχίδα των 8μπιτων μηχανημάτων της Commodore, τα παιχνίδια του οποίου μετρώνται στα δάχτυλα του ενός χεριού! Έτσι λοιπόν, όλοι οι μεγάλοι εκπρόσωποι της Αμερικάνικης σχολής του home computing έχουν πλέον στο οπλοστάσιό τους μία ιδιαίτερα ποιοτική παραγωγή η οποία, ειδικά σε υπολογιστές όπως ο Plus/4 και ο Commodore 128 ξεχωρίζει σαν τη μύγα μες  στο γάλα ελλείψει πληθώρας σημαντικών τίτλων...

Όσοι το επιθυμείτε, μπορείτε να κατεβάσετε το Gunfright για Atari 8bit από εδώ και εδώ. Τις εκδόσεις για τα μηχανήματα της Commodore μπορείτε να τις βρείτε σε αυτό το αρχείο. (Πηγή: Indie Retro News).

Atari STE: το σωστό μηχάνημα στον λάθος χρόνο

Ποτέ μου δεν συμπάθησα πραγματικά τον Atari STE (μην κοιτάτε που θέλω να αποκτήσω επιτέλους έναν σαν τρελός!): όχι ότι πρόκειται για κακό μηχάνημα, άσχημο, προβληματικό ή κάτι τέτοιο, κάθε άλλο. Ο Atari STE ήταν ίσως ο μοναδικός υπολογιστής της σειράς ST που συγκρινόμενος με την Amiga 500, σε επίπεδο τεχνικών χαρακτηριστικών, δεν έχανε σχεδόν πουθενά. Σε κάποια (λίγα) σημεία μάλιστα ήταν και ανώτερος, αλλά αυτό συνέβαινε και με τον "απλό" ST. Οπότε τι; Ποιο είναι το πρόβλημά μου; Τι με ξενίζει; Θα σας πω. Ένα και μόνο απλό πράγμα: το timing. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή...

Όταν, στα τέλη του 1984 η Commodore αγόρασε την Amiga και οι άνθρωποι της εταιρίας επέστρεψαν την επιταγή των 500.000 δολαρίων που είχαν πάρει δανικά από την Atari, η τελευταία βρέθηκε ξαφνικά χωρίς τεχνολογία για να δημιουργήσει αυτό που αποτελούσε τον στόχο του Jack Tramiel, έναν 16μπιτο υπολογιστή για τις μάζες, που θα έριχνε στα βράχια το καράβι της Apple (Macintosh) και, κυρίως αυτό της μισητής πλέον Commodore, του δημιουργήματός του που ο Irving Gould τον είχε αναγκάσει να εγκαταλείψει. Έτσι λοιπόν, οι μηχανικοί της Atari - που στην συντριπτική πλειοψηφία τους ήταν πρώην υπάλληλοι της Commodore που είχαν εργαστεί στα projects των PET, VIC-20 και Commodore 64 και ακολούθησαν τον Tramiel όταν αυτός απέκτησε τον (πρώην) κολοσσό του gaming - έπρεπε, σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, να φτιάξουν έναν 16bit υπολογιστή από το μηδέν. Η μόνη λύση φυσικά για να γίνει κάτι τέτοιο, ήταν να χρησιμοποιήσουν ήδη διαθέσιμα parts αλλά και λειτουργικό σύστημα - δεν υπήρχε καιρός για τη δημιουργία custom chipset ή λειτουργικού από την αρχή: ο Jack Tramiel ήθελε να προλάβει την Commodore προτού κυκλοφορήσει αυτή το νέο της μηχάνημα στην αγορά, αυτό που τελικά θα γνωρίζαμε όλοι ως "Amiga 1000".

Οι άνθρωποι της Atari έκαναν πραγματικά ένα μικρό θαύμα, καθώς, μέσα σε 6-8 μήνες είχαν έτοιμο έναν 16bit υπολογιστή με χαρακτηριστικά που έκαναν τον "πολύ" Macintosh να κλαίει στη γωνίτσα του ντροπιασμένος κι ένα λειτουργικό σύστημα με GUI που θύμιζε πολύ αυτό του άσπονδου φίλου του. Ναι, το GEM της Digital Research είχε σαφέστατες ομοιότητες με το MacOS, σε ύποπτο βαθμό θα μπορούσε να πει κανείς. Από την άλλη όμως, και οι άνθρωποι της Apple "έκλεψαν" το όλο concept του GUI που αποτέλεσε τη βάση του λειτουργικού τους συστήματος από την Xerox, οπότε βλέπετε πώς πάει η δουλειά...

Όταν κυκλοφόρησε τελικά ο Atari ST τον Ιούνιο του 1985 στο μακρόστενο ανοικτό γκρίζο case του που είχε σχεδιάσει ο Ira Velinsky με τις χαρακτηριστικές διαγώνιες θυρίδες εξαερισμού και τα διαγώνια function keys,  όχι μόνο πρόλαβε την Amiga 1000 (η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε στο κοινό σε ένα φαντασμαγορικό event, στο Lincoln Center της Νέας Υόρκης, στις 23 Ιουλίου του 1985), αλλά αποτελούσε ένα υπερ-πλήρες πακέτο σε μια "θανατηφόρα" τιμή: 799 δολάρια Η.Π.Α. κόστιζε η 16μπιτη ναυαρχίδα της Atari. Με αυτά τα 799 δολάρια ο αγοραστής αποκτούσε έναν "καθαρό" 16bit υπολογιστή με 512ΚΒ μνήμης RAM, το λειτουργικό σύστημα και το GUI του σε ROM για γρήγορο φόρτωμα και ελάχιστη κατανάλωση μνήμης, floppy disk drive 3 1/2", γραφικά με μέγιστη ανάλυση 640 x 400 pixels (μονόχρωμα) ή 640 x 200 ή 320 x 200 pixels με 16 χρώματα ταυτόχρονα στην οθόνη από μία παλέτα 512 χρωμάτων. Ο ήχος ήταν μονοφωνικός τρικάναλος και, το καλύτερο, στην τιμή του μηχανήματος περιλαμβανόταν το περίφημο για τα δεδομένα της εποχής (και όχι μόνο) ασπρόμαυρο, υψηλής ευκρίνειας monitor της Atari. Τον ίδιο καιρό, ο "πολύς" (στα χαρτιά) Apple Macintosh, με μονόχρωμη οθόνη χαμηλότερης ανάλυσης, 128ΚΒ μνήμης RAM, χωρίς δυνατότητα απεικόνισης χρωμάτων, κόστιζε - κρατηθείτε - 2.495 δολάρια! Με απλά λόγια, μπορούσε κανείς αντί να αγοράσει τον υποδεέστερο Macintosh να αποκτήσει 3 (!) Atari ST και να του μείνουν και 98 δολάρια ρέστα για να τα φάει σε... Φουντούνια!

Η Amiga 1000 από την άλλη - καθώς λόγω τεχνικών χαρακτηριστικών αυτή ήταν ο πραγματικός αντίπαλος του ST - άρχισε να κυκλοφορεί μαζικά μερικούς μήνες αργότερα, στην τιμή των 1.285 δολαρίων (χωρίς οθόνη). Ήτοι, 486 δολάρια πιο ακριβή και με 256ΚΒ μνήμης λιγότερα. Αν βάλετε στην όλη εξίσωση και το γεγονός ότι η 1000άρα φόρτωνε ΚΑΙ Kickstart αλλά ΚΑΙ Workbench από τη δισκέτα στην RAM, καταλαβαίνετε για τι καθυστέρηση μιλάμε και πόσο λίγη μνήμη έμενε τελικά ελεύθερη στον χρήστη...

Αν σταθούμε λοιπόν στα όσα παρέθεσα στις 2 προηγούμενες παραγράφους, γίνεται εύκολα κατανοητό ότι με μόνο γνώμονα τη λογική ο ST θα έπρεπε να συντρίψει τους αντιπάλους του και, κυρίως, τον Macintosh. Κι όμως, αυτό δεν συνέβη. Αυτό που τελικά έγινε ήταν ότι το μηχάνημα με το ανώτερο hardware (Amiga 1000) κυριολεκτικά πάτωσε σε πωλήσεις, ο φθηνός, αξιοπρεπής και "τίμιος" Atari ST πούλησε λίγο στην Αμερική και πολύ περισσότερο στις Ευρωπαϊκές χώρες και, ο με διαφορά χειρότερος και ακριβότερος όλων Apple Macintosh κράτησε την Apple ζωντανή για 12 ολόκληρα χρόνια, μέχρι το 1997 όταν και επέστρεψε ο Steve Jobs στην εταιρία! Εντάξει, η Apple "το είχε" ανέκαθεν με το marketing, αλλά αυτό που συνέβη με τον Macintosh είναι πραγματικά ανήκουστο: ήταν κατά πολύ κατώτερος και κατά ακόμα περισσότερο ακριβότερος των ανταγωνιστών του κι όμως αποτέλεσε το εναρκτήριο μοντέλο μιας υπερεπιτυχημένης σειράς υπολογιστών, που συνεχίζει να κυκλοφορεί ακόμα και στις μέρες μας (χωρίς φυσικά την παραμικρή τεχνολογική συγγένεια). Από την άλλη, οι Amiga και Atari έχουν χαθεί στη λήθη και μόνο "πειραγμένοι" σαν τους ρετρο-χομπίστες ασχολούνται πλέον με τα μηχανήματα αυτά. Αλλά ας επιστρέψουμε στην ιστορία μας...

Όσο δεν εκτιμήθηκε στην πατρίδα του ο Atari ST τόσο εκτιμήθηκε στην Γηραιά Ήπειρο, όπου και αποτέλεσε και την λογική "αναβάθμιση" όσων χρηστών ήθελαν να μετακινηθούν από τα 8bits (Sinclair ZX Spectrum, Commodore 64, Amstrad CPC, Acorn BBC & Electron) στα 16bits. Ήδη, από τα τέλη του 1985 οι πρώτοι STs άρχισαν δειλά-δειλά να μπαίνουν στα σπίτια των κομπιουτεράδων, με αποτέλεσμα, αρκετά σύντομα, να αρχίσει να ανθεί η παραγωγή software για το μηχάνημα. Κι όταν μιλάμε για software ναι μεν εννοούμε κάθε λογής εφαρμογές αλλά, κυρίως, παιχνίδια!

Φτάνοντας στο 1987, ο ST είχε εγκαθιδρύσει μια αξιοζήλευτη βάση χρηστών (κυρίως) στην Ευρώπη. Ο Macintosh είχε μονοπωλήσει την Αμερικάνικη αγορά και η Amiga, ο υπολογιστής με το ανώτερο hardware, η dream machine της Commodore, δεν υπήρχε πουθενά στον χάρτη. Τότε ήταν που οι υπεύθυνοι της Commodore πήραν μία απόφαση που έμελε να αλλάξει αν όχι τον ρου της ιστορίας, τουλάχιστον τον υπολογιστή που θα κυριαρχούσε στα 16bits. Τι έκαναν; Δημιούργησαν 2 νέες σειρές Amiga, με την πρώτη να απευθύνεται στους home χρήστες και την δεύτερη στους επαγγελματίες. Κυκλοφόρησαν έτσι τις Amiga 500 και 2000 και σταμάτησαν την παραγωγή της Amiga 1000 η οποία πλέον ήταν ακριβότερη αλλά και... χειρότερη (λιγότερη μνήμη RAM, το Kickstart σε δισκέτα) από την 500άρα! Βλέπετε, στο διάστημα των 2 αυτών ετών που μεσολάβησαν από τότε που πρωτοπαρουσιάστηκαν οι ST και Amiga 1000, οι τιμές των μνημών RAM είχαν μειωθεί κατά πολύ, με αποτέλεσμα η Amiga 500 να διαθέτει 512ΚΒ μνήμης και να κοστίζει μονάχα 699 δολάρια (χωρίς οθόνη), τιμή χαμηλότερη από αυτήν με την οποία λανσαρίστηκε ο ST. Και εδώ πλέον φτάνουμε στην πλέον κρίσιμη καμπή της ιστορίας που έχει να κάνει με - τι άλλο; Την αντίδραση της Atari.

Βάλτε τα λίγο κάτω και σκεφτείτε πώς έχει η κατάσταση: η Atari έχει κερδίσει σημαντικό κομμάτι της αγοράς, έχει ήδη αντικαταστήσει τον ST με τους 520STFM (ουσιαστικά το ίδιο μηχάνημα, αλλά με τη λογική όλα-σε-ένα όπως και η Amiga 500) και 1040STF (ίδιος με τον 520, αλλά με 1ΜΒ μνήμης RAM) και ξαφνικά εμφανίζεται η Amiga 500. Η Amiga είναι κοινό μυστικό ότι έχει καλύτερο, πιο "πλήρες" hardware, ότι έχει δυνατότητες preemptive multitasking κι άλλα τέτοια ωραία, και πλέον διατίθεται και σε μια τιμή που δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως απαγορευτική. Το μόνο που της μένει, είναι να αποκτήσει και software, ώστε να αποτελέσει το απόλυτο "πακέτο". Οι οιωνοί, για πρώτη φορά μετά από 2+ χρόνια, είναι θετικοί.

Τι κάνει λοιπόν η Atari στην φάση αυτή; Ποια είναι η κίνηση-ματ του Jack και των υιών του για να αποτρέψουν την επέλαση της Amiga; Καμία! Ναι, καλά διαβάσατε, καμία! Κανένα άγχος, κανένας προβληματισμός, σχέδια για "μεγάλα" μηχανήματα (Atari Mega ST, TT κλπ) αλλά επί της ουσίας, τίποτα! Η Amiga 500 ξεχύθηκε σαν χείμαρρος στην αγορά και οι εταιρίες παραγωγής παιχνιδιών άρχισαν εν μία νυκτί να την υποστηρίζουν με νέους τίτλους. Ο υπολογιστής που όταν παρουσιάστηκε, το 1985, ήταν "10 χρόνια μπροστά απ' την εποχή του" όπως υποστήριζαν οι δημιουργοί του, θα κατάφερνε πλέον να κερδίσει τη θέση που του άρμοζε στην αγορά με άρμα του τα... παιχνίδια! Όπως και ο ST λίγο νωρίτερα, έτσι και η Amiga εδραίωσε την κυριαρχία της χάρη (σε συντριπτικό ποσοστό) στα video games. Κι αν η επιτυχία του ST ήταν η λογική εξέλιξη καθώς οι χρήστες μετακινούνταν από τα 8 στα 16bits, αυτή της Amiga είχε και κάποιον άμεσα θιγόμενο που, φυσικά, δεν ήταν άλλος από τον ίδιο τον Atari ST!

Όταν τελικά η Atari αποφάσισε να αντιδράσει, ήταν πια πολύ αργά. Η απάντηση της Atari στην Amiga 500 ήταν ο Atari STE: ένας υπολογιστής που ουσιαστικά είχε τα χαρακτηριστικά της 500άρας που έλειπαν από τον ST (στερεοφωνικός PCM ήχος, 4096 χρώματα, blitter, υποστήριξη Genlock) αλλά έφτασε στην αγορά ολίγο τι αργοπορημένος, προς το τέλος του 1989, γύρω στα 2+ χρόνια μετά τη μεγάλη του αντίπαλο, τόσο όσο χρειαζόταν ώστε να μη μπορεί πλέον να αναστραφεί η κατάσταση. Ο πόλεμος των 16bits είχε λήξει, και μεγάλη νικήτριά του ήταν η Amiga. O Atari STE το μόνο που κατάφερε ήταν να αποδείξει ότι η Atari μπορούσε, αλλά άργησε. Αν είχε κυκλοφορήσει 2 χρόνια νωρίτερα, ώστε να βρίσκεται απ' την αρχή απέναντι στην Amiga 500 και έχοντας στο τσεπάκι του το σεβαστό user base και την αξιόλογη software βιβλιοθήκη του ST, θα ήταν μάλλον απίθανο να κατάφερνε να βρει τον δρόμο της στην αγορά η 500άρα. Το ότι τα κατάφερε, το χρωστάει, περισσότερο απ' όλους, στην ίδια την Atari. Και στον αργοπορημένο (και γι' αυτό αντιπαθή) STE...

Ηθικό δίδαγμα Νο.1: τα πάντα ήταν και είναι θέμα marketing, συγκυριών, κλπ. Δεν έχει μεγάλη σημασία ποιος πουλάει το καλύτερο προϊόν, παρά το ποιος θα πείσει τον καταναλωτή. Η άδικη επικράτηση του Macintosh απέναντι σε Atari 520ST και Commodore Amiga 1000 το αποδεικνύει περίτρανα...

Ηθικό δίδαγμα Νο.2: η πλειοψηφία αυτών που ακόμα υποστηρίζουν ότι "η Amiga ήταν το καλύτερο μηχάνημα" χωρίς να μπορούν να επιχειρηματολογήσουν επαρκώς επ' αυτού δεν ξέρουν την τύφλα τους. Αυτήν είχαν μεγαλώνοντας, σε αυτήν έπαιζαν, με αυτήν δέθηκαν συναισθηματικά, γι' αυτήν μας πρήζουν πλέον. Αν είχε επικρατήσει ο Atari ST ή ο Acorn Archimedes ή οποιοσδήποτε άλλος υπολογιστής, θα μας έλεγαν γι' αυτόν τώρα. Δεν το λένε επειδή είναι δεινοί computer users, ρέκτες της τεχνολογίας ή κάτι άλλο. Απλά, αυτό είχαν, αυτό υποστηρίζουν. Δυστυχώς ή ευτυχώς, ανέκαθεν η ιστορία γραφόταν από τους νικητές...